Kwa mara ya kwanza tangu mgogoro wa uhamiaji wa Ceuta mwishoni mwa mwezi Julai, wakati wahamiaji 70,000 walipomiminika kutoka Morocco hadi kwenye eneo la Uhispania, mawaziri wa mambo ya ndani wa Umoja wa Ulaya wamekutana ana kwa ana katika mkutano uliofanyika siku ya Alhamisi, Oktoba 1, huko Luxembourg. Katika mkutano huu, nchi kadhaa zilielezea nia yao ya kuimarisha ufuatiliaji wa mipaka ya nje ya EU na kujadili hatua ambazo zingewakilisha uimarishaji mkubwa wa usalama.

Mapambano dhidi ya Ebola yanataka kutegemea zaidi jumuiya za kidini nchini DRC, huku mlipuko huo ukikaribia kiwango cha hatari cha vifo 4,000 kati ya wagonjwa takriban 8,000 waliothibitishwa. Alhamisi, Oktoba 1 mjini Kinshasa, madhehebu makuu ya nchi hiyo yalikutana pamoja na shirika lisilo la kiserikali la Kikatoliki la Caritas Congo ili kutafakari kuhusu mchango wao katika kuzuia ugonjwa huo, kupambana na uvumi pamoja na unyanyapaa.

Mapigano yanaendelea mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo licha ya juhudi za kidiplomasia zinazoongezeka. Mapigano hayo yanahusisha Vikosi vya Wanajeshi vya Kongo na washirika wao dhidi ya kundi la kisiasa na kijeshi la AFC/M23 linaloungwa mkono na Rwanda. Mkataba wa amani uliosimamiwa na Washington bado haujamaliza mgogoro huo. Kwenye mitandao ya kijamii, vita vya habari vinapamba moto, mara nyingi vikichochewa na picha za kupotosha.

Wakati Kinshasa ikitetea mchakato wa kupokonya silaha FDLR, kundi hili lenye silaha la Rwanda bado linahusika katika vurugu huko Kivu Kaskazini. Ripoti ya Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, iliyoshauriwa na RFI, inaelezea, haswa, operesheni za AFC/M23 dhidi ya wapiganaji wa FDLR. Lakini ni nini kinachoendelea mbali na mapigano? Ripoti hiyo inaonyesha jinsi mzozo huu unavyoathiri pia raiawa eneo hilo.

Marekani inayataka mataifa ya Ulaya, kuruhusu matumizi ya hifadhi zao za dizeli kwa lengo la kupunguza bei ya nishati hiyo duniani, iliyosabishwa na vita nchini Iran.

Mamlaka ya Ethiopia, ambayo inaishutumu Eritrea kwa kuunga mkono moja kwa moja na kwa njia isiyo ya moja kwa moja mashambulizi ya kijeshi yaliyoanzishwa mnamo Septemba 22 na muungano mpya unaopinga serikali, imetangaza kufungwa kwa ubalozi wake huko Asmara na kufukuzwa kwa wanadiplomasia 10 wa Eritrea kutoka eneo lake siku ya Alhamisi, Oktoba 1. Eritrea imelipiza kisasi mara moja kwa kutangaza kuvunja uhusiano wake wa kidiplomasia na Addis Ababa.

Jeshi la serikali ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo FARDC limeshutumu kundi la wapiganaji wenye silaha la CRP/M23 kwa kukiuka sitisho la mapigano na kuendelea kuwatesa raia wa kawaida katika eneo la Djugu mkoani Ituri Kaskazini.

Mataifa jirani ya Ethiopia na Eritrea yamevunja uhusiano wa kidiplomasia, zinashtumiana kwa kuchochea vita vinavyoendelea Kaskazini mwa Ethiopia.

Nahodha Serhou Guirassy aliifungia Guinea, bao pekee la ushindi, dhidi ya Kenya, katika mchuano muhimu wa kufuzu katika michuano ya AFCON mwaka 2027.

Wasimamizi wa ligi kuu ya soka nchini England, wameipata klabu ya Manchester City na hatia kwa  kukiuka kanuni za kifedha za ligi hiyo.

Nchini Ethiopia, wakati huu vita vikiendelea kati ya makundi yenye silaha na wanajeshi wa serikali katika jimbo la Tigray, Kamati inayotoa tuzo ya amani ya Nobel, iliyompa ushindi Waziri Mkuu Abiy Ahmed mwaka 2019, inatiwa wasiwasi na kuendelea kwa vita hivyo.

Mfanyabiashara maarufu na Bilionea raia wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, pamoja na mkewe ni miongoni mwa watu sita waliopoteza maisha baada ya ajali ya helikopta katika eneo la Marondera karibu Kilomita 72 kutoka jiji kuu Harare.

Burundi imekubali kuwapokea watu waliofukuzwa nchini Marekani wakiwemo wafungwa na wahamiaji haramu, ikiwa ni nchi ya hivi punde ya Afrika kuingia kwenye mkataba na utawala wa rais Donald Trump kuhusu mpango huu utata.

Kinshasa na Kigali zinaendea kujitolea kwa mchakato wa Washington, lakini kutokubaliana kwao kunazidi suala la FDLR pekee. Siku ya Jumanne, Septemba 29, katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa, wakati wa uwasilishaji wa ripoti ya mara kwa mara ya MONUSCO, nchi hizo mbili zilieleza malalamiko yao kuhusu upokonyaji silaha, uwepo wa wanajeshi, usitishaji mapigano, na ulinzi wa raia.

Mmoja wa abiria aliyekuwa akisafiri na shirika la ndege la Flydubai iliyokuwa ikielekea Israel, amesema mmoja wa marubani alimshambulia rubani mwenzake kwa lengo la kuiangusha ndege hiyo na kuua watu wote.

Ndege iliyokuwa ikielekea Tel Aviv ililazimika kutua kwa dharura nchini Saudi Arabia siku ya Jumatano, Septemba 30, kufuatia tukio la ndani ya ndege, kulingana na shirika la ndege la Flydubai. Vyombo vya habari vya Israel vimeripoti ugomvi mkali kati ya marubani waliokuwa kwenye kwenye chumba cha rubani. Waziri wa Usalama  Itamar Ben-Gvir ameelezea tukio hilo kama kitendo cha kigaidi.

Baada ya kuwasili nchini Iraq mwaka wa 2003 kumpindua rais wa nchi hiyo Saddam Hussein na baadaye kuwa kikosi kinachoongoza katika muungano wa kimataifa unaopigana na kundi la Islamic State, jeshi la Marekani litaondoka kutoka kwenye kambi zake za mwisho zilizobaki nchini Iraq leo Jumatano, Septemba 30. Kujiondoa huku, kulioamuliwa na Joe Biden mwaka wa 2024, kunakuja katika muktadha wa vita kati ya Israel na Marekani vilivyoanzishwa mwezi Februari mwaka huu dhidi ya Iran.

Kuelekea kuimarishwa kwa kiwango cha juu zaidi kwa adhabu dhidi ya wizi wa mali ya umma nchini DRC. Muswada wa kupambana na ufisadi ambao uliwasilishwa kwa Bunge na Waziri wa Sheria Guillaume Ngefa, ulitangazwa kukubalika siku ya Jumatatu, Septemba 28.Sasa ni lazima upite kwenye kamati kabla ya kurejea kwenye kikao kikuu cha bunge kwa ajili ya kupitishwa. Lengo la muswada huu ni kukomesha ukosefu wa adhabu na kuimarisha njia za kurejesha fedha zilizofujwa (zilizoibwa).

Ugunduzi wa kutisha umefanywa kusini mashariki mwa Nigeria. Mabaki ya binadamu yalipatikana Jumamosi, Septemba 26, na polisi katika misitu kadhaa katika Jimbo la Abia, ambapo wahalifu wanajulikana kujificha. Mifupa hii inaweza kuwa ya waathiriwa wa utekaji nyara. Shirika la Amnesty International Nigeria limeitaka serikali kuchukua hatua ili kuhakikisha haki kwa familia za waathiriwa.

Wakati tayari wanakabiliana mahakamani, Raphaël Katebe Katoto ameelezea hadharani kuunga mkono nia ya serikali ya kufanya marekebisho ya Katiba ili kufungua njia ya muhula wa tatu wa rais Félix Tshisekedi, wakati Moïse Katumbi anapinga vikali jambo hilo.

Katika kikao cha Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa kilichofanyika Jumanne hii, Septemba 29, 2026, na kujadili hali ya mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), Néné Bintou Iragi, mwakilishi wa mashirika ya kiraia kutoka Kivu Kaskazini, Kivu Kusini, na Ituri, ametoa picha ya kusikitisha na ya kutisha kuhusu mgogoro wa usalama, kibinadamu, na ukiukwaji wa haki za binadamu unaokumba eneo hilo la nchi

Mapigano yanaendelea nchini Ethiopia. Siku nane baada ya shambulio kubwa kuanzishwa na muungano wa makundi kadhaa ya upinzani yenye silaha kaskazini mwa nchi, mapigano yanaendelea nchini Ethiopia, na kusababisha vifo vingi vya raia. Addis Ababa, kwa upande wake, inashutumu Eritrea, Sudan, na Misri kwa kuwaunga mkono waasi wa jimbo la Tigray.

Qatar imethibitisha kuwa juhudi za upatanishi kati ya Marekani na Iran zinaendelea, pande hizo mbili zikibadilishana ujumbe kupitia kwa wapatanishi kama njia moja ya kupata maelewano ya pamoja.

Waziri wa mambo ya nje wa Iran Abbas Araghchi amesema msimamo wa nchi yake kuhusu Mlango wa Bahari wa Hormuz haujabadilika.

Mkuu wa ujumbe wa Umoja wa Mataifa nchini Jamhuri ya kidemokrasia ya Congo, Monusco, James Swan, ameliambia baraza la usalama la Umoja wa Mataifa kwamba muda umefika wa kubadilisha maendeleo ya kidiplomasia na kuhakikisha amani ya kudumu inaanza kutekelezwa eneo la mashariki mwa DRC.

Kiwanda kikubwa cha kusafisha mafuta, kinachofadhiliwa na mfanyabishara tajiri barani Afrika raia wa Nigeria Aliko Dangote, kinazinduliwa leo katika Kaunti ya Lamu, Pwani ya Kenya.

Nchini Tanzania, uamuzi wa kesi ya uhaini, inayomkabili Tundu Lissu, kiongozi wa chama cha upinzani cha CHADEMA, inatarajiwa kutolewa tarehe 6 mwezi Novemba.

Nchini Zambia, wakosoaji bado wanaonekana kulengwa na mamlaka, mwezi mmoja na nusu baada ya uchaguzi wa urais na wa wabunge  wa Agosti 13 uliopigwa. Siku ya Jumatatu, Septemba 28, kufuatia kukamatwa hivi karibuni kwa wanachama kadhaa wa upinzani, Askofu Mkuu wa Kanisa Katoliki wa Lusaka, Alick Banda, mkosoaji mkubwa wa Rais Hakainde Hichilema, aliitwa na polisi wa kupambana na ufisadi.

"Hakuna aliyeachwa." Hiki ni kichwa cha ripoti iliyochapishwa Jumanne, Septemba 29, 2026, na shirika lisilo la kiserikali la Amnesty International, ambalo lilichunguza visa vya mauaji, mateso, na kutoweka kwa watu kwa lazima vilivyohusishwa na jeshi la Mali na wasaidizi wake wa Urusi kutoka kundi la Wagner, ambalo sasa linajulikana kama Africa Corps.

Athari za kupungua kwa kasi kwa uchumi wa China zinatofautiana kulingana na nchi kutokana na aina ya bidhaa wanazouza nje na mahitaji ya soko la China.

Waziri Mkuu wa israel, Benjamin Netanyahu, alijua nini kuhusu kiwango cha tishio dhidi ya nchi hiyo kabla ya shambulio la Hamas mnamo Oktoba 7, 2023? Mwezi mmoja kabla ya uchaguzi wa bunge, hunguzi kadhaa zilizochapishwa kwenye vyombo vya habari katika siku za hivi karibuni unadai kwamba Waziri Mkuu wa Israel alikuwa ameonywa kwamba kuna kitu kilikuwa kinapangwa. Ofisi yake inakanusha hili kabisa.

Baada ya Nigeria, sasa ni Kenya. Jumatano hii, Septemba 30, bilionea Aliko Dangote anatarajiwa kuweka jiwe la msingi la mradi wake mpya wa kiwanda kikubwa cha kusafisha mafuta huko Lamu, kwenye pwani ya kaskazini-mashariki mwa Kenya.

Ufalme wa Tooro una mfalme mpya. Mfalme mpya wa Ufalme wa Tooro nchini Uganda anaitwa Mfalme Edward Rukidi Nyabongo I (zamani akijulikana kama Mwanamfalme Edward Rukidi Kijanangoma).

Timu ya taifa ya soka ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, imeishinda Zimbabwe mabao 2–1 katika mechi yake ya pili ya kundi E, kufuzu katika fainali ya mataifa ya Afrika mwaka 2027 nchini Kenya, Uganda na Tanzania.

Timu ya taifa ya soka ya vijana wasiozidi miaka 23, siku ya Jumatatu iliandikisha ushindi mkubwa wa mabao 4-1 dhidi ya Jirani zao Tanzania, katika mechi ya mzunguko wa kwanza, kufuzu katika fainali za mataifa ya Afrika mwaka 2027.

Mwanachama wa chama tawala nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo Marie Celestin Karondwa ,ambaye ni rais wa tawi la Butembo,ameshambuliwa na kupigwa hadi kufa ,baada ya kushiriki kipindi cha redio kuhamasisha kuhusu masharti ya kujikinga dhidi ya Ebola.

Jeshi la Ethiopia na vikosi vinavyounga mkono serikali vimedai kuuteka mji wa kimkakati wa Alamata, kusini mwa mji mkuu wa Tigray, Mekelle. Hatua hiyo imebadili mwelekeo wa mapigano, baada ya mashambulizi kuanzishwa na upande wa upinzani katika eneo hilo wiki iliyopita.

Rais wa Marekani Donald Trump, amekanusha ripoti za kupunguza baadhi ya vikwazo dhidi ya Iran, na kuagiza kuachiwa kwa fedha zinazozuiwa, wakati huu mkataba wa kumaliza vita ukiwa bado haujapatikana.

Mwenyekiti wa chama cha upinzani nchini Tanzania, Tundu Lissu, Jumatatu ya wiki hii alikamilisha hoja zake za mwisho za utetezi katika kesi ya uhaini inayomkabili, ambapo sasa upande wa mashtaka nao utaanza kuwasiliha hoja za mwisho kuanzia Jumanne ya wiki hii.

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) inaingia katika hatua mpya ya sensa ya watu, ikiwa ni sensa ya pili katika historia ya nchi hiyo na ya kwanza tangu mwaka 1984.

Nchini Ethiopia, wiki moja baada ya kutangazwa kwa muungano mpya wa makundi yenye silaha yanayopinga serikali ya ya shirikisho ya Waziri Mkuu Abiy Ahmed, mapigano yanaendelea kaskazini mwa nchi kati ya jeshi la shirikisho na waasi wa Tigray, vikosi vya TPLF, na washirika wao. Mapigano haya yameongezeka hata zaidi mwishoni mwa wiki hii ya tarehe 26-27 Septemba kwenye pande kadhaa za mapambano.

Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imejibu uchunguzi ujao ikidai kuwepo kwa mpango tata wa kusambaza kura zaidi kutoka nchi jirani ya Uganda kabla ya uchaguzi mkuu wa 2027.

Baada ya siku mbili mjini Paris na siku moja mjini Lourdes, ambapo Papa Leo XIV alikusanya zaidi ya watu milioni moja kwa jumla, anahitimisha ziara yake nchini Ufaransa leo Jumatatu huko Metz, kaskazini mashariki mwa nchi.

Mapambano yaliyozuka tena kaskazini mwa Ethiopia yanatishia na kuhatarisha mkataba wa Amani wa Pretoria ya 2022.

Nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), Umoja wa Mataifa unatoa tahadhari kuhusu hali katika eneo la wakimbizi la Kigonze huko Bunia, Ituri.

Kutetea mtindo wa maisha wa mababu wa watu wa jamii ya asili na upatikanaji wao wa ardhi ilikuwa mojawapo ya mada za mkutano wa "Nchi Yetu, Asili Yetu", uliofanyika wiki iliyopita, kuanzia Septemba 21 hadi 25, jijini Nairobi, mji mkuu wa Kenya.

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) ni nchi ya pili duniani kwa kuwa na idadi kubwa ya visa vya ukatili mkubwa dhidi ya watoto ambavyo vimethibitishwa na Umoja wa Mataifa (UN) mwaka 2025, ikitanguliwa tu na Israel na Maeneo ya Palestina yanayokaliwa.

Na: Alfred Lobawoi

Watu 12 wamethibitishwa kupoteza maisha, baada ya boti waliyokuwa wanasafiria kuzama kwenye Ziwa Kivu, Mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo.

Shambulio la ndege isiyo na rubani limegonga makao makuu ya kituo cha televisheni cha Tigray TV, mjini Mekelle, kaskazini mwa Ethiopia, na kulazimisha kusitishwa kwa matangazo.