Sign in

Zientzia Kaiera

@zientziakaiera.eus
422 followers 100 following 6.1K posts

🔺EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren (@katedra.eus) zientzia-dibulgazioko bloga 🔗 zientziakaiera.eus

PostsRepliesMedia
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 56m
Eremu magnetikoaz gain zeruaz baliatzen ote diren argitu aldera, zientzialariek berariaz sitsentzako prestatutako hegaldi simulatzaile bat erabili dute. 
zientziakaiera.eus
Izarrei esker orientatzen diren sitsak - Zientzia Kaiera
Argitu dute Australiako sits espezie bat, Lurraren eremu magnetikoaz gain, izarrez baliatzen dela migrazio bidaietan orientatzeko.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 1h
Glaukoma gaixotasun neurodegeneratiboa da, bai eta munduan itsutasuna eragiten duen lehen kausa ere.
zientziakaiera.eus
Elena Vecino: «Glaukoman itsumena eragiten duen kausa deskubritu nahi nuke, hura eragotzi ahal izateko» - Zientzia Kaiera
Elena Vecino Biologia Molekular eta Histologian katedraduna da EHUan, bai eta neuroftalmologiako munduko aditurik handienetako bat ere
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 2h
Jeanne Villepreux-Power (1794-1871) Frantziako naturalista autodidakta bat izan zen, eta bere zientzia esperimentu gehienak Messinan (Italia) egin zituen. Bertan asmatu zituen akuarioak. zientziakaiera.eus/2025/10/02/jeann…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 3h
Zientzialari talde batek aurkitu du izotzak flexoelektrizitatea duela: tolesten denean elektrizitatea sortzen du. zientziakaiera.eus/2025/09/30/tximi…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 4h
Igande honetan, urriak 4, BZP tailerretan parte-hartzeko aukera. Izena eman behar da BZP webgunean. Tailerrak: -Breakout geologikoa -Iraganaren eta orainaren detektibeak (plaza gutxi) -Intsektuak gertutik ezagutu (beteta) f.mtr.cool/wa8lgj9he3
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 5h
Ostiral honetan #ZientziarenErtzetik zikloan: ▪️ Gorroto-delituak Euskadin: kontzeptua eta gaurko errealitatea ▪️ Jon-Mirena Landa ▪️ 18:30 ▪️ Bizenta Mogel Biblioteka, Durango ▪️ Sarrera librea eta streaming bidez ere f.mtr.cool/cwrhq5gnom
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 6h
NANO‑S‑MARTek altzairua modu garbiagoan ekoizteko bideak aztertzen ditu: txatar gehiago erabiltzea, hondar-elementuen eragina kontrolatzea eta azken materialaren kalitatea mantentzea. Horrek birziklapen‑kateari balio handiagoa ematen dio. zientziakaiera.eus/2026/09/30/n...
zientziakaiera.eus
NANO‑S‑MART: altzairugintza jasangarri eta lehiakor baterantz Europan - Zientzia Kaiera
NANO-S-MART ikerketa-proiektuaren helburua txatar gehiago erabiliz propietate handiko altzairuak ekoitz daitezkeen aztertzea da.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 7h
Txatar gehiago erabiltzeak altzairuan izan ohi diren hondar-elementuen (kobrea, kromoa, nikela, fosforoa eta antzekoak) presentzia handitzea dakar.
f.mtr.cool
NANO‑S‑MART: altzairugintza jasangarri eta lehiakor baterantz Europan - Zientzia Kaiera
NANO-S-MART ikerketa-proiektuaren helburua txatar gehiago erabiliz propietate handiko altzairuak ekoitz daitezkeen aztertzea da.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 8h
Altzairuaren ekoizpen-prozesu garbiagoen artean aukera itxaropentsuak dira hidrogeno berdea eta arku elektrikoko labeak uztartzen dituzten prozesuak.
f.mtr.cool
NANO‑S‑MART: altzairugintza jasangarri eta lehiakor baterantz Europan - Zientzia Kaiera
NANO-S-MART ikerketa-proiektuaren helburua txatar gehiago erabiliz propietate handiko altzairuak ekoitz daitezkeen aztertzea da.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 9h
Gaur egun, altzairuaren ekoizpena Europar Batasuneko CO₂ isurien % 5,7aren erantzule da.
f.mtr.cool
NANO‑S‑MART: altzairugintza jasangarri eta lehiakor baterantz Europan - Zientzia Kaiera
NANO-S-MART ikerketa-proiektuaren helburua txatar gehiago erabiliz propietate handiko altzairuak ekoitz daitezkeen aztertzea da.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 11h
NANO‑S‑MART: altzairugintza jasangarri eta lehiakor baterantz Europan f.mtr.cool/9dsbizcglb @brtaeus.bsky.social  eta Ceit ikerketa-zentroarekin
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 23h
Kaskabeltz japoniarrak (Parus minor), gure kaskabeltz handiarengandik (Parus major) oso antzekoa denak, keinu berezi bat garatu du bikotekideari adierazteko habian bere aurretik sar dadila. f.mtr.cool/wy0q1x1n65
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Erauzketa-teknologiei esker, elikagai-azpiproduktu desberdinetatik konposatu bioaktibo baliotsuak, adib. polifenolak, pektinak, edo zuntza, berreskuratzen saiatzen ari dira elikagai funtzionalak eta nutrazeutikoak garatzeko.
zientziakaiera.eus
Elikagai-industriako azpiproduktuei bigarren bizitza ematen - Zientzia Kaiera
Elikagai-industriako ekoizpen-prozesuetan azpiproduktu kopuru handiak sortzen dira eta hauen balorizazioak potentzial handia dute.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Jakin badakigu loa ezinbestekoa dela osasunerako, baina loaren eta osasunaren arteko konexio askok ihes egiten digute oraindik.  zientziakaiera.eus/2025/09/12/lo-eg…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Hainbat hilabete eman ditzake jan gabe Birmaniako pitoiak, baina harrapakin bat harrapatu eta digeritzen hasten denean haren metabolismoa hamar aldiz biderkatzen da.
zientziakaiera.eus
Pitoiak dietaren arabera doitzen du bere bihotzaren tamaina - Zientzia Kaiera
2005ean deskubritu zen Birmaniako pitoia ingestioaren ondorengo 48 orduetan bere bihotzaren tamaina % 40 handitzen zela.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Aurikulak eta bentrikuluak koordinatuta lan egiten dute, oxigenodun odola biriketatik gorputzera eramateko. Bihotzaren arkitektura sinplea dirudien arren, bere funtzionamendua funtsezkoa da bizitzarako.  zientziakaiera.eus/2025/04/25/kinur…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Igande honetan, urriak 4, BZP tailerretan parte-hartzeko aukera. Izena eman behar da BZP webgunean. Tailerrak: -Breakout geologikoa -Iraganaren eta orainaren detektibeak (plaza gutxi) -Intsektuak gertutik ezagutu (beteta) f.mtr.cool/wa8lgj9he3
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Gauzak horrela, ekodiseinuaren printzipioak barneratu dituzte @bcmaterials.bsky.social  zentroaren ikerkuntzan, bateria eramangarrien bizi-zikloa birpentsatzeko, eta hori gauzatzeko zenbait lehentasun ezartzeko. f.mtr.cool/at7vh0pe9e
010
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Ekimen gehienak baterien errendimendua hobetzera bideratuta daude eta gehiegizko arreta horrek eklipsatu egin ditu baterien balio-katearen jasangarritasuna dimentsio teknikoan, ingurumenekoan, ekonomikoan eta sozialean ezartzen duten beste adierazle batzuk. zientziakaiera.eus/2026/09/29/e...
zientziakaiera.eus
Energia-iturri egokituak: planetaren mugen barruan ekodiseinatutako bateria eramangarriak - Zientzia Kaiera
Ekodiseinuaren printzipioak barneratu ditugu gure ikerkuntzan, bateria eramangarrien bizi-zikloa birpentsatzeko.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Europako bateriei buruzko zuzentarauak legedi berria ezarri du. Legedi berri horren arabera, bateria berriak garatzeko kontuan hartuko da horien bizi-zikloaren etapa guztiak jasangarriak izatea.
f.mtr.cool
Energia-iturri egokituak: planetaren mugen barruan ekodiseinatutako bateria eramangarriak - Zientzia Kaiera
Ekodiseinuaren printzipioak barneratu ditugu gure ikerkuntzan, bateria eramangarrien bizi-zikloa birpentsatzeko.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Teknologiaren garapen azkarrak eta kontsumitzaileen eskaera gero eta handiagoak gailu elektriko eta elektronikoen hondakin (GEEH) ugari sortzea eragin du.
f.mtr.cool
Energia-iturri egokituak: planetaren mugen barruan ekodiseinatutako bateria eramangarriak - Zientzia Kaiera
Ekodiseinuaren printzipioak barneratu ditugu gure ikerkuntzan, bateria eramangarrien bizi-zikloa birpentsatzeko.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 29/09/2026
Energia-iturri egokituak: planetaren mugen barruan ekodiseinatutako bateria eramangarriak. @bcmaterials.bsky.social  ikerketa-zentroarekin:   f.mtr.cool/stbod418cm
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Klik erreakzioek hainbat abantaila aurkezten dituzte, adibidez esperimentalki errazak dira, erreakzio baldintza anitz toleratzen dituzte, oso selektiboak eta erregioespezifikoak dira.
zientziakaiera.eus
Klik kimika: erabilera askotariko Nobel saridun erreakzioa - Zientzia Kaiera
2022ko Kimikako Nobel Saria C. R. Bertozzi, M. Meldal eta K. B. Sharpless zientzialariek jaso zuten, klik kimika metodologia garatzeagatik.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Paleontologoen zeregina iraganeko munduak berreraikitzea da, fosilen erregistroko ebidentzietatik abiatuta.
zientziakaiera.eus
Dozena erdi ariketa 2025eko udarako (1): zenbaki ezkutuen bila - Zientzia Kaiera
Lehenengo ariketa: 10 lagun batuta, bakoitzak zenbaki bat pentsatu du eta alboko biei isilean esan die. Zein da Anek pentsatu duen zenbakia?
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Ipar itsasoan eginiko urpeko arkeologiako ikerketetan, kokaleku mesolitiko batzuk aurkitu dituzte, non giza populazioek ornodun handien ehiza aise egiten zuten. zientziakaiera.eus/2025/10/03/benet…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Nahiz eta mutil gehiago jaio, denborak aurrera egin ahala, emakumeen eta gizonen proportzioa orekatu egiten da, kolektibo bakoitzarentzat ia % 50 izateraino.
f.mtr.cool
Zergatik jaiotzen dira neska baino mutil gehiago munduan? - Zientzia Kaiera
Mutil gehiago jaiotzen dira neskak baino; gizonezko 103 eta 107 haur artean jaiotzen dira, batez beste, emakumezko 100 haur bakoitzeko.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Amorruaren birusak nerbio sistemari erasotzen dio eta laringearen eta eztarriaren espasmo bortitzak eragiten ditu. 
f.mtr.cool
Zeinu patognomonikoa: medikuntzako «begien bistakoa» - Zientzia Kaiera
Zenbait eritasunetan agerpen kliniko batzuk laguntza handia dira medikuarentzat diagnostikoa egiteko: «zeinu patognomonikoak».
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Gorroto-delituak Euskadin: kontzeptua eta gaurko errealitatea hitzaldiak, Jon-Mirena Landaren eskutik, hasiera emango dio Zientziaren Ertzetik dibulgazio-zikloaren 2026/2027 ikasturteari. ▪️ urriak 2 ▪️ Bizenta Mogel Biblioteka f.mtr.cool/8m3k7kjccq
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Ez da nahikoa lana eta familia bateragarri egiteko erraztasunak ematea. Beharrezkoa da, halaber, amek denbora izatea beren osasuna eta ongizatea zaintzeko. Denbora gauza horietan inbertitzea osasunean inbertitzea da.
f.mtr.cool
Ama izateak eragin handiagoa du osasunean aita izateak baino - Zientzia Kaiera
EHUko ikerketa batek genero-alde nabarmenak identifikatu ditu amatasunak eta aitatasunak osasunean duten eraginean.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Seme edo alaba bakarra duten amek, baita nerabeak dituztenek ere, sintoma depresibo gehiago dituzte; bi haur txiki edo gehiagorekin bizi direnek, berriz, osasun-egoera hobea nabaritzen dute.
f.mtr.cool
Ama izateak eragin handiagoa du osasunean aita izateak baino - Zientzia Kaiera
EHUko ikerketa batek genero-alde nabarmenak identifikatu ditu amatasunak eta aitatasunak osasunean duten eraginean.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
#EHUikerketa batek amatasunaren eta aitatasunaren eta hainbat osasun-adierazleren arteko harremana aztertu du, hala nola ongizate psikologikoa eta osasun-egoeraren pertzepzioa, bai eta ariketa fisikoa, alkohol-kontsumoa, tabakismoa eta antzeko ohiturak ere. zientziakaiera.eus/2026/09/28/a...
zientziakaiera.eus
Ama izateak eragin handiagoa du osasunean aita izateak baino - Zientzia Kaiera
EHUko ikerketa batek genero-alde nabarmenak identifikatu ditu amatasunak eta aitatasunak osasunean duten eraginean.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
#EHUikerketa batek genero-alde nabarmenak identifikatu ditu amatasunak eta aitatasunak osasunean duten eraginean. 
f.mtr.cool
Ama izateak eragin handiagoa du osasunean aita izateak baino - Zientzia Kaiera
EHUko ikerketa batek genero-alde nabarmenak identifikatu ditu amatasunak eta aitatasunak osasunean duten eraginean.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 28/09/2026
Ama izateak eragin handiagoa du osasunean aita izateak baino. f.mtr.cool/tyqxzd0st2
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 27/09/2026
Ikerketa honek etanola molekula bioaktibo konplexuak lortzeko baliabide kimiko jasangarri gisa erabil daitekeela erakusten du, kimika biologikoan aplikazio praktikoak izanik. f.mtr.cool/qlydblttou
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 27/09/2026
Kimika organikoaren esparruan, fenol deribatuen konplexutasun molekularra handitzeko metodologia sintetiko berriak garatzea gaur egungo erronka handia da.
f.mtr.cool
Etanolaren erabilera jasangarria biomolekulen eraldaketan - Zientzia Kaiera
Fenolak sendagaietan, tindagaietan eta produktu natural askoren egituran aurkitu ditzakegu, hala nola tirosina izeneko aminoazidoan, estrogenoetan eta amoxizilina antibiotikoan. Hori dela eta, kimika organikoaren esparruan, fenol deribatuen konplexutasun molekularra handitzeko metodologia sintetiko berriak garatzea gaur egungo erronka handia da. Argitaratutako azken ikerketen arabera, aminoazido sekuentzietan azetil taldeen presentzia oso baliagarria izan daiteke antigorputz-droga konjugatuak sortzeko, […]
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 27/09/2026
Berriztagarriak diren baliabide kimikoen erabilera gero eta garrantzitsuagoa da. Horren adibide argia da etanola (EtOH): merkea, ugaritasun handikoa eta berriztagarria izan arren, disolbatzaile moduan soilik erabili ohi da.
f.mtr.cool
Etanolaren erabilera jasangarria biomolekulen eraldaketan - Zientzia Kaiera
Fenolak sendagaietan, tindagaietan eta produktu natural askoren egituran aurkitu ditzakegu, hala nola tirosina izeneko aminoazidoan, estrogenoetan eta amoxizilina antibiotikoan. Hori dela eta, kimika organikoaren esparruan, fenol deribatuen konplexutasun molekularra handitzeko metodologia sintetiko berriak garatzea gaur egungo erronka handia da. Argitaratutako azken ikerketen arabera, aminoazido sekuentzietan azetil taldeen presentzia oso baliagarria izan daiteke antigorputz-droga konjugatuak sortzeko, […]
010
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 27/09/2026
Etanolaren erabilera jasangarria biomolekulen eraldaketan. @ekaiaehu.bsky.social   rekin lankidetzan.  f.mtr.cool/r2oplfgp99
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 26/09/2026
Ardi, Ardipithecus ramidus espezieko emea, duela 4,4 milioi urte bizi izan zen. 2009an haren aztarnen azterketa argitaratu zenean, argi geratu zen uste baino askoz lehenago bazirela bi oinen gainean ibiltzeko gai ziren homininoak.
f.mtr.cool
Ardipithecus ramidus - Zientzia Kaiera
Ardi, Ardipithecus ramidus espezieko emearen aztarnen aurkikuntza gure eboluzioaren hasierari buruzko ikuspegia aldatu zuen.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 26/09/2026
Azken hamarkadetako aurkikuntza garrantzitsuenetako bat Ardi izeneko fosilarena izan da, giza eboluzioaren lehen urratsak hobeto ezagutzeko aukera eman duelako.
f.mtr.cool
Ardipithecus ramidus - Zientzia Kaiera
Ardi, Ardipithecus ramidus espezieko emearen aztarnen aurkikuntza gure eboluzioaren hasierari buruzko ikuspegia aldatu zuen.
010
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 26/09/2026
Gizakiaren jatorria ulertzea zientziaren erronka handienetako bat izan da beti. Eboluzioaren teoriak espezieen bilakaera azaldu zuen arren, oraindik galdera asko daude gure arbasorik zaharrenei buruz.
f.mtr.cool
Ardipithecus ramidus - Zientzia Kaiera
Ardi, Ardipithecus ramidus espezieko emearen aztarnen aurkikuntza gure eboluzioaren hasierari buruzko ikuspegia aldatu zuen.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 26/09/2026
Ardipithecus ramidus.
f.mtr.cool
Ardipithecus ramidus - Zientzia Kaiera
Ardi, Ardipithecus ramidus espezieko emearen aztarnen aurkikuntza gure eboluzioaren hasierari buruzko ikuspegia aldatu zuen.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Gizakiak aspalditik margotzen ditu azazkalak, hain zuzen ere K.a. 6000 urteko esmalte arrastoak aurkitu dira. Txinan eta Egipton henna, hostoak eta buztina erabiltzen ziren.  zientziakaiera.eus/2025/09/23/kolor…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Bazenekien lurra usaintsuagoa dela euri-zaparraden ondoren, Atacamako basamortuak Marte aztertzen laguntzen digula, edo flamenkoen paradisua arrosa koloreko laku toxiko bat dela?
zientziakaiera.eus
100 kontu ondo ezagutzeko Lur planeta - Zientzia Kaiera
100 kontu ondo ezagutzeko Lur planeta (2021) liburuak, izenburuak esaten duen bezala, 100 kontu biltzen ditu gure planetari buruz jakiteko.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
María Ángela Nieto Toledanok aztertu du enbrioien geneak berraktibatzeak zer-nolako inpaktua duen gaixotasun batzuetan; esaterako, minbiziaren aurrerapenean.
zientziakaiera.eus
María Ángela Nieto, minbiziaren eta zahartzearen aurkako terapia eraginkorren bila - Zientzia Kaiera
Ángela Nieto Toledanoren ekarpen nagusia enbrioien geneak berraktibatzeak zer-nolako inpaktua duen gaixotasun batzuetan aztertzea izan da.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Tardigradoak aztertzen dabil gaurkoan Kiñuk: zientziakaiera.eus/2025/09/26/kinur…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Ikaskuntza automatikoak, hainbat ikaskuntza paradigmen bitartez, datu-multzo handietan patroiak bilatu eta ereduak eraikitzeko aukera ematen du. zientziakaiera.eus/2025/09/22/ikask…
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Gaur, Kiñuk zerutik gure planetara iristen diren harri kosmiko horien istorioa erakutsiko digu.
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Baina zerura begiratzea nahikoa da meteoritoen arrasto ikusgarrienetako batzuk aurkitzeko. Abuztuan, esaterako, Pertseidak ikus ditzakegu. f.mtr.cool/v3nz9ypikk
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Meteoritoak Unibertsoaren iraganaren arrastoak ere badira. Horregatik, hauek aztertzea oso baliagarria da gorputz zerutarren osaera ezagutzeko eta gure planetaren zein Eguzki Sistemaren historia hobeto ulertzeko. f.mtr.cool/5kgbq5w0ds
000
Zientzia Kaiera @zientziakaiera.eus · 25/09/2026
Gaur, gure kirikiñoak espaziotik Lurrera egingo ditu bidaiak, meteoritoekin batera, eta bitartean harrizko, metalezko edo izotzez osatutako objektu ezberdinei ematen diegun izenak ikasiko ditugu: meteoroidea, asteroidea eta kometa. f.mtr.cool/64owqm4cod
000