Sign in

pulsar – portal popularnonaukowy

@projektpulsar.bsky.social
152 followers 14 following 210 posts

Kuratorem wiedzy. Przewodnikiem po krajobrazie nauki. Niszczycielem mitów. Tym jest pulsar. Znajdziesz tu newsy naukowe, artykuły problemowe, wywiady (także audio) oraz podkasty + wydania „Scientific American” oraz „Wiedzy i Życia”. www.projektpulsar.pl

PostsRepliesMedia
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 30/06/2025
🔊 pulsar ma głos Nikt nie jest wyłącznie kierowcą, rowerzystą czy pieszym, ale „bycie” którymś z nich stało się kwestią światopoglądową i częścią tożsamości kulturowej wielu osób. 🖋️ Marcin Skrypek.
projektpulsar.pl
Wymiary przestrzeni: Niemądry krzyk ulicznych plemion
Kierowcy muszą walczyć z rowerzystami i pieszymi, żeby mieć więcej miejsca na drogach? To fałsz. A jaka jest prawda? [Artykuł także do słuchania]
030
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 27/06/2025
Sławosz Uznański-Wiśniewski spędzi w Międzynarodowej Stacji Kosmicznej planowo – odpukać, czas ten zostałby skrócony jedynie w sytuacji alarmowej – pełne dwa tygodnie. Pisze Olaf Szewczyk.
projektpulsar.pl
Orzeł zadokował. Sławosz Uznański-Wiśniewski jest na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
Statek typu Crew Dragon, o wdzięcznej nazwie Grace, bezpiecznie zawinął do portu. I zobaczyliśmy, ile znaczą tam kobiety.
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 25/06/2025
„W kosmosie nie jestem sam, reprezentuję nas wszystkich. Z całego serca dziękuję wam za zaufanie. Kosmos dla wszystkich. Space for everyone”. Przy ostatnich słowach drżący głos zdradzał silne wzruszenie. O starcie Sławosza Uznańskego-Wiśniewskiego pisze Olaf Szewczyk.
projektpulsar.pl
Orzeł zaorbitował. Sławosz Uznański-Wiśniewski leci na Międzynarodową Stację Kosmiczną
Dziś o godz. 8.31 rakieta misji Axiom 4 wreszcie oderwała się od Ziemi. Sławosz Uznański-Wiśniewski jako trzeci Polak w historii – po Panu Twardowskim i Mirosławie Hermaszewskim – poleciał w kosmos.
020
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 25/06/2025
🔊 pulsar ma głos Przez większość XXI w. wielu biologów ewolucyjnych wyznawało pogląd, że ewolucja człowieka zachodziła w ostatnich tysiącleciach w niemrawym tempie, w przeciwieństwie do dramatycznych zmian we wcześniejszych okresach naszej prehistorii. Chyba nie mieli racji. 🖋️ Kermit Pattison.
projektpulsar.pl
Człowiek jak szczur lub karaluch, czyli nasza ewolucja trwa
Badania genetyczne dostarczają coraz więcej dowodów, że – wbrew powszechnej opinii – w naszym gatunku zaszły w niedawnej przeszłości ewolucyjnej głębokie zmiany przystosowawcze. [Artykuł także do słuc...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 24/06/2025
🔊 pulsar ma głos To, co się wydarzyło 13 czerwca, jest ogromnie niepokojące. Wielokrotnie oświadczałem, że obiekty jądrowe nigdy nie mogą być atakowaneu. Mówi Rafael Mariano Grossi, dyrektor generalny Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej.
projektpulsar.pl
Rafael Mariano Grossi: Obawiam się, że ktoś w końcu użyje broni jądrowej
Szczególnie alarmujące jest to, że nawet kraje będące dotychczas mocnymi filarami zawartego w 1968 roku Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej i jednocześnie posiadające odpowiednie technologie...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 23/06/2025
📌 OTWARTY DOSTEĘP DO TREŚCI „Jedna na milion przestaje być synonimem »rzadkości« jeśli obserwujemy miliardy obiektów”. I to właśnie zaczęło docierać do naukowców z całego świata: wkraczamy w zupełnie nową erę monitorowania nieba. Opisuje i pokazuje Łukasz Tychoniec.
projektpulsar.pl
Jedna na milion to już nie rzadkość. Vera Rubin pokazuje pierwsze zdjęcia
Praca tysięcy ludzi rozpoczęta 27 lat temu, gdy powstał plan i pierwszy szkice obserwatorium imienia znakomitej astrofizyczki, dziś przynosi owoce. Kosmos dosłownie odkrywa swoje tajemnice na naszych ...
021
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 23/06/2025
🔊 pulsar ma głos Po pół wieku Microsoft Flight Simulator coraz lepiej spełnia swoją obietnicę porządnej symulacji. Choć z pewnością wciąż nie jest idealny, to pozostaje świadectwem dekad innowacji i niezłomnego dążenia do możliwie najwierniejszego odtworzenia rzeczywistości. 🔊Marcin Rotkiewicz.
projektpulsar.pl
Jak Microsoft Flight Simulator w 50 lat pomieścił cały świat
Od „drucianych” modeli po fotorealistyczną planetę wygenerowaną m.in. z pomocą AI. Oto historia niezwykłego symulatora, który jest najdłużej rozwijaną serią Microsoftu, starszą nawet niż Windows. [Art...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 22/06/2025
🔊 pulsar ma głos Maj, północne wybrzeże Norwegii, deszcz ze śniegiem. Wąska łódź z jednym żaglem sunie wzdłuż poszarpanego wybrzeża. Na pokładzie nie ma ani długobrodych wojów z toporami, ani bogatych łupów, są za to archeolodzy, etnolodzy, lokalni rybacy. 🖋️ Agnieszka Krzemińska.
projektpulsar.pl
Archeolodzy zostali wikingami. To nie była romantyczna żegluga
Jak naprawdę wyglądały podróże legendarnych morskich najeźdźców? Badacze sięgają do skandynawskich mitów, tekstów i archeologii. Również tej doświadczalnej. [Artykuł także do słuchania]
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 21/06/2025
🔊 pulsar ma głos Gwiazdozbiór Raka leży na północnym niebie i tworzą go gwiazdy tak słabo widoczne, że nie rzuca się w oczy żaden wyraźny obraz. Egipcjanie i Babilończycy widzieli tam np. żółwia. Co przekonało ich do umieszczenia tam w końcu raka? Ciężko stwierdzić. 🖋️ Piotr Panek
projektpulsar.pl
„To iest riba czudna”. Opowieść o podejściach i wycofywaniach się rakiem z raka
21 czerwca Słońce wchodzi w punkt Raka. Choć może raczej Kraba? Po prześledzeniu dziejów taksonomicznej batalii w sprawie tych dwóch skorupiaków wielu rzeczy nie można być pewnym. [Artykuł także do sł...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 20/06/2025
🔊 𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 142. Tam, gdzie lądy spotykają się z morzami, rozgrywają się procesy fizyczne, od których przebiegu także zależy nasza przyszłość. Opowiada o nich dr Zuzanna Świrad – geomorfolożka z Instytutu Geofizyki PAN, stypendystka programu L’Oréal-UNESCO dla Kobiet i Nauki.
projektpulsar.pl
Podkast 142. Zuzanna Świrad: Na brzegach niepewności, czyli co mówią klify
Tam, gdzie lądy spotykają się z morzami, rozgrywają się procesy fizyczne, od których przebiegu także zależy nasza przyszłość. Opowiada o nich dr Zuzanna Świrad – geomorfolożka z Instytutu Geofizyki PA...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 19/06/2025
🔊 pulsar ma głos Na polu badań nad konopiami jest jeszcze wiele do zrobienia. Już teraz jednak autorzy metaanalizy z „Heart” dochodzą do ważnej konkluzji. 🖋️ Marta Alicja Trzeciak
projektpulsar.pl
Marihuana i serce: miliony badanych, wniosków zbyt mało
Regularne palenie konopi zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia nagłego zgonu sercowego nawet dwukrotnie. Czy również u konsumentów okazjonalnych? I co z marihuaną przyjmowaną w inhalacji lub w formi...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 19/06/2025
🔊 pulsar ma głos Nic dziwnego, że to właśnie motyw samotności i jej wpływu na samopoczucie jest eksplorowany w tej produkcji, kierowanej przecież przede wszystkim do ludzi młodych. 🖋️ Marta Alicja Trzeciak.
projektpulsar.pl
Biologie fantastyczne. „Thunderbolts*”: studium samotności
„Thunderbolts*” to przełamanie dotychczasowej konwencji kina superbohaterskiego. Choć na ekranie spotykają się tu złoczyńcy i wojownicy o nadprzyrodzonych zdolnościach, ich największym przeciwnikiem o...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 17/06/2025
🔊 pulsar ma głos O znaczeniu i sukcesie arXiv dla naukowej społeczności świadczą imponujące statystyki. Zdaniem twórcy projekt jest wciąż „niesamowicie zabawny” i daje możliwość testowania pomysłów. 🖋️ Marek Ścibior www.projektpulsar.pl/technologia/...
projektpulsar.pl
Platforma arXiv: naukowcy zaczynają od niej dzień, wydawcy zgrzytają zębami
Droga do publikacji ma swoją dynamikę – trzeba stanąć w kolejce, uszanować cykl wydawniczy. Autorom jednak zależy na szybkim ogłoszeniu wyników. Czy zamiast przechodzić przez ucho igielne, mogą je obe...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 15/06/2025
🔊 pulsar ma głos Problem z puszczaniem krwi polegał na tym, że jednocześnie pozbywano się z ciała nie tylko tego, co szkodziło, ale też tego, co było korzystne 🖋️ Agnieszka Krzemińska i Marta Alicja Trzeciak.
projektpulsar.pl
Upuszczanie i oddawanie. O praktykach związanych z krwią
W przeszłości krew upuszczano w ramach rytuałów i w celach leczniczych. Dziś wiemy, że to praktyka szkodliwa. Choć może nie do końca. [Artykuł także do słuchania]
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 14/06/2025
🔊 pulsar ma głos Zaczynają od krótkiej modlitwy do bogini morza o bezpieczeństwo i dobre połowy. Wkładają pianki, maski, płetwy, balast, zabierają zakrzywione noże i siatki mangseon, po czym wpływają na otwarte morze lub przybrzeżne rafy. To haenyeo. 🖋️ Agnieszka Krzemińska i Marta Alicja Trzeciak.
projektpulsar.pl
Koreańskie haenyeo: ostatnie strażniczki oceanu
Wyspa Jeju słynie ze skał, wiatru i poławiaczek haenyeo. Pracują do osiemdziesiątki, codziennie nurkując na bezdechu na głębokość 20 m. Nic dziwnego, że ich ciała są niezwykłe. [Artykuł także do słuch...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 13/06/2025
🔊 𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 141. Dlaczego białka warto czasem traktować po macoszemu? Dlaczego spontanicznie organizują się w toksyczne struktury? Co ich skrętność ma wspólnego z genezą życia na Ziemi? Opowiada prof. Wojciech Dzwolak, chemik z Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych UW.
projektpulsar.pl
Podkast 141. Wojciech Dzwolak: Śledzę magię w mikrokroplach
Dlaczego białka warto czasem traktować po macoszemu? Dlaczego spontanicznie organizują się w toksyczne struktury? Co ich skrętność ma wspólnego z genezą życia na Ziemi? Opowiada prof. Wojciech Dzwolak...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 12/06/2025
🔊 Być może najbardziej zdumiewającym odkryciem okazał się tu problem AI nie tylko z opracowaniem strategii, ale nawet z wykonaniem gotowych instrukcji. 🖋️Marcin Rotkiewicz.
projektpulsar.pl
AI: zwykła łamigłówka to wyjątkowa porażka
Najnowsze modele językowe rozwijają uniwersalne zdolności rozumowania? Naukowcy z Apple’a podają w wątpliwość tę tezę, bo odkryli ich zaskakujące ograniczenia. [Artykuł także do słuchania]
011
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 11/06/2025
🔊 pulsar ma głos Badaczy interesowało, czy wiedza m.in. o przebiegu chorób terminalnych wpływa na to, jak lekarze zadecydowaliby w swojej własnej sprawie, gdyby rozpoznano u nich schorzenie nieuleczalne: nierokującego raka lub chorobę Alzheimera. 🖋️ Marta Alicja Trzeciak
projektpulsar.pl
Prawo do śmierci: czy przyznaliby je sobie lekarze
Medycy wiedzą najwięcej i o procedurach eutanazyjnych, i o specyfice chorób terminalnych. Dlatego właśnie ich badacze zapytali o ewentualną decyzję we własnej sprawie. [Artykuł także do słuchania]
011
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 10/06/2025
🔊 pulsar ma głos Naukowcy od dawna zastanawiają się, kto dał początek hominidom, czyli nam, szympansom, gorylom i orangutanom wraz z ich wymarłymi poprzednikami? I gdzie – czy na pewno w Afryce? 🖋️ Andrzej Hołdys.
projektpulsar.pl
Małpa z Arabii, czyli czy wszyscy jesteśmy Europejczykami
Czy wspólny przodek ludzi, szympansów i goryli był z naszego kontynentu, ale klimat zmusił go do przeprowadzki do Afryki? Rozwiązanie tej zagadki, a także paru innych mogą skrywać piaski Półwyspu Arab...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 09/06/2025
🔊 pulsar ma głos Matematycy wreszcie okazali wsparcie tym wszystkim, którzy, zmagając się z masywną kanapą, próbują ją przepchnąć przez załamanie ciasnego korytarza. 🖋️ Jack Murtagh
projektpulsar.pl
Matematycy po pół wieku rozwiązują problem sofy
Jaka jest największa kanapa, którą można obrócić w rogu korytarza? Po 58 latach w końcu to wiemy. [Artykuł także do słuchania]
020
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 08/06/2025
🔊 pulsar ma głos Nauki empiryczne powinny przestrzegać tzw. standardu Sagana: „Nadzwyczajne twierdzenia wymagają nadzwyczajnych dowodów”. Na polu dziedzicznej epigenetyki takich dowodów nadal brakuje. 🖋️ Marta Alicja Trzeciak.
projektpulsar.pl
Jakie „notatki” zostawiają dzieciom w genach rodzice, czyli czy lęki i traumy są dziedziczne
Wątpliwości, które pojawiają się w odniesieniu do badań dotyczących potencjalnego epigenetycznego dziedziczenia traum, nie unieważniają i nie dyskredytują ich wyników. Pokazują jedynie, że wciąż jeszc...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 06/06/2025
🔊 𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 140. – Wątek osobowości zwierząt wzbudza zawsze dużo emocji. Sam fakt, że traktujemy zwierzę jako osobę, jest tematem samym w sobie – mówi dr hab. Barbara Pietrzak, biolożka z Wydział Biologii UW, specjalizująca się w ekologii i biologii ewolucyjnej.
projektpulsar.pl
Podkast 140. Barbara Pietrzak: Rozwielitka uwodzi osobowością
– Wątek osobowości zwierząt wzbudza zawsze dużo emocji. Sam fakt, że traktujemy zwierzę jako osobę, jest tematem samym w sobie – mówi dr hab. Barbara Pietrzak, biolożka z Wydziału Biologii Uniwersytet...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 05/06/2025
🔊 pulsar ma głos Kilka miesięcy temu pojawiło się wiele głosów wzywających do zupełnego odstąpienia od ewaluacji. Niestety nie zostały uwzględnione. Wynika z tego smutny wniosek: najbliższe półrocze jest w przeważającym zakresie stracone dla polskiej nauki. 🖋️ dr hab. Maciej J. Nowak
projektpulsar.pl
Jazda na punkty, czyli w pułapce ewaluacji
Jednostki naukowe zostaną w tym roku ocenione według dotychczasowych zasad. Przez najbliższe kilka miesięcy zamiast ratować naukę, środowisko będzie ratować wskaźniki. [Artykuł także do słuchania]
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 04/06/2025
🔊 pulsar ma głos Mamy tu do czynienia z bardzo dużą grupą badaną i wysoko cenionymi, rzetelnymi ośrodkami naukowymi. W takiej sytuacji należy się spodziewać, że wnioski wynikające z badań są wiarygodne. Czy tak jest w istocie? 🖋️ Marta Alicja Trzeciak.
projektpulsar.pl
Autyzm i parkinson: związek istnieje, ale trudno go sprecyzować
Autorzy publikacji w „JAMA Neurology” starali się przeprowadzić badania jak najbardziej rzetelnie. Zrelacjonowali także dokładnie kolejne etapy analiz, które doprowadziły ich do prezentowanych wnioskó...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 03/06/2025
🔊 pulsar ma głos Seks ma służyć płodzeniu potomstwa, a jeśli zyskuje walor sam w sobie, to ewolucja przestaje działać. I tego udało się dokonać ludziom. 🖋️ Marcin Ryszkiewicz.
projektpulsar.pl
Człowiek: paleolityczne ciało w rzeczywistości cyfrowej
Jesteśmy zwierzętami dojrzewającymi bardzo nietypowo – i ryzykownie dla siebie samych. Biologia nie nadąża za kulturą, co prowadzi do poważnych napięć. [Artykuł także do słuchania]
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 30/05/2025
🔊 𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 138. Dlaczego dobry gospodarz powinien czasem zirytować gości? Dlaczego wypada, by pozwolił im się zgubić w lesie? O tym, jak się buduje zaufanie do wiedzy i do tych, którzy ją tworzą, opowiada Robert Firmhofer – dyrektor naczelny Centrum Nauki Kopernik.
projektpulsar.pl
Podkast 139. Robert Firmhofer: Gambit Kopernika, czyli ucieczka z placu zabaw
Dlaczego dobry gospodarz powinien czasem zirytować gości? Dlaczego wypada, by pozwolił im się zgubić w lesie? O tym, jak się buduje zaufanie do wiedzy i do tych, którzy ją tworzą, opowiada Robert Firm...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 29/05/2025
🔊 pulsar ma głos Dlaczego złoto jest w kosmosie ewenementem? Za jego produkcję tzw. proces r, polegający na szybkim wychwycie neutronów przez jądra atomowe. Do jego rozpoczęcia potrzebne są ekstremalne gęstości i temperatury. 🖋️ Łukasz Tychoniec i Andrzej Hołdys
projektpulsar.pl
Złoto bierze się z rozbłysków oraz z jądra Ziemi
Ten szlachetny metal jest rzadkością. Badacze z Columbia University odkryli, jak powstaje w kosmosie. A naukowcy z Georg-August-Universität Göttingen – gdzie się skrywa na naszej planecie. [Artykuł ta...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 28/05/2025
🔊 pulsar ma głos rezerwat chroni wybitnie cenne fragmenty Puszczy Świętokrzyskiej. Badacze, którzy poświęcili mnóstwo energii na gruntowne przejrzenie blisko 3 tys. ha Bliżyńskich Lasów Naturalnych, mówią o wartościach przyrodniczych porównywalnych z Puszczą Białowieską. 🖋️ Jędrzej Winiecki.
projektpulsar.pl
Mamy nowy rezerwat: Bliżyńskie Lasy Naturalne. Jest największy w kraju
Powołanie rezerwatu większego od najmniejszych polskich parków narodowych – Ojcowskiego i Pienińskiego – i prawie tak dużego, jak park Babiogórski, jest w zasadzie cudem. Tym większy powód do radości....
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 27/05/2025
🔊 pulsar ma głos Zasoby, jakimi dysponują big techy, zapewniają im niemal boską wszechmoc – przyglądając się ich rozwojowi, nie zauważyliśmy, jak stały się „bóg techami”. 🖋️ Edwin Bendyk
projektpulsar.pl
My, ofiary cyfrowego kapitalizmu i cyfrowej kolonizacji? Nie jesteśmy bezbronni
Miliarder Elon Musk zmęczył się polityką i wraca do biznesu. Pytanie o wpływ big techów na władzę pozostaje. Czy jeszcze możemy wyzwolić się spod ich dominacji? [Artykuł także do słuchania]
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 26/05/2025
Znaleźliśmy „najmocniejszy do tej pory dowód na istnienie życia poza Układem Słonecznym” – ogłosił w połowie kwietnia Nikku Madhusudhan. Trzy zespoły badaczy postanowiły zweryfikować argumenty, jakich wówczas jego zespół użył. Wyniki nie są dla niego zbyt korzystne. Pisze Andrzej Hołdys.
projektpulsar.pl
Druga Ziemia: najmocniejszy dowód jest raczej bardzo słaby
Planeta K2-18b mogła być skolonizowana przez żywe organizmy? Nowe badania tego nie potwierdzają. To jednak jeszcze nie koniec analiz tego odległego globu.
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 23/05/2025
𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 138. Dawne książki działały na wiele zmysłów jednocześnie. Były nośnikiem treści zamierzonej przez autora, ale też kroniką kontekstów politycznych oraz stanów ducha czytelników. Rozmowa z dr Karoliną Mroziewicz z Instytutu Historii Sztuki UW, badaczką dzieł literatury dawnej.
projektpulsar.pl
Podkast 138. Karolina Mroziewicz: Tygiel rodzi wyjątkowe dzieła
Dawne książki działały na wiele zmysłów jednocześnie. Były nośnikiem treści zamierzonej przez autora, ale też kroniką kontekstów politycznych oraz stanów ducha czytelników. Zapiski na ich marginesach ...
011
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 23/05/2025
🔊 pulsar ma głos Dzieciństwo sprzed ery smartfonów jawi się Jonathanowi Haidtowi jako złoty wiek swobodnej zabawy, fikołków na trzepaku, wspinania na drzewa i budowania charakteru przez upadki. Czy nie jest to wizja zbyt wyidealizowana? 🖋️ Paweł Walewski
projektpulsar.pl
Ekrany zmieniły pokolenie Zet w armię neurotycznych zombie? Niekoniecznie
W książce „Niespokojne pokolenie” psycholog społeczny Jonathan Haidt stawia tezę, że między innymi media społecznościowe i smartfony niszczą dzieciństwo. Tymczasem technologia ma nie tylko mroczną str...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 21/05/2025
🔊 pulsar ma głos Badacze dotarli do 15 mężczyzn bezpośrednio spokrewnionych z ojcem Leonarda da Vinci i jego przyrodnim bratem. Przebadali DNA sześciu. I potwierdzili ciągłość genetyczną męskiej linii Da Vinci, co najmniej od 15. pokolenia. 🖋️ Agnieszka Krzemińska
projektpulsar.pl
Leonardo da Vinci: od dziś wiadomo o nim znacznie więcej
Dane genetyczne 400 osób z 15 pokoleń pomagają odtworzyć pełen profil genetyczny najsłynniejszego włoskiego artysty i myśliciela. Co jeszcze chcą odkryć naukowcy? [Artykuł także do słuchania]
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 20/05/2025
➡ Pulsar ma głos Nie chodzi o to, że nagle zniknie cały lód Antarktydy i Grenlandii, ale o to, że zniknie go na tyle dużo, że poziom oceanów podniesie się o metr lub dwa w ciągu jednego stulecia. 🖋️ Andrzej Hołdys.
projektpulsar.pl
Igranie z lodem, czyli jak przy ociepleniu ucierpi kriosfera
Na planecie cieplejszej o 1,5 st. C w porównaniu z epoką przedprzemysłową, poziom mórz musi być wyższy o kilka metrów. Tak było zawsze i ta przeszłość może powrócić – przestrzega grupa wybitnych glacj...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 19/05/2025
🔊 pulsar ma głos Oba studia – zarówno to z Kornwalii, jak i z Tenochtitlan – pokazują, że dawne imperia rozwijały się nie tylko dzięki sile militarnej, ale też dzięki subtelnej logistyce, znajomości geografii i zdolności do długodystansowej wymiany. 🖋️ Agnieszka Krzemińska
projektpulsar.pl
Cyna i obsydian. To one spełniały sny o potędze
Dzieliły je tysiące kilometrów i setki lat. A jednak cywilizacje epoki brązu w Europie i imperium Azteków w Ameryce Środkowej rozwijały się dzięki temu samemu: dostępowi do cennych surowców i umiejętn...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 18/05/2025
🔊 pulsar ma głos Czytając dziś nekrolog Joki, zadaję sobie pytanie, czy wtedy, dwadzieścia pięć lat temu, kiedy się z nim spotkałem, stać mnie było na perspektywę traktowania go jako metafizyka w bejsbolówce? Chyba jednak nie. 🖋️Krzysztof Siwczyk. www.projektpulsar.pl/struktura/23...
projektpulsar.pl
Trzecia kultura Siwczyka. Michał „Joka” Marten: Mistrz zakonu marii
Budował zaskakujące figury ironii i autoironii, znosił solenność z częstokroć dramatycznych historii i ewidentnie dryfował w stronę teatru absurdu. Jasne, że absurd ten podlany był paliwem buntu społe...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 17/05/2025
🔊 pulsar ma głos Platformy wiertnicze zostały zaprojektowane tak, aby wydobywały ropę przez 20–30 lat, ale niektóre z nich wciąż pracują po 45 latach. Nikt nie wie, jak długo jeszcze wytrzymają. Co powinno się z nimi stać? 🖋️ Asher Radziner.
projektpulsar.pl
Żłobki, domy i tarliska, czyli drugie życie platform wiertniczych
Wycofane z eksploatacji starzejące się konstrukcje można usuwać i niszczyć związane z nimi siedliska. Można też je zachować w oceanie jako sztuczne rafy znajdujące się pod opieką państwa. Która opcja ...
020
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 16/05/2025
𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 137. Jak się upewnić, że na polu rośnie pszenica, a nie pszenżyto? Skąd wiadomo, że las zaczyna usychać? Jak określić ilość wód podziemnych? Odpowiedzi na takie pytania szuka prof. Edyta Woźniak – zastępczyni Dyrektora ds. Naukowych Centrum Badań Kosmicznych PAN.
projektpulsar.pl
Podcast 137. Edyta Woźniak: Teledetekcja, czyli między granicami fizyki i wyobraźni
Jak się upewnić, że na polu rośnie pszenica, a nie pszenżyto? Skąd wiadomo, że las zaczyna usychać? Jak określić ilość wód podziemnych? Albo dlaczego w Hiszpanii pożary wybuchały w okolicy kopalni odk...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 15/05/2025
🔊 pulsar ma głos „Kolejnym krokiem w emancypacji sztucznej inteligencji mogłoby być wyposażenie jej w ciało i wypuszczenie w świat. Niech się w nim uczy, niech go odczuwa. Wtedy może będzie miała prawdziwe emocje. Musimy ostatecznie zrobić coś na nasz obraz i podobieństwo”.
projektpulsar.pl
Jan K. Argasiński: Dajmy AI ciało i wypuśćmy w świat
Jak symulować emocje w maszynie? Jak wzbudzać zaufanie do bytów cyfrowych? I w jakim celu? Rozmowa z Janem K. Argasińskim, medioznawcą, filozofem i neuroinformatykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego. [...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 13/05/2025
🔊 pulsar ma głos Czy w czasie globalnych egoizmów, dezinformacji jesteśmy w stanie coś zrobić, by zmienić kierunek rozwoju nastawiony na wzrost pchający nas w otchłań katastrofy? Moim zdaniem powinniśmy spróbować. Może zamiast chcieć więcej, po prostu chcieć lepiej? 🖋️Prof. Szymon Malinowski
projektpulsar.pl
Szymon Malinowski: Dość już pogarszającego się klimatu
Czy możliwy jest nieograniczony wzrost na ograniczonej planecie? Nauka mówi, że nie. A przywódcy polityczni, społeczni i ekonomiczni wolą milczeć. [Artykuł także do słuchania]
021
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 12/05/2025
🔊 pulsar ma głos Francuscy ornitolodzy z ulgą przyjęli fakt, że Rei del Causse nie został postrzelony ani otruty. Co oznacza, że żył pięknie i umarł prawdopodobnie z przyczyn naturalnych – śmiercią dla orłosępa najpiękniejszą. Pisze Jędrzej Winiecki.
projektpulsar.pl
Nie żyje Rei del Causse, najsłynniejszy europejski orłosęp
Jego medialna kariera rozpoczęła się od lądowania na parapecie kuchni jednego z bloków mieszkalnych w Poznaniu. Na wolności przeżył trzy lata. [Artykuł także do słuchania]
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 11/05/2025
🔊 pulsar ma głos Barnard 68 może się teraz zapadać, co oznacza, że ten ciemny obiekt może mieć przed sobą świetlaną przyszłość: powstanie z niego gwiazda. 🖋️ Phil Plait.
projektpulsar.pl
Barnard 68: kosmiczny przecinek ze świetlaną przyszłością
Spośród wszystkich ciemnych mgławic, które możemy dostrzec za pomocą teleskopów, ta jest moją ulubioną. Znajduje się około pięciuset lat świetlnych od Ziemi i jest czarną jak węgiel chmurą szerokości ...
011
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 10/05/2025
🔊 pulsar ma głos „Czy chcę to zrobić teraz?”. Zadanie sobie takiego pytania sprawia, że rozważa się argumenty za i przeciw, a w grę wchodzą uprzedzenia. 🖋️Javier Granados Samayoa, Russell Fazio.
projektpulsar.pl
Co masz zrobić dziś, oceń pozytywnie. O prokrastynacji
Odkładanie zadań na później jest kosztowne. Dlaczego więc tak wiele osób regularnie to robi? Lata badań dostarczyły wielu odpowiedzi. Wciąż jednak nie jest jasne, jakie procesy poznawcze leżą u podsta...
020
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 09/05/2025
𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 136. Na czym polega wyjątkowość RNA? Przez całe dziesięciolecia związki te pozostawały w cieniu DNA, ale to właśnie one tworzyły fundamenty życia. Rozmawiamy z prof. Andrzejem Dziembowskim z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej.
projektpulsar.pl
Podkast 136. Andrzej Dziembowski: Pac-Many rozkładamy na części pierwsze
Na czym polega wyjątkowość RNA? Przez całe dziesięciolecia związki te pozostawały w cieniu DNA, ale to właśnie one tworzyły fundamenty życia, a oparte na nich szczepionki ratowały świat podczas ostatn...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 08/05/2025
🔊 pulsar ma głos W kwietniu po ataku niedźwiedzia na człowieka rząd Słowacji zezwolił na zabicie aż 350 zwierząt. To paranoiczny plan złożenia w ofierze niewinnych zwierząt w imię zadośćuczynienia za pojedynczy przypadek krytyczny. [Artykuł także do słuchania]
projektpulsar.pl
Bartosz Pirga: Z niedźwiedziami żyjmy w zgodzie, nie „regulujmy" ich populacji ołowiem
Zarejestrowałem ludzi wrzucających petardę do gawry. To czyste szaleństwo i rzecz niezmiernie szkodliwa przyrodniczo i społecznie – mówi dr Bartosz Pirga, biolog, badacz dużych drapieżników. [Artykuł ...
020
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 07/05/2025
🔊 pulsar ma głos Jedną z najciekawszych konsekwencji zmienności ciemnej energii jest to, że los Wszechświata może się odwrócić. Może się zdarzyć tak, że wszystko z powrotem zacznie się zapadać do centralnego punktu. A potem, być może, zdarzy się kolejny Wielki Wybuch. 🖋️ Łukasz Tychoniec
projektpulsar.pl
Ciemna energia pisze nowy scenariusz końca wszystkiego?
Sądziliśmy, że tajemnicza siła napędzająca rozszerzanie się Wszechświata jest stała. Znaki na niebie zdają się jednak temu przeczyć. Jeśli to prawda, naukę i świat czeka zaskakująca przyszłość. [Artyk...
001
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 06/05/2025
🔊 pulsar ma głos Scena z filmu „Obcy: Przymierze”. Elizabeth prosi komputer o cesarskie cięcie. Maszyna odpowiada, że nie może wykonać procedury, bo jest skalibrowana dla osób płci męskiej. Cat Bohannon doszła do wniosku, że w medycynie i kulturze nadal działa „męska norma”. 🖋️ Agnieszka Krzemińska
projektpulsar.pl
Nie z Adama ta Ewa, czyli jak z dziejów ludzkości znikały kobiety
To samo ciało, które daje życie, na pewnym etapie staje się stygmatem. Opowiadają o tym znakomite, wydane właśnie po polsku, książki Cat Bohannon i Leonie Schöler. [Artykuł także do słuchania]
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 02/05/2025
𝐩𝐮𝐥𝐬𝐚𝐫 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐣𝐞. sygnał 135. Pochłania setki miliardów dolarów, trzęsie giełdami, podważa wiarę w prawdziwość cyfrowych treści, halucynuje i karmi apokaliptyczne przepowiednie. Czym naprawdę jest AI? Mówi prof. Piotr Durka, neuronaukowiec z Wydziału Fizyki UW, badacz interfejsów mózg-komputer.
projektpulsar.pl
Podkast 135. Piotr Durka: AI to czarne lustro
Kiedy kalkulatory zaczynamy nazywać sztuczną inteligencją, odbieramy prawdziwe znaczenie temu terminowi. Uznając AI za czarodziejską skrzynkę, cedujemy myślenie na bezmyślne maszyny. Pozwalamy, by poj...
000
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 30/04/2025
🔊 pulsar ma głos W laboratorium położonym u podnóża Gór Skalistych, pośród labiryntu soczewek, luster i innych urządzeń optycznych przymocowanych do odpornego na wibracje stołu, aż do sufitu wznosi się aparatura w kształcie komina. 🖋️ Jay Bennett
projektpulsar.pl
Czas na nowo zdefiniować czas?
Najdokładniejsze zegary na świecie przewyższyły precyzją te, których użyto do ustalenia obowiązującej globalnie definicji sekundy. To nie oznacza konieczności zmiany – mówią jedni naukowcy. Skoro potr...
010
pulsar – portal popularnonaukowy @projektpulsar.bsky.social · 29/04/2025
🔊 pulsar ma głos Negatywne doświadczenia z dzieciństwa są kluczowe w rozwoju uzależnień. Ponad 40% osób uzależnionych od opioidów zgłosiło jakiś rodzaj zaniedbania lub nękania w dzieciństwie, a 41% kobiet było we wczesnej młodości wykorzystywanych seksualnie. 🖋️ Maia Szalavitz
projektpulsar.pl
Uzależnienia: terapia zaczyna się od traumy
Cierpienie, które skłania ku uzależnieniu, nie musi być jawne i wyraźne. Może być pozornie przyziemne, jak w moim przypadku wychowanie przez cierpiących na depresję rodziców i sekowanie w szkole. [Art...
010