iiinova — where your digital self keeps evolving

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 17/09/2026

Ja wczoraj w nocy: "Chyba widziałem już wszystko, co warte uwagi z australijskiego niskobudżetowego kina gatunkowego z lat 80. XX wieku". Ja dzisiaj, przeglądając fragmenty "Synów miecza" ("Sons of Steel", 1988, Gary L. Keady): "Chyba jednak nie".

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/09/2026

I nie będzie to aż dalekie od prawdy, ponieważ filmowa "Barbarella" (1968, Roger Vadim) faktycznie stanowiła inspirację dla historii z 169. i 170. numeru "Uncanny X-Men" z 1983 roku (no, jedną z, bo istotnym punktem odniesienia jest też "Upiór w operze"), w tym dla postaci Callisto.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/09/2026

Będę też mówił, że postać Callisto została stworzona na potrzeby tego filmu, a dopiero później Chris Claremont wprowadził ją w komiksach, bo tak mu się spodobała.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/09/2026

Plan jest taki, że odczekam jeszcze kilka lat, może dekadę, i będę przy różnych okazjach wmawiał ludziom, że te kadry to fotosy z ostatecznie niezrealizowanego filmu o X-Men z lat 70. ubiegłego wieku, a widać na nich Angela, Emmę Frost i Callisto.

120

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 03/09/2026

Prawie każda osoba kolekcjonująca cokolwiek. Barbarellizowana.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 26/07/2026

Tymczasem na blogasku rozpisałem się o książce "Komiksowe dziwadła epoki przełomu". O, tutaj: pan-optykon.pl/recenzje/rec...

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/07/2026

Preferowałbym rzeczy niegłupie i/lub ciekawe wizualnie, ale mogą być stricte przygodówki jeśli to przygodówki pierwszej próby. W przyszłości na pewno chciałbym rozejrzeć się za zbiorczakami "Bruce'a J. Hawkera", nieco dalej na liście jest też "Wilk Morski" od wydawnictwa Mandioca.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/07/2026

Fajnie się komponuje z (niestety nieukończonym, zarówno u nas, jak i w ogóle) "Piratem Izaakiem" i dość świeżą "Republiką czaszki" od wydawnictwa Lost In Time. No i mam pytanie do Was. Możecie polecić coś wartego uwagi wydanego w Polsce w tematyce pirackiej, w mniejszym stopniu – marynistycznej?

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/07/2026

Na stare lata uzupełniam braki w domowej biblioteczce książeczek z obrazkami. I tak oto niedawno trafiła do mnie "Wyspa Burbonów. Rok 1730", na którą polowałem (w cenie nieurągającej rozumowi i godności człowieka) od roku. Po części ze względu na Trondheima, po części z racji tematyki.

200

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 04/07/2026

Tymczasem na YT i Spotify wylądowała kolejna odsłona quizu na podstawie książki "500 zagadek z fantastyk i science fiction" Piotra Kasprowskiego. www.youtube.com/watch?v=JozH... open.spotify.com/episode/6Cy8...

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 26/06/2026

Tymczasem na blogasku pojawiła się recenzja "Bramy Orientu". O, tutaj: pan-optykon.pl/recenzje/rec....

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 10/06/2026

Tymczasem na blogu można przeczytać hasło, które napisałem do drugiego tomu leksykonu "Powieść graficzna. Leksykon". O komiksie na podstawie niezrealizowanego pomysłu Salvadora Daliego na film z braćmi Marx: pan-optykon.pl/recenzje-kom....

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/06/2026

W końcu trafił do drugi tom leksykonu "Powieść graficzna. Leksykon". Egzemplarz autorski. Bo miałem przyjemność wnieść w jego zawartość skromny wkład w postaci tekstu o "Giraffes on Horseback Salad", czyli komiksie na podstawie niezrealizowanego pomysłu Salvadora Dalego na film z braćmi Marx.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 05/06/2026

W historii sztuki w komiksie dawno nie było pozycji z Polski. No to jest. William Blake, "Czerwony smok i kobieta ubrana w słońce" ("The Great Red Dragon and the Woman Clothed in Sun"), ok. 1803-1805. "Słodkie chłopaki", 2021, scen., rys. i tusz Piotr Marzec.

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 26/05/2026

Z historii sztuki w komiksie. Piero della Francesca, "Biczowanie Chrystusa" aka "Sen św. Hieronima" ("Flagellazione di Cristo"), ok. 1445-1460. "La vision de Bacchus", 2014, scen., rys. i tusz Jean Dytar. To jeden z tych tytułów, które bardzo chciałbym zobaczyć na naszym rynku.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 24/05/2026

Dawno nie było historii sztuki w komiksie. Ale już jest. Tym razem jeden z najstarszych przypadków, jakie byłem w stanie znaleźć.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 11/05/2026

"Starchaser: The Legend of Orin" (1985, Steven Hahn) to film bardzo zadłużony u "Gwiezdnych wojen" (może nawet aż za bardzo), ale – kto wie, kto wie? – może George Lucas stwierdził, że skoro jego twórcy tak dużo zapożyczyli od niego, to on zapożyczy coś od nich.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 11/05/2026

Powiem Wam, że gdybym obejrzał animację "Starchaser: The Legend of Orin" (1985, Steven Hahn) w latach 90. ubiegłego stulecia, w wieku dziesięciu-dwunastu lat, to by mi kapcie z wrażenia spadły. A nie nosiłem wtedy kapci.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 11/05/2026

"Dzieła sztuki bez kontekstu". Friedrich Peter Drömmer, "Gracz w karty" ("Der Kartenspieler"), 1919.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/05/2026

Co prawda przy ponownej lekturze finał mnie nie zaskoczy, bo ten dobrze pamiętam, ale teraz będę mógł dokładniej prześledzić, jak historia do niego prowadzi i czy wszystko się klarownie spina. Bo intryga jest gęsta.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/05/2026

To bardzo sprawny i wciągający komiks szpiegowski, do tego z akcją rozgrywającą się pod koniec lat 30. XX ubiegłego wieku, co stanowi dla mnie dodatkowy atut.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/05/2026

A wspominam dobrze nie tylko dlatego, że znalazłem w nim materiał do "Historii sztuki w komiksie, który wykorzystuję w każdej prelekcji na ten temat.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 09/05/2026

Wydawnictwo Kurc zapowiedziało, że na początku czerwca do regularnej sprzedaży trafi na początku czerwca. Czekam. I z tej okazji odświeżę sobie "Rapsodię węgierską", czyli pierwszy komiks, w którym pojawił się Friedman. Czytałem go tuż po polskiej premierze, w 2022 roku, i bardzo miło wspominam.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 02/05/2026

Po ponad tygodniu od pierwszych zapowiedzi ukazał się najnowszy odcinek "Pogaduch Komiksowych". Tym razem rozmawialiśmy o "Mglistym wymiarze" Richarda Corbena wydanym w Polsce w 2024 roku przez Kulturę Gniewu. YouTube: www.youtube.com/watch?v=ZRsI.... Spotify: open.spotify.com/episode/4UKD....

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 01/05/2026

Czyli: Henri Rousseau, "Tygrys podczas burzy tropikalnej" ("Tigre dans une tempête tropicale"), 1891. „Grandville”, t. 5: Force Majeure, 2017, scen., rys. i tusz Bryan Talbot.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 01/05/2026

W historii sztuki w komiksie. Ponownie "Grandville". Wielokrotnie pisałem i opowiadałem o swoim uwielbieniu dla tej serii. I pewnie jeszcze wiele razy to zrobię. Bo jak nie lubić komiksu, w którym można znaleźć taki wspaniały ukłon w stronę Rousseau i jego tygrysa.

100

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 23/04/2026

Być może zidentyfikowałem pierwszy przypadek polskojęzycznego tekstu wpisanego w dymki kadrów z komiksów o Supermanie. A konkretnie w artykule Leo Janosa "W obronie komiksów" zamieszczonym w 92. numerze czasopisma "Ameryka" z 1966 roku.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 06/04/2026

Tymczasem na blogasku piszę co nieco o komiksie "Joseph Smith and the Mormons" i pokazuję dwanaście przykładowych plansz. pan-optykon.pl/komiks/komik...

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 28/03/2026

Z historii marketingu filmowego. W takim pokazie filmu "Rasputin: Szalony zakonnik" ("Rasputin: The Mad Monk", 1966, Don Sharp), co to na wejściu dostaje się sztuczną brodę, to bym wziął udział. Nawet biorąc pod uwagę to, że film jest w najlepszym razie taki se (aczkolwiek Lee wspaniały).

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 27/03/2026

Tylko tak nieśmiało napomknę, że zostały jeszcze niespełna cztery dni, żeby obejrzeć na ARTE kilka filmów Rosselliniego. Za darmo i z polskim napisami. www.arte.tv/pl/videos/RC...

arte.tv

Filmy Roberta Rosselliniego - Kino | ARTE po polsku

Wybór filmów wielkiego włoskiego reżysera Roberto Rosselliniego.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 24/03/2026

"Bettie Page: Queen of the Nile", nr 2, 2000, scen., rys. i tusz Jim Silke. Alexandre Cabanel, "Kleopatra testująca truciznę na skazańcach" ("Cléopâtre essayant des poisons sur des condamnés à mort"), 1887.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 24/03/2026

Ale że materiały do historii sztuki w komiksie znajdę w komiksie o Bettie Page, tom się nie spodziewał. Dobrze, że pan Silk je odnotował, bo przynajmniej mam pewność, że niczego nie pominąłem. Tu tylko jedno zestawienie. Po więcej odsyłam na blogaska: pan-optykon.pl/komiks/histo...

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 20/03/2026

Po dłuższej (ośmiomiesięcznej!) przerwie wróciliśmy do quizu na podstawie książki "500 zagadek z fantastyki i science fiction". Nie było łatwo, ale w przypadku tego quizu to już standard. Było za to miło. Co też jest standardem.

youtube.com

Quiz: 500 zagadek z fantastyki i science fiction. Epizod 4

YouTube video by Pan Optykon

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 20/03/2026

Kurczę. Pamiętam tego "Spider-Mana", jeszcze z czasów TM-Semic. Ale nie żeby był tam pluton. Co ten Horacy? "Elvira, władczyni ciemności" ("Elvira: Mistress of the Dark", 1988, James Signorelli).

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 19/03/2026

Maurice Utrillo, Ulica Norvis (La Rue Norvis), ok. 1910-1912. Camille Pissarro, Bulwar Montmartre, zimowy poranek (Boulevard Montmartre, matin d'hiver), 1897.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 19/03/2026

Henri de Toulouse-Lautrec, Taniec w Moulin-Rouge (La Danse au Moulin-Rouge), 1890. Pablo Picasso, Le Moulin de la Galette, 1900. Dieudonné Auguste Lancelot, Pokoje egipiskie w Luwrze (Musée égyptien du Louvre), 1851.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 19/03/2026

Czyli: "L'or du temps", t. 1: Première partie, 2021, scen. Rodolphe, rys. i tusz Oriol. Konstantin Korowin, Paryż nocą (Paris la nuit), ok 1923-1939. Konstantin Korowin, Place de l'Opera, Paryż (Place de l'Opera, Paris), ok 1923-1939.

100

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 19/03/2026

Od dawna już nie było tu "Historii sztuki w komiksie", więc podrzucam paczkę zestawień, będącą wynikiem tego, że niedawno wziąłem na tapet pierwszy tom serii "L'or du temps". Pewnie nie zidentyfikowałem wszystkiego, ale to akurat mogę powiedzieć o wielu albumach, za które się biorę.

210

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/03/2026

Polscy czytelnicy, jeśli nie chcieli sięgać po zagraniczne publikacje, musieli na lekturę tej historii czekać do 1995 roku, kiedy ukazała się na łamach "Supermana" TM-Semic. Dane bibliograficzne: Janusz Tycner, Był nam wspaniałym kolegą, "Prawo i Życie", 1992, nr 39 (1447), s. 12.

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/03/2026

Mam dla Was jeszcze jeden archiwalny materiał prasowy. Z 1992 roku. Wtedy to "Prawo i Życie", słowami Janusza Tycnera, żegnało się z Supermanem. Czyli donosiło o crossoverze "Śmierć Supermana", w którym to, na niezbyt długi czas, wydawnictwo DC uśmierciło swego flagowego herosa.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 14/03/2026

A wiecie, jakim polskim tytułem produkcji Spielberga posłużono się w recenzji w "Filmie", w dziale "Z ekranów świata"? Otóż: "Paszcza". Dane bibliograficzne: Tadeusz Sobolweski, Paszcza, „Film”, 1975, nr 50, s. 21.

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 13/03/2026

I tak oto tom może ukaże się pod koniec roku. Ale bardziej prawdopodobny jest przyszły rok, by publikacja tomu korespondowała z 50 rocznicą premiery "Gwiezdnych wojen".

010

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 13/03/2026

Teraz pozostaje czekać na opinię redaktorów tomu i recenzentów. A jeśli artykuł zostanie przyjęty, to na rozpoczęcie i zakończenie prac redakcyjnych. A później na resztę procesu wydawniczego.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 13/03/2026

Ufff... Po (kolejnym) dłuższym okresie wytężonej pracy, wskutek którego sociale poszły w dużej mierze w odstawkę, postawiłem ostatnią kropkę w anglojęzycznym artykule poświęconym recepcji "Gwiezdnych wojen" w polskiej prasie przez wprowadzeniem filmu na polskie ekrany. Wyszło 40 439 znaków.

131

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/03/2026

Warto zwrócić uwagę na to, że tytuł żadnego z wymienianych w tekście filmów nie jest tym, jaki ostatecznie został przyjęty w polskiej dystrybucji ("Wojny gwiazd", "Paszcze", "Spotkania w trzecim wymiarze", "Szkice amerykańskie").

020

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 08/03/2026

Nie mam co prawda stuprocentowej pewności, ale wydaje mi się, że odkryłem pierwszą wzmiankę o "Gwiezdnych wojnach" w polskiej prasie. Notka ukazała się w 228. numerze "Życia Warszawy" z 1975 roku, datowanym na 13-14 grudnia.

140

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 03/03/2026

Zdjęcie jest słabej jakości, bo to nie najlepszy skan z gazety, ale uznałem, że i tak warto pokazać. Pokazy "Imperium kontratakuje" w białostockim kinie Ton w 1984 roku. Fotografia, autorstwa Krzysztofa Świderskiego, ilustrowała tekst opublikowany w "Gazecie Współczesnej" z 5 stycznia 1984 roku.

110

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 02/03/2026

Z historii sztuki w komiksie. Na dole: Arnold Böcklin, "Wyspa umarłych" ("Die Toteninsel"), wersja piąta, 1886. U góry: "Les Écluses du ciel", t. 4: "Avalon", 1988, scen. Rodolphe, rys. i tusz François Allot.

000

Pan Optykon @panoptykon.bsky.social · 23/02/2026

Na liście między innymi peerelowskie szkoły pójdą, hongkońskie kopańce z czasów, gdy co trzeci względnie młody chłop chciał być jak Bruce Lee, erefenowskie westerny, polskie komedie, "Ojciec Chrzestny", dwa razy Indiana Jones i jeszcze jeden Spielberg.

000