Sign in

Tegenlicht

@vprotegenlicht.bsky.social
4.3K followers 2 following 259 posts

Welcome to the real world. Prik door de waan van de dag en zie wat er schuilgaat achter de ontwikkelingen van vandaag. t.mtrbio.com/tegenlicht

PostsRepliesMedia
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 2h
De meeste mensen beginnen een bedrijf vaak met de goede bedoeling om de wereld een stukje beter te maken. Of in ieder geval niet slechter dan het al is. Maar: 'Zodra de kans op overname of grote investering komt vervagen de waarden van zo'n bedrijf', vertelt ondernemer Waldemar Zeiler.
172
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 14/10/2026
Marketingpraat, mythes over superintelligentie en vage privacy-beloften worden wat Meredith Whittaker betreft veel te weinig bevraagd. 'Privacy washing in deze branche komt veel voor.'
0248
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 13/10/2026
Econoom Yanis Varoufakis stelt dat kapitalisme op zijn laatste benen loopt en is ingehaald door iets nieuws: technofeodalisme. Onder technofeodalisme is de macht in handen van de zeven grootste bedrijven, waaronder Google, Meta en Amazon.
710036
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 12/10/2026
Het aandeelhouderskapitalisme - het bedrijfsmodel gefixeerd op winstmaximalisatie en aandeelhouderswaarde - krijgt de laatste jaren groeiende kritiek. 'Al die langetermijninvesteringen in mensen, machines en kennis lijden eronder', aldus econoom Mariana Mazzucato.
02411
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 09/10/2026
Wapens en algoritmes die eerst worden losgelaten op Palestijnen, Irakezen of Libanezen, keren later gewoon terug als grensbewaking of predictive policing bij ons om de hoek. Dit noemt journalist Rania Khalek de technologische boemerang.
02813
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 08/10/2026
Decennialang is de aandacht gevestigd op wat wij met plastic doen nadat we het hebben gebruikt. Ze laten ons geloven dat plasticvervuiling een probleem is dat wij als consumenten moeten oplossen. Zo blijven twee vragen buiten beeld: wie maakt al dat plastic en waarom wordt er meer van geproduceerd?
59440
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 07/10/2026
Hoe is het mogelijk dat een democratisch besluit om de btw op groente en fruit te verlagen niet kan worden uitgevoerd omdat het te complex is voor de Belastingdienst?  Kijk Tegenlicht-aflevering 'Maak 't simpel' (2023) voor het hele verhaal via de link in bio.
211732
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 04/10/2026
‘We eten en drinken niet alleen microplastics maar we ademen ze ook in’, aldus klimaatjournalist Beth Gardiner. Plastic zit overal: in je matras, je kleding, je tandpasta, je oordopjes en zelfs je 'houten' vloer. En dan is er nog het plastic dat je helemaal niet kunt zien: microplastics.
0159
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 02/10/2026
Met behulp van de nieuwste technieken als drones en de opslag van biometrische gegevens is Europa bezig om een enorme virtuele muur op te werpen tegen de instroom van ‘irreguliere’ migranten. De illegale immigrantenretoriek zorgt daarbij voor het geld om het veiligheidscomplex te perfectioneren.
183
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 01/10/2026
Israël exporteert haar model van bezetting, onderdrukking en vernietiging aan geïnteresseerde landen. 'Op bepaalde wapenbeurzen laten ze zelfs beelden zien van bijvoorbeeld een drone die mensen in Gaza of de Westoever doodt', vertelt onderzoeksjournalist Anthony Loewenstein.
11716
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 29/09/2026
Voor de omstander lijkt de symbiotische relatie tussen Elon Musk en het radicaal-rechtse AfD opvallend. Voor Timothy Snyder, als hoogleraar geschiedenis gespecialiseerd in de Holocaust en Oost-Europa, is die alliantie juist allesbehalve verrassend.
24526
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 27/09/2026
Het idee van één Big Brother moet plaatsmaken voor een toekomst/realiteit van vele Little Sisters: een netwerk van surveillancetechnologieën die ons allemaal in de gaten houden en die de wereld indelen in mensen die zich wel vrij over deze planeet mogen bewegen en zij die dat niet mogen.
0115
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 26/09/2026
Maandag 28 september bespreken we in Wijkcentrum de Zaagtand de aflevering 'Putting the geo back in geopolitics'. De term 'geopolitiek' hoor je steeds vaker, maar wordt deze wel correct gebruikt?
vpro.nl
VPRO Meet-up: Tegenlicht - Putting Geo back in geopolitics
Geopolitiek is terug van nooit weggeweest. De term is niet meer weg te denken uit het dagelijkse nieuws, maar wordt deze wel correct gebruikt? In het nieuws wordt dan ook vaak gesproken over ‘geopolitiek’ of ‘geopolitieke verhoudingen’. In deze aflevering legt Marshall uit welke rol geopolitiek speelt in de huidige mondiale spanningen. Bergen, rivieren, zeeën, vlaktes en natuurlijke barrières bepalen al eeuwenlang welke kansen en beperkingen landen hebben, en dat is nog altijd zo.
011
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 24/09/2026
Het idee is zo vertrouwd dat we het bijna als natuurwet zijn gaan zien: op de lange termijn blijven beurskoersen altijd stijgen. Maar wat als die vlieger straks niet meer opgaat? Macro- en monetair econoom Joeri Schasfoort vond het idee van eeuwige beursgroei altijd al een beetje gek.
063
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 23/09/2026
De imperiale boemerang toont meerdere gezichten, waaronder de militarisatieboemerang: politie in de VS en Europa veranderen in iets wat veel op een bezettingsmacht lijkt. 'Amerikaanse politie leren van Israëlische bezettingstroepen hoe je mensen onderdrukt. En dat nemen ze terug naar de VS.'
0129
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 22/09/2026
Het probleem met het beheersen van AI  ontstaat wanneer een slimme machine een opdracht krijgt. Niet omdat de machine niet goed werkt, maar omdat wij erg slecht kunnen omschrijven wat we precies willen. Hoe houden we controle over deze alsmaar slimmer en groter wordende intelligentie rivalen?
192
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 20/09/2026
Wat als een grote groep mensen tegelijk geld uit pensioenfondsen halen? Het idee is zo vertrouwd dat we het bijna als natuurwet zijn gaan zien: op de lange termijn blijven beurskoersen altijd stijgen. Maar waar is dat eigenlijk op gebaseerd? En wat als die vlieger straks niet meer opgaat?
051
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 18/09/2026
AI-ontwikkelaars pleiten voor vertraging in de ontwikkeling van hun modellen. Zij maken zich zorgen: niemand is voorbereid op de gevolgen als AI te snel ontwikkelt. Maar Trump wil China voorblijven. Econoom Andy Xie ziet hierin een typisch Amerikaanse drang naar competitie.
1112
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 17/09/2026
Nederland kreeg de afgelopen jaren te maken met veel narcoterreur. Een narcostaat zijn we nóg niet, zegt misdaadjournalist Paul Vugts. Maar het is wel de vraag of we de geest nog terug in de fles krijgen.
041
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 16/09/2026
In steeds meer delen van het Westen kiezen overheden vaker voor controle, surveillance en repressie. Journalist Rania Khalek ziet daarin geen losse ontwikkelingen, maar verschillende uitingen van één groter patroon: de imperiale boemerang.
21314
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 13/09/2026
Hoe komen de gevolgen van Westerse oorlogen en steun aan gewapende groepen uiteindelijk terug naar Europa en Noord-Amerika? Journalist Rania Khalek noemt dit de veiligheidsboemerang: interventies die eerst extremisme kweken, en daarna als excuus dienen voor nog meer surveillance in eigen land.
32412
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 12/09/2026
Maandag 14 september bespreken we in Wijkcentrum de Zaagtand de aflevering 'Het tijdperk van gamification'. Wie bepaalt eigenlijk waar je punten mee haalt? Meld je aan:
vpro.nl
VPRO Meet-up: Tegenlicht - Het tijdperk van gamification
De mooiste ideeën veranderen, als ze eenmaal in je hoofd zitten, je blik op de wereld definitief. Als je het eenmaal ziet, kun je het nooit meer ongezien maken. De ideeën van spelfilosoof C. Thi Nguyen hebben die kwaliteit.
010
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 11/09/2026
'We leven in een wereld die sterk beïnvloed wordt door technologische media die ons uit het dagelijks leven halen', aldus Astra Taylor. Volgens haar versterken deze media juist versplintering en vormt het de voedingsbodem van fascisme.
0179
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 10/09/2026
In Malta zijn opnames gepubliceerd waarin zakenman Yorgen Fenech zegt dat hij toestemming gaf om journalist Daphne Galizia te laten vermoorden. Drie weken voor haar moord richtte journalist Laurent Richard Forbidden Stories op. 'Een half jaar werkten we in het geheim om haar werk voort te zetten.'
1135
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 09/09/2026
Kweekvlees uit opgekweekte stamcellen is ultiem duurzaam: het vraagt minder grond, water en energie, is volgens de makers volkomen veilig en er hoeven geen dieren voor te worden geslacht. Kortom: kweekvlees is werkelijkheid. Het is er en we kunnen het maken. De vraag is: willen we het ook?
74116
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 08/09/2026
In een brief vragen 230 voormalige bestuurders en diplomaten het kabinet om een volledig wapenembargo en het opschorten van het EU-Israël handelsverdrag. Volgens oud-diplomaat Angélique Eijpe blijft kabinet-Jetten, net als zijn voorganger, steken in symbolische maatregelen die geen impact hebben.
37944
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 06/09/2026
Jaarlijks worden zeker 50 miljard dieren geslacht om aan ons verlangen naar vlees te voldoen. Bijna een vijfde van de CO2-uitstoot op aarde is afkomstig uit die veeteelt. Zou kweekvlees de duurzame oplossing kunnen zijn? Het is er en we kunnen het maken. De vraag is: willen we het ook?
6237
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 03/09/2026
De rol van zorg wordt vaak achterwegen gelaten in economische theorieën en maatschappelijk beleid. Volgens de Deense auteur Emma Holten zit daar een enorme blinde vlek. Zo stelt zij dat zorg en degenen die het op zich nemen, juist noodzakelijk zijn voor alle economische activiteiten.
0125
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 02/09/2026
‘Als je dit wereldbeeld probeert te beschrijven, klink je al een beetje gek', vertelt Astra Taylor ons.  Dat de machtigste en rijkste mensen op aarde deze ideologie aanhangen, helpt niet echt mee. Zeker niet wanneer ze niet langer proberen rampen te voorkomen...
1157
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 01/09/2026
De kwaliteit van ons onderwijs staat onder druk. 'Ze proberen niet te zorgen dat kinderen de streefniveaus halen, in plaats daarvan halen ze de streefniveaus naar beneden.' Welk probleem schuilt hierachter?
075
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 30/08/2026
Eindtijdfascisme, de door Astra Taylor geduide alliantie tussen technologie, fascisme en geloof. Het is een ideologie waarin dit bonte gezelschap een fundamenteel uitgangspunt deelt: deze wereld is niet meer te redden, en maar een bepaald type mens mag en kan de teloorgang van onze wereld overleven.
917799
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 25/08/2026
Politicoloog Maria Repnikova ziet hoe er iets cruciaals verandert op het soft-power-pad: China haalt de VS in. Waar Amerika zich onder Trump met invoerheffingen en streng visumbeleid sluit voor de buitenwereld, wordt China eindelijk erkend als een innovator.
072
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 23/08/2026
Amazons CEO, Jeff Bezos, wil in feite het enige bedrijf ter wereld worden, aldus hoogleraar Douglas Rushkoff. En dat is gevaarlijk voor de samenleving: 'Als je geld in Amazon stopt, wordt het aan de stad onttrokken.'
45533
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 20/08/2026
Van de filosofische oorsprong van ons idee van economische waarde tot de manier waarop die ons dagelijks leven nog altijd vormgeeft: auteur Emma Holten laat zien hoe een beperkt mensbeeld onze economie heeft bepaald.
1257
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 18/08/2026
De ordetroepen en security forces die wereldwijd worden ingezet hebben de look van Darth Vader aangenomen, aldus wetenschapsfilosoof Donna Haraway.  De anonimiteit van deze regeringstroepen drijft tot ontmenselijking: 'We zitten wereldwijd midden in een schokkend soort haat jegens migranten.'
12720
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 16/08/2026
Wat als juist datgene wat ons in leven houdt, buiten de rekensom valt? Auteur Emma Holten onderzoekt de blinde vlek van ons economische denken: 'In moderne economie staat ‘waarde’ gelijk aan ‘marktprijs’. Maar prijs is niet gelijk aan waarde. Veel mensen verdienen veel zonder waarde te creëren.'
1215664
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 13/08/2026
Huizen zijn een massaproduct, maar toch hebben mensen over de hele wereld het over onbetaalbare woningen. Hoe kan het dat de woningmarkt zo onbetaalbaar is geworden?
0212
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 11/08/2026
Te veel globalisering is niet altijd goed, stelt economisch journalist Rana Foroohar. Europa en de EU zijn tot nu toe het meest welwillende experiment in de globalisering. Maar: 'Zowel van de VS als van China dreigt gevaar', merkt Foroohar op.
033
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 09/08/2026
Iedere dag verzenden we wereldwijd zeven miljard emoji’s naar elkaar. Hoewel de kleurige icoontjes niet meer zijn weg te denken uit onze dagelijkse communicatie, is er maar weinig over bekend. Wie heeft de macht over de emoji?
020
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 06/08/2026
Volgens politicoloog Anton Jäger bevinden we ons in het tijdperk van hyperpolitiek: in het westen lijden samenlevingen aan hoge politieke koortsen zonder de partijen en instituties om die uit te zweten. Nederland was in het ontstaan van hyperpolitiek geen toeschouwer, zegt hij, maar patiënt nul.
3118
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 04/08/2026
Ga jij nog meemaken dat we buitenaards leven ontdekken? Het zou zomaar kunnen, stelt sterrenkundige Casper Farret Jentink. Jentink bouwt met Zwitserse precisie instrumenten die het licht van verre sterren tot op vijf siliciumatomen nauwkeurig kunnen meten, op zoek naar een tweede aarde.
031
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 02/08/2026
Nog nooit werd er zoveel geprotesteerd als in het voorbije decennium. Waarom verandert er niets? Politicoloog Anton Jäger heeft hier een woord voor bedacht: hyperpolitiek. De partijen en vakbonden die al die woede ooit konden omzetten in beleid, zijn verdwenen.
22110
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 30/07/2026
Volgens auteur en journalist Cory Doctorow zijn de miljardeninvesteringen in AI gebaseerd op één aanname: dat AI werknemers kan vervangen. En dat bedrijven straks voor een fractie van de loonkosten hetzelfde werk kunnen laten uitvoeren. Maar veel signalen wijzen vooralsnog een andere kant op.
1227
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 29/07/2026
‘Wie zijn de parasieten? Dat zijn wij.’ De gemakken waar wij over beschikken in ons dagelijkse leven zijn verweven met de ellende van anderen, aldus hoogleraar en auteur Naomi Klein.
03112
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 26/07/2026
Op Planet Finance zijn er altijd mensen die het niet kunnen laten tegen de stroom in te gaan: de zogenaamde shortsellers. Zij leven van de fouten van anderen. Zij winnen als anderen verliezen.
021
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 25/07/2026
Maandag 24 augustus bespreken we in Wijkcentrum de Zaagtand in Hoorn de aflevering 'De onderdanen van Big Tech'. Nemen techplatforms de Europese economie over? Meld je aan:
vpro.nl
VPRO Meet-up: Tegenlicht - De onderdanen van Big Tech
Echt rijk word je niet met werken. Dat weten we allemaal. Maar ook met kapitaal word je tegenwoordig niet per se rijk meer, althans niet met kapitaal in de klassiek-economische zin van ‘het bezit van de middelen om mee te kunnen produceren’. Nee, écht schathemeltjerijk word je vandaag de dag door iets te verkopen wat helemaal niet van jou is. Iets waarvan niemand ooit had gedacht dat het geld waard was. Tot 2004 ongeveer (hallo Facebook).
041
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 24/07/2026
Met gepersonaliseerd voedingsadvies wil bioloog Kerensa Broersen in de toekomst ziektes te voorkomen. Onderzoekers linkten eerder al depressie aan darmklachten, maar ook andersom: 'Als patiënten met coeliakie heel strikt een glutenvrij dieet hanteren, zie je dat depressie veel minder vaak voorkomt.'
0153
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 23/07/2026
AI wordt steeds vaker getraind op data die eerder door AI is gegenereerd. Dit wordt ook wel modelinstorting genoemd. 'Het lijkt op inteelt of het voeren van koeienhersenen aan koeien. Ze krijgen de gekke-AI-ziekte', zegt auteur en journalist Cory Doctorow.
45530
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 22/07/2026
Hoe is het mogelijk dat een kleine groep superrijken de meerderheid zo kan domineren? Volgens auteur Anand Giridharadas omdat we vasthouden aan onwaarheden. 'Maar wat hoop geeft: we kunnen nu ter plekke stoppen met daarin te geloven.'
32821
Tegenlicht @vprotegenlicht.bsky.social · 20/07/2026
Van K-pop en pilates tot Chinese geneeskunde. Trends die de wereld spontaan verenigen. Onschuldig? Think again. Achter deze wereldwijde hypes, schuilen grote belangen. Tegenlicht-makers Sharine Rijsenburg en Kiriko Mechanicus hebben hierover de serie Starpower! gemaakt. Nu te zien:
youtu.be
Hoe Korea K-pop groot maakt | STARPOWER! #1 | NPO Start Next
YouTube video by NPO Start Next
033