dlvr.it
Column Clementie: Context
De wekelijkse column van Raymond Clement. Deze week: ContextGeschiedenis is wraak en weerwraak. Aldus de grootste geschiedschrijver aller tijden Herodotus van Halicarnassus. Niet te verwarren met Heracles van Mykonos, want dat is de ober in een Grieks restaurant in Landgraaf.Geschiedenis is wraak en weerwraak. Actie en reactie. De ene gebeurtenis lokt de andere uit, met vervolgens weer een reactieve actie op een actieve reactie. Geschiedenis is dus van oorzaak en gevolg. Causaliteiten, gevolgtrekkingen en oorzakelijkheden.In dat licht zijn de recent gepubliceerde werken over het Nederlands Koningshuis ten tijde van slavernij en kolonialisme interessant. Hoofdonderzoek Geert Oostindie, what’s in a name, overhandigde deze week de verzamelde werken over handel en wandel van zijn voorvaderen uit tijden die zijn vervlogen, maar de gevolgen diep geworteld zijn in de samenleving.De Koning gaf overigens zelf opdracht voor dit onderzoek, financierde en gaf toegang tot de Koninklijke archieven. De conclusie is even verwacht als ontluisterend. De rol van de familie Nassau, zowel in stadhouderlijke als in koninklijke rol is bedenkelijk. Van actieve deelname tot gedogen.Wraak en weerwraak. Onderzoek, de archieven spreken ons rechtstreeks toe en leggen actie en reactie bloot. Laten zien dat via autocratische stadhouders, koopmankoningen en gorilla-koningen, tot diep in Wilhelmina’s ziel, oud kolonialistisch denkbeelden leefden.Het feit dat onze oude vorstin Juliana, slaaf was van haar eigen leven, maakt niets goed. Ook niet het feit dat Bernhard toch ernstig geijverd heeft om ervoor te zorgen dat in Nederland in elk dorp Oktoberfesten zouden moeten worden gehouden.Laat ik het voor deze maal eens bedekt omschrijven. Het nationaal socialisme was natuurlijk niet het enige zaadje dat Bernhard plantte, gezien de vele nieuwe zussen die Beatrix steeds op de familie BBQ mocht ontvangen.Maakt dit Willem Alexander dan fout. Moet de Koning nu weer zijn excuus aanbieden? Nu niet voor de gebeurtenissen, maar voor zijn familie? Leiden excuses vervolgens weer tot claim. Roept wakker Nederland aanstonds de republiek uit? Wraak en weerwraak bewijst toch de feiten in rechtstreekse lijn.Een belangrijk onderdeel van de geschiedenis is context. De tijd waarin de handelingen plaatsvonden. Het economisch, cultureel, politiek en sociaal denken van de tijd. Een andere tijd is geen genoeg doen, geen uitsluiting van schuld, maar een aanzet tot gesprek.De koning hoeft geen excuses aan te bieden, maar biedt een opening om een gesprek te hebben over verschillende contexten met hopelijk de conclusie dat we er op vooruit zijn gegaan. Om samen vast te stellen nooit meer terug te willen keren naar de contexten van toen.Excuses, schadeclaims, geschiedenisboekjes herschrijven, beelden verwijderen… wokisme. Zoals elke trend draagt ook het wokisme het in zich om door te slaan. Met twee zeer risicovolle gevolgen.Het ontnemen van de mogelijkheid het gesprek te voeren over contexten en het ontnemen van geschiedenis.Zo zullen er zijn die alleen al op basis van het ervaren gevoel van verlies, volledig contextloos hun helden weer opeisen. Vereren we machtsbeluste veldheren uit de oudheid. Phillipus van Macedonië, Alexander, Caesar. Gaat Napoleon weer terug op zijn voetstuk. Franco. Adolf Hitler.Als een tegenbeweging zich verliest in het verheerlijking van het gewezen geweld, raken we buiten context. Zijn we tot slaaf gemaakt van onze eigen vermeende vooruitgang.