Sign in

Vísindavefurinn

@visindavefurinn.bsky.social
215 followers 11 following 332 posts

Vísindavefurinn fjallar um öll vísindi, hverju nafni sem nefnast, allt frá stjörnufræði til handrita og frá sameindalíffræði til sálarfræði. Gestir geta lesið á vefnum svör við spurningum um flest milli himins og jarðar og einnig lagt fram nýjar spurningar

PostsRepliesMedia
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 07/09/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Í líffræði er yfirleitt ekki talað um að lífverur hafi ákveðinn tilgang. Guðjón Smári spyr: Hvaða tilgangi þjóna marglyttur? Jón Már Halldórsson líffræðingur svarar. #vísindavefurinn #vísindavefur #marglyttur
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 29/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Hvað eru landnemastökkbreytingar og finnast þær hjá Íslendingum? Valgerður Jakobína Hjaltalín, nýdoktor á Heilbrigðisvísindasviði HÍ, svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #landnemastökkbreytingar
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 25/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Hvernig þróast ósamhverfa í byggingu dýra? Arnar Pálsson, erfðafræðingur og prófessor í lífupplýsingafræði við HÍ, og Ruhila Goswami, meistaranemi í líffræði við HÍ, svara því. #vísindavefurinn #vísindavefur #ósamhverfa
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 19/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... „Kallaði hann féð hnöttótt, bíldótt, hálsótt, krúnótt, kápótt, goltótt, botnótt mögótt, leistótt, flekkótt, rílótt eða skræpótt, eftir því sem litum var skipt á kindinni.“ - Hvernig er skræpótt á litinn? #vísindavefurinn #vísindavefur #skræpótt
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 18/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Hvað er nú vitað um áhrif COVID-19 á taugakerfi fólks? Jón Magnús Jóhannesson, læknir og rannsakandi, svarar þeirri spurningu. #vísindavefurinn #vísindavefur #COVDI-19 #taugakerfi
041
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 17/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Fyrstu heimildir um vegleg hátíðarhöld á 17. júní eru frá árinu 1907, en þá var fæðingardags Jóns minnst með lúðraþyt og ræðuhöldum á Austurvelli í Reykjavík; samkoman taldi 4-6 þúsund manns, eða um helming allra bæjarbúa. #vísindavefurinn #vísindavefur
020
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 16/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Því er oft haldið fram að íslenska hafi breyst mjög lítið frá tíma elstu varðveittra texta til dagsins í dag. - Er það rétt að íslenskan hafi lítið breyst frá því að Íslendingasögurnar voru skrifaðar? Eiríkur Rögnvaldsson svarar spurningunni.
020
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 15/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Góðan dag! 6 ára ömmustrákur spyr hvort tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt? Takk fyrir, Stefanía. Jón Már Halldórsson líffræðingur fer yfir málið og svarar ömmustráknum hennar Stefaníu. #vísindavefurinn #vísindavefur #tarantúlur
040
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 10/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Sveinn Jökull Stefánsson vildi fá svar við þessu: Er hægt að framleiða eigin hrafntinnu án þess að nota eldgos? Sigurður Steinþórsson, prófessor emeritus, svarar. #vísindavefurinn #vísindavefur #hrafntinna
030
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 09/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Oddur Sigurdarson vildi fá að vita svarið við þessari spurningu: - Eru orðin Akkilles og ökkli skyld? Guðrún Kvaran svarar honum. #vísindavefurinn #vísindavefur #ökkli #Akkilles
100
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 08/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Því hefur verið haldið fram að fjöldi þeirra tegunda sem á eftir að lýsa og greina í jarðvegi séu fleiri en allar þær tegundir sem þrífast ofanjarðar. - Hvaða lífverur finnast í jarðvegi? Ólafur Arnalds svarar. #vísindavefurinn #vísindavefur #jarðvegur
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 05/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Hvernig vita frumur hvað þær eiga að verða í þroskun? Valgerður Jakobína Hjaltalín, nýdoktor á Heilbrigðisvísindasviði HÍ, svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #frumur #þroskun
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 04/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Tvær rætur liggja að evrópskum reikningsbókum. - Hvaða fyrirmyndir eru að evrópskum reikningsbókum? Kristín Bjarnadóttir, prófessor emerita, svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #reikningsbækur
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 03/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Hvað er jarðvegsskán og af hverju er hún svona mikilvæg? Ólafur Arnalds, prófessor emeritus, svarar spurningunni #vísindavefurinn #vísindavefur #jarðvegsskán
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 03/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Geta nútímavísindi sagt til um það hvort bein sem grafin eru á Þingvöllum séu í raun og veru af Jónasi Hallgrímssyni? Snæbjörn Pálsson, prófessor í stofnlíffræði við HÍ, svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #Jónas #bein #erfðaefni
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 02/06/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Af hverju dofna og upplitast litir á hlutum sem eru lengi í sólarljósi? Ari Ólafsson, dósent emeritus í eðlisfræði við HÍ, svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #upplitast
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 29/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Allt í steik! - Hvað kemur steik málinu við þegar „allt er í steik“? Guðrún Kvaran svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #steik
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 28/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Neðansjávarhryggurinn frá Austur-Grænlandi um Ísland til Færeyja og Bretlandseyja er „afurð“ möttulstróksins sem nú er undir Íslandi. - Hefur einhvern tíma verið hægt að ganga um landbrú frá Íslandi til meginlandanna? #vísindavefurinn #vísindavefur #landbrú
030
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 27/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Hvað er átt við þegar sagt er að íslensk fyrirtæki flýi krónuna og hvað felst í því? Gylfi Magnússon, prófessor í hagfræði við HÍ, svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #krónan
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 22/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Flugvélum eru gefin nöfn eins og skipum. Fyrstu íslensku sjóflugvélarnar, sem teknar voru í notkun hérlendis, fengu nöfn eftir sjófuglum og voru nefndar Veiðibjallan og Súlan. - Hvers konar nöfn fengu fyrstu flugvélar á Íslandi? #vísindavefurinn #flugvélar
040
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 21/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu - í um 1800 m hæð. - Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli? Helgi Björnsson sýnir hvar flugvélin mun koma upp eftir 25 km ferð frá slysstað. #vísindavefurinn
030
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 20/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Orðið er tökuorð úr fornensku biscop, bisceop, ættað úr latínu episcopus sem aftur tók orðið úr grísku epískopos. - Hvenær og af hverju breyttist ritháttur á „byskup“ í „biskup“? Guðrún Kvaran svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #biskup #byskup
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 19/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Stutta svarið er „þegar varmaólga í möttli jarðar, og þar með landrek, hættir.“ Gestur Kristmundsson vildi fá svar við þessari spurningu: - Hvenær klárast hraunið innan úr jörðinni? Sigurður Steinþórsson fer yfir málið. #vísindavefurinn #vísindavefur #hraun
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 18/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Þar sem þekkingu og hugsun er miðlað með orðum tungumálsins hefur orðaforði nemenda í tungumáli skólans sterk, skýr og bein áhrif á það hvernig þeim gengur í ná mi, í öllum námsgreinum. #vísindavefurinn #vísindavefur #orðaforði
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 15/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Hantaveirur valda oftast tveimur sjúkdómsmyndum í mönnum: blæðandi hitasótt með nýrnaheilkenni og hantaveiru-lungnaheilkenni. - Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru? #vísindavefurinn #vísindavefur #hantaveirur
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 13/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Hantaveirur eru ætt að minnsta kosti 40 veira sem finnast um allan heim, meðal annars í Skandinavíu. Talið er að meira en helmingur þeirra geti valdið sjúkdómi í mönnum. Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær? Jón Magnús Jóhannesson og Magnús Gottfreðsson.
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 12/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Nafnorðið betrungur merkir ‘sá sem er betri en einhver annar’. Orðið er fremur sjaldgæft og heyrist helst í orðunum föðurbetrungur og móðurbetrungur. - Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur? #vísindavefurinn #vísindavefur #betrungur
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 11/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Hundruðir rannsókna frá síðustu aldamótum hafa aukið þekkingu á því hvernig best er að haga lestrarkennslu. - Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla? #vísindavefurinn #vísindavefur #lestrarkennsla
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 08/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Fjölmargar rannsóknir hafa sýnt fram á að tungumál skólans leikur lykilhlutverk í öllu námi. - Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum? Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar. #vísindavefurinn #tungumál
030
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 07/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Einar Gunnar spurði: Hver er uppruni hugtaksins í stjórnmálum um „smjörklípu“ og hvernig kom það til? Guðrún Kvaran svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #smjörklípa
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 06/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Silfurskottur halda sig yfirleitt á nokkuð láréttu yfirborði en þær geta auðveldlega klifrað upp hrjúfa og jafnvel málaða veggi þótt þær fari ekki eins hratt yfir þar og til dæmis á gólfi. - Geta silfurskottur klifrað? #vísindavefurinn #silfurskottur
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 06/05/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Í Laxdæla sögu er sagt frá Bolla Bollasyni og dvöl hans í Austurvegi. - Hver var fyrsti íslenski væringinn? Sverrir Jakobsson, prófessor í miðaldasögu við HÍ, svarar þeirri spurningu. #vísindavefurinn #vísindavefur #væringjar
020
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 30/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Gögn sem höfundur þessa svars hefur fengið frá Yann Kolbeinssyni líffræðingi sýna að margar helstu tegundir farfugla sem hér verpa, koma nú marktækt fyrr til landsins en áður. Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður? #vísindavefurinn #vísindavefur #farfuglar
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 29/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Anna spurði: Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar? Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #gagnreyndar #kennsluaðferðir
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 28/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Hvað gerðu væringjar, voru þeir stétt eða þjóð? Sverrir Jakobsson, prófessor í miðaldasögu við HÍ, svarar þeirri spurningu. #vísindavefurinn #vísindavefur #væringjar
020
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 27/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt? Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir landfræðingur svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #Hormússund
020
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 24/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Hví er „hví“ ekki notað lengur? Hafsteinn Óskar sendi Vísindavefnum þá spurningu. Guðrún Kvaran svarar. #vísindavefurinn #vísindavefur #hví
240
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 22/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Hversu mikið mun land rísa við Grænland ef jökullinn þar bráðnar? Freysteinn Sigmundsson og Páll Einarsson svara þeirri spurningu. #vísindavefurinn #vísindavefur #jöklar #landris
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 21/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Er eitthvað um að semja þegar ríki gera aðildarsamning við ESB? Margrét Einarsdóttir, prófessor við lagadeild HR, svarar þeirri spurningu. #vísindavefurinn #vísindavefur #ESB #aðildarsamningur
011
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 20/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Í aðildarviðræðum Íslands við ESB, sem hófust árið 2010, náðu íslensk stjórnvöld og ESB saman um að Ísland myndi hvorki ráðast í breytingar á opinberum stofnunum né lagabreytingum sem af aðild leiddu. Margrét Einarsdóttir, prófessor við lagadeild HR, svarar.
020
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 20/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Holdýr (Cnidaria) er fylking dýra sem telur yfir 11.000 tegundir og eru meðal frumstæðustu fjölfruma dýra. Þeim er gjarnan skipt í fimm flokka eða dýrahópa. - Hvað eru til margar tegundir af holdýrum? #vísindavefurinn #vísindavefur #holdýr
040
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 17/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Skiptir einhverju máli hvort viðræður Íslands við ESB byrja upp á nýtt eða fyrri viðræðum er haldið áfram? Margrét Einarsdóttir, prófessor við lagadeild HR, svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #aðildarviðræður #ESB
011
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 15/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Vorið 2026 sáust fyrstu kríurnar 8. apríl og það á Eyrarbakka, Stokkseyri og Grindavík – heilum mánuði fyrr en árið 1933. Már Jónsson svarar spurningunni Kemur krían fyrr og fyrr til landsins? #vísindavefurinn #vísindavefur #krían
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 14/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Brettifa þekktist sem kvenmannsnafn í Noregi á 16. öld en eldri heimild um nafnið er í bæjarheitinu Brettiuo garðr í Valdres. (Janzén 1948:143). Hugsanlega hefur nafnið borist hingað frá Noregi. #vísindavefurinn #vísindavefur #Broteva
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 13/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Stökklum hefur gjarnan verið lýst sem sjálfhverfu erfðaefni, það er erfðaefni sem hegðar sér sem nokkurs konar DNA-sýkill. Hvað eru stökklar sem finnast stundum í erfðaefni? Valgerður Jakobína Hjaltalín svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #stökklar
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 10/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum? Guðrún Kvaran svarar þeirri spurningu. #vísindavefurinn #vísindavefur #dálæti
020
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 09/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Bera allar frumurnar okkar sama erfðaefni? Valgerður Jakobína Hjaltalín, nýdoktor á Heilbrigðisvísindasviði HÍ, svarar spurningunni. #vísindavefurinn #vísindavefur #erfðaefni #frumur
011
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 08/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Í stuttu máli er svarið nei, ekki er hægt að tengja flugnagang í húsum sjálfkrafa við óþrifnað. - Eru flugur í híbýlum bara vegna óþrifnaðar Jón Már Halldórsson líffræðingur svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #flugur #óþrifnaður
010
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 07/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... - Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki? Páll Jakobsson, prófessor í stjarneðlisfræði við HÍ, svarar því. #vísindavefurinn #vísindavefur #frumefni
000
Vísindavefurinn @visindavefurinn.bsky.social · 02/04/2026
www.visindavefur.is/svar.php?id=... Fimmtudagur fyrir páska nefnist skírdagur. Orðið 'skír' merkir 'hreinn, óblandaður; skær, bjartur; saklaus' og vísar nafnið þannig til þess að Jesús þvoði fætur lærisveina sinna. - Hvað merkir skírdagur? #vísindavefurinn #vísindavefur #skírdagur
031