iiinova — where your digital self keeps evolving

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 17/09/2026

Ja wczoraj w nocy: "Chyba widziałem już wszystko, co warte uwagi z australijskiego niskobudżetowego kina gatunkowego z lat 80. XX wieku". Ja dzisiaj, przeglądając fragmenty "Synów miecza" ("Sons of Steel", 1988, Gary L. Keady): "Chyba jednak nie".

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/09/2026

Plan jest taki, że odczekam jeszcze kilka lat, może dekadę, i będę przy różnych okazjach wmawiał ludziom, że te kadry to fotosy z ostatecznie niezrealizowanego filmu o X-Men z lat 70. ubiegłego wieku, a widać na nich Angela, Emmę Frost i Callisto.

120

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 03/09/2026

Prawie każda osoba kolekcjonująca cokolwiek. Barbarellizowana.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 26/07/2026

Tymczasem na blogasku rozpisałem się o książce "Komiksowe dziwadła epoki przełomu". O, tutaj: pan-optykon.pl/recenzje/rec...

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/07/2026

Na stare lata uzupełniam braki w domowej biblioteczce książeczek z obrazkami. I tak oto niedawno trafiła do mnie "Wyspa Burbonów. Rok 1730", na którą polowałem (w cenie nieurągającej rozumowi i godności człowieka) od roku. Po części ze względu na Trondheima, po części z racji tematyki.

200

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 04/07/2026

Tymczasem na YT i Spotify wylądowała kolejna odsłona quizu na podstawie książki "500 zagadek z fantastyk i science fiction" Piotra Kasprowskiego. www.youtube.com/watch?v=JozH... open.spotify.com/episode/6Cy8...

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 26/06/2026

Tymczasem na blogasku pojawiła się recenzja "Bramy Orientu". O, tutaj: pan-optykon.pl/recenzje/rec....

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 10/06/2026

Tymczasem na blogu można przeczytać hasło, które napisałem do drugiego tomu leksykonu "Powieść graficzna. Leksykon". O komiksie na podstawie niezrealizowanego pomysłu Salvadora Daliego na film z braćmi Marx: pan-optykon.pl/recenzje-kom....

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/06/2026

W końcu trafił do drugi tom leksykonu "Powieść graficzna. Leksykon". Egzemplarz autorski. Bo miałem przyjemność wnieść w jego zawartość skromny wkład w postaci tekstu o "Giraffes on Horseback Salad", czyli komiksie na podstawie niezrealizowanego pomysłu Salvadora Dalego na film z braćmi Marx.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 05/06/2026

W historii sztuki w komiksie dawno nie było pozycji z Polski. No to jest. William Blake, "Czerwony smok i kobieta ubrana w słońce" ("The Great Red Dragon and the Woman Clothed in Sun"), ok. 1803-1805. "Słodkie chłopaki", 2021, scen., rys. i tusz Piotr Marzec.

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 26/05/2026

Z historii sztuki w komiksie. Piero della Francesca, "Biczowanie Chrystusa" aka "Sen św. Hieronima" ("Flagellazione di Cristo"), ok. 1445-1460. "La vision de Bacchus", 2014, scen., rys. i tusz Jean Dytar. To jeden z tych tytułów, które bardzo chciałbym zobaczyć na naszym rynku.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 24/05/2026

Dawno nie było historii sztuki w komiksie. Ale już jest. Tym razem jeden z najstarszych przypadków, jakie byłem w stanie znaleźć.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 11/05/2026

"Starchaser: The Legend of Orin" (1985, Steven Hahn) to film bardzo zadłużony u "Gwiezdnych wojen" (może nawet aż za bardzo), ale – kto wie, kto wie? – może George Lucas stwierdził, że skoro jego twórcy tak dużo zapożyczyli od niego, to on zapożyczy coś od nich.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 11/05/2026

Powiem Wam, że gdybym obejrzał animację "Starchaser: The Legend of Orin" (1985, Steven Hahn) w latach 90. ubiegłego stulecia, w wieku dziesięciu-dwunastu lat, to by mi kapcie z wrażenia spadły. A nie nosiłem wtedy kapci.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 11/05/2026

"Dzieła sztuki bez kontekstu". Friedrich Peter Drömmer, "Gracz w karty" ("Der Kartenspieler"), 1919.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/05/2026

Wydawnictwo Kurc zapowiedziało, że na początku czerwca do regularnej sprzedaży trafi na początku czerwca. Czekam. I z tej okazji odświeżę sobie "Rapsodię węgierską", czyli pierwszy komiks, w którym pojawił się Friedman. Czytałem go tuż po polskiej premierze, w 2022 roku, i bardzo miło wspominam.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 02/05/2026

Po ponad tygodniu od pierwszych zapowiedzi ukazał się najnowszy odcinek "Pogaduch Komiksowych". Tym razem rozmawialiśmy o "Mglistym wymiarze" Richarda Corbena wydanym w Polsce w 2024 roku przez Kulturę Gniewu. YouTube: www.youtube.com/watch?v=ZRsI.... Spotify: open.spotify.com/episode/4UKD....

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 01/05/2026

W historii sztuki w komiksie. Ponownie "Grandville". Wielokrotnie pisałem i opowiadałem o swoim uwielbieniu dla tej serii. I pewnie jeszcze wiele razy to zrobię. Bo jak nie lubić komiksu, w którym można znaleźć taki wspaniały ukłon w stronę Rousseau i jego tygrysa.

100

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 23/04/2026

Być może zidentyfikowałem pierwszy przypadek polskojęzycznego tekstu wpisanego w dymki kadrów z komiksów o Supermanie. A konkretnie w artykule Leo Janosa "W obronie komiksów" zamieszczonym w 92. numerze czasopisma "Ameryka" z 1966 roku.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 06/04/2026

Tymczasem na blogasku piszę co nieco o komiksie "Joseph Smith and the Mormons" i pokazuję dwanaście przykładowych plansz. pan-optykon.pl/komiks/komik...

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 28/03/2026

Z historii marketingu filmowego. W takim pokazie filmu "Rasputin: Szalony zakonnik" ("Rasputin: The Mad Monk", 1966, Don Sharp), co to na wejściu dostaje się sztuczną brodę, to bym wziął udział. Nawet biorąc pod uwagę to, że film jest w najlepszym razie taki se (aczkolwiek Lee wspaniały).

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 27/03/2026

Tylko tak nieśmiało napomknę, że zostały jeszcze niespełna cztery dni, żeby obejrzeć na ARTE kilka filmów Rosselliniego. Za darmo i z polskim napisami. www.arte.tv/pl/videos/RC...

arte.tv

Filmy Roberta Rosselliniego - Kino | ARTE po polsku

Wybór filmów wielkiego włoskiego reżysera Roberto Rosselliniego.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 24/03/2026

Ale że materiały do historii sztuki w komiksie znajdę w komiksie o Bettie Page, tom się nie spodziewał. Dobrze, że pan Silk je odnotował, bo przynajmniej mam pewność, że niczego nie pominąłem. Tu tylko jedno zestawienie. Po więcej odsyłam na blogaska: pan-optykon.pl/komiks/histo...

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 20/03/2026

Po dłuższej (ośmiomiesięcznej!) przerwie wróciliśmy do quizu na podstawie książki "500 zagadek z fantastyki i science fiction". Nie było łatwo, ale w przypadku tego quizu to już standard. Było za to miło. Co też jest standardem.

youtube.com

Quiz: 500 zagadek z fantastyki i science fiction. Epizod 4

YouTube video by Pan Optykon

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 20/03/2026

Kurczę. Pamiętam tego "Spider-Mana", jeszcze z czasów TM-Semic. Ale nie żeby był tam pluton. Co ten Horacy? "Elvira, władczyni ciemności" ("Elvira: Mistress of the Dark", 1988, James Signorelli).

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 19/03/2026

Od dawna już nie było tu "Historii sztuki w komiksie", więc podrzucam paczkę zestawień, będącą wynikiem tego, że niedawno wziąłem na tapet pierwszy tom serii "L'or du temps". Pewnie nie zidentyfikowałem wszystkiego, ale to akurat mogę powiedzieć o wielu albumach, za które się biorę.

210

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/03/2026

Mam dla Was jeszcze jeden archiwalny materiał prasowy. Z 1992 roku. Wtedy to "Prawo i Życie", słowami Janusza Tycnera, żegnało się z Supermanem. Czyli donosiło o crossoverze "Śmierć Supermana", w którym to, na niezbyt długi czas, wydawnictwo DC uśmierciło swego flagowego herosa.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/03/2026

A wiecie, jakim polskim tytułem produkcji Spielberga posłużono się w recenzji w "Filmie", w dziale "Z ekranów świata"? Otóż: "Paszcza". Dane bibliograficzne: Tadeusz Sobolweski, Paszcza, „Film”, 1975, nr 50, s. 21.

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 13/03/2026

Ufff... Po (kolejnym) dłuższym okresie wytężonej pracy, wskutek którego sociale poszły w dużej mierze w odstawkę, postawiłem ostatnią kropkę w anglojęzycznym artykule poświęconym recepcji "Gwiezdnych wojen" w polskiej prasie przez wprowadzeniem filmu na polskie ekrany. Wyszło 40 439 znaków.

131

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/03/2026

Nie mam co prawda stuprocentowej pewności, ale wydaje mi się, że odkryłem pierwszą wzmiankę o "Gwiezdnych wojnach" w polskiej prasie. Notka ukazała się w 228. numerze "Życia Warszawy" z 1975 roku, datowanym na 13-14 grudnia.

140

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 03/03/2026

Zdjęcie jest słabej jakości, bo to nie najlepszy skan z gazety, ale uznałem, że i tak warto pokazać. Pokazy "Imperium kontratakuje" w białostockim kinie Ton w 1984 roku. Fotografia, autorstwa Krzysztofa Świderskiego, ilustrowała tekst opublikowany w "Gazecie Współczesnej" z 5 stycznia 1984 roku.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 02/03/2026

Z historii sztuki w komiksie. Na dole: Arnold Böcklin, "Wyspa umarłych" ("Die Toteninsel"), wersja piąta, 1886. U góry: "Les Écluses du ciel", t. 4: "Avalon", 1988, scen. Rodolphe, rys. i tusz François Allot.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 23/02/2026

Wtem, z zaskoczenia, bez żadnego trybu, chwilę po północy, pozornie wrzucam (w związku ze swoją dłubaniną) listę pięćdziesięciu pełnometrażowych filmów o największej frekwencji w latach 1947-1988. Źródło: "Rocznik Statystyczny Kultury 1989",

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 18/02/2026

Dłubanina nad historią sztuki w komiksie przypomniała mi ten rysunek satyryczny łamany przez komiks, który w 2008 roku zrobił dla Politico Matt Wuerker.

152

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 13/02/2026

Miałem dziś jeszcze popracować, ale stwierdziłem, że nie mam siły i wolę bić Rzymian po hełmach.

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 12/02/2026

Po dłuższej przerwie wracam do cyklu z logami producentów i dystrybutorów filmowych modyfikowanymi na potrzeby konkretnych tytułów. Ponownie Columbia. Ponownie animacja. Po raz pierwszy western. Czyli: "Kasia Ballou" ("Cat Ballou", 1965, Elliot Silverstein).

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 10/02/2026

A dziś (między innymi) tak sobie kwerendowałem w czytelni biblioteki naukowej Filmoteki Narodowej.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/02/2026

Tymczasem na blogasku wylądowała kolejna "Filmowa ósemka 2026 roku". Czyli rozpiska rzeczy, które niedawno widziałem, z krótkimi komentarzami. pan-optykon.pl/film/filmowe...

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/02/2026

Peter Blume, "Wieczne miasto" ("Eternal City"), 1937. W 1932 roku Blume wyjechał na rok do Włoch w ramach stypendium Guggenheima. Tam zaś, zwiedzając pewnego dnia Forum Romanum, znalazł w ruinach wykonaną z papier-mâché figurkę Mussoliniego i wizerunek Chrystusa. CD w komentarzu.

100

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/02/2026

I znów, wertując starszą prasę w poszukiwaniu czegoś innego, trafiłem na coś fajnego. A konkretnie: reklamę czasopisma "Super Boom!" zamieszczoną w piątym numerze "Świata Młodych" z 1993 roku (datowanym na 30 stycznia). Podrzucam. Może wywoła w kimś miłe wspomnienia.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 01/02/2026

Już jest. Katalog wystawy "Komiks polski. Złoty okres". A w nim mój tekst "Z recepcji komiksu w Polsce w jego złotym okresie".

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 30/01/2026

Skoro już wróciłem tu do historii sztuki w komiksie, to mam jeszcze jeden materiał. A co mi tam. Dłubię właśnie nad historiosztukowokomiksowym domknięciem "Grandville", przygotowałem już wstępnie kilka ostatnich zestawień, które wkrótce wrzucę, ale jednym chciałbym się z Wami podzielić już teraz.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 30/01/2026

Dawno już nie było historii sztuki w komiksie. I Conana. Więc jest. Historia sztuki w komiksie. I Conan. Świeżutki. Elizabeth Thompson, "Scotland Forever!", 1881. "Conan the Barbarian", nr 28, 2026, scen. Jim Zub, rys. i tusz Fernando Dagnino.

040

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 27/01/2026

Tymczasem na YT wylądowała najnowsza odsłona "Pogaduch komiksowych". Tym razem PRL. A konkretnie: "Doman". www.youtube.com/watch?v=SDDu...

youtube.com

Pogaduchy Komiksowe: "Doman"

YouTube video by Pan Optykon

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 19/01/2026

Tymczasem na blogasku wracam do pomysłu "filmowych ósemek", czyli list filmów, które niedawno widziałem z krótkimi komentarzami. pan-optykon.pl/film/filmowe...

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 18/01/2026

Czy blisko pięćdziesięcioletni krótkometrażowy film edukacyjny, instruktażowy, będący elementem kampanii społecznej, czy jak zwał, tak zwał, może (wciąż) emocjonalnie kopać? Może. Jeśli to "Apacze" ("Apaches") z 1977 roku w reżyserii Johna Mackenziego.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 13/01/2026

A wczoraj na stronie Klubu Miłośników Fantastyki "Sagitta" pojawiła się rozmowa ze mną. Między innymi o wczesnych doświadczeniach w odbiorze tekstów (pop)kultury, drodze, jaka zawiodła mnie na Akademię, oraz bogactwie współczesnego rynku komiksowego. Tu link: kmfsagitta.pl/2026/01/12/k...

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 13/01/2026

Tymczasem na blogasku piszę co nieco o komiksie "Krew dziewicy", który na ukaże się na dniach nakładem Kultury Gniewu. pan-optykon.pl/komiks/krew-...

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 31/12/2025

Facebook przypomniał mi, że pięć lat temu odbyłem taką rozmowę: - Jeśli lubisz filmy, w których ludzie płyną łodzią i im odpierdala... - Nie lubię. I tak nie udało mi się namówić do seansu filmu "Aguirre, gniew boży" ("Aguirre, der Zorn Gottes", 1972) Wernera Herzoga.

120

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 30/12/2025

Ostatnimi czasy coraz częściej myślę nad tym, że nie udało mi się wykształcić w sobie umiejętności krótkiego, jednozdaniowego, zarazem efektywnego i efektywnego rekomendowania filmów. CD w komentarzach.

110