iiinova — where your digital self keeps evolving

Perktas @perktas.bsky.social · 29/09/2026

Our new paper in the Journal of Ornithology! Bird names are not only labels. They also carry history, power, and ecological knowledge, and in that sense they are a form of memory. @dornitholges.bsky.social

001

Perktas @perktas.bsky.social · 21/06/2026

Cehaleti dışarıda değil, bilginin içinde arıyorum: görünmez bir iktidar ve alışkanlık biçimi. Hepimiz içindeyiz. Bu yüzden metni şu cümleyle bitirdim: “Cehaleti görebilmek için onun dışına çıkmak gerekiyor; oysa hepimiz içindeyiz.” @birikimdergisi.bsky.social birikimdergisi.com/guncel/12486...

birikimdergisi.com

Cehaletin Yeni Yüzü: Bilenin Körlüğü - Utku Perktaş

Modern çağın cehaleti ise teknolojiyle biçimleniyor. Jeffries'in anlattığı çarpıcı bir örneği düşünelim: Elektrik ampulünü gündelik yaşamda kullananların büyük çoğunluğu, bunun nasıl çalıştığını açıkl...

000

Perktas @perktas.bsky.social · 21/03/2026

1/ Akademi, Akademos’un bahçesiydi; üniversite ise birliğin adıydı. Peki bugün: Bahçe hâlâ yerinde mi, birlik gerçekten var mı—yoksa hafıza bu çağın en sessiz kaybı mı?

100

Perktas @perktas.bsky.social · 10/02/2026

Güney Kore örneği, üniversiteyi yalnızca akademik performansın ödüllendirildiği bir yarış pisti olmaktan çıkarıp, eşitlik ilkesine dayalı toplumsal normların korunduğu ve kimi zaman da yeniden üretildiği bir kamusal alan olarak konumlandırıyor. yetkinreport.com/2026/02/10/a...

yetkinreport.com

Akran Zorbalığı Sicili ve Üniversiteye Kabulde Güney Kore Örneği - Yetkin Report

Türkiye’de lise düzeyindeki zorbalık vb disiplin ihlallerini üniversiteye giriş sürecinde sistematik ve şeffaf biçimde yansıtan mekanizma yok.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 31/01/2026

Marmara Denizi’ni korumak, yalnızca bir denizi değil korumak değil, hız, tüketim ve unutma üzerine kurulu bir dünyada, düzenin hâlâ mümkün olup olmadığını göstermektir. @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2026/01/31/m...

yetkinreport.com

Marmara Denizi'ne Hayat Öpücüğü: Pina - Yetkin Report

Pina bize şunu söylüyor: Marmara hâlâ tamamen kaybedilmiş değil. Ama bu bir romantik umut değil; zamanı daralan bir uyarı.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 23/01/2026

Üniversiteyi kısaltmak düşünmeye ayrılan zamanı sıkıştırmak mı? Bir de şu var: Üniversite hızlanınca öğrenme mi derinleşiyor, yoksa sadece takvim mi daralıyor? “Üç yıl” meselesine, süre üzerinden değil; üniversitenin ne olduğu üzerinden bakmaya çalıştım. #universite yetkinreport.com/2026/01/23/u...

yetkinreport.com

Üç Yıllık Lisans Modeli: Yoğunlaştırılmış mı, Sıkıştırılmış mı? - Yetkin Report

Önerilen model üniversiteyi pedagojik olarak “yoğunlaştırılmış” değil, zamansal olarak sıkıştırılmış bir yapıya dönüştürmektedir.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 11/12/2025

🧬 Y kromozomu tek bir çizgide yok olma savaşı vermiyor; doğanın oyununda çeşitlilik ve değişim başrolde. Evrim, sabit bir kader değil; yaratıcılığı, uyumu ve sürprizleriyle türümüzün en büyük dayanağı. @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2025/12/11/y...

yetkinreport.com

Y Kromozomu ve Erkeklik: Çöküş mü, Evrim mi? - Yetkin Report

Y kromozomunun seyri, bilimsel bir merak konusu olduğu kadar politik ve kültürel bir gerginlik hattına da dönüşüyor.

000

Reposted by Perktas

Tanıl Bora @tanilbora.bsky.social · 12/11/2025

AKP’deki gayrı memnunların çoğaldığından, fokurdadığından hep söz ediliyor. Kapalı ortamlarda muhaliflerden daha fazla atıp tuttukları anlatılıyor. Peki ya bu gayrı memnunlar potansiyeli bir yerde kendi bayrağını açar mı? Birikim'de bugün: "Memnuniyetsizler"

birikimdergisi.com

Memnuniyetsizler - Tanıl Bora

Apaçık Radyo’da 2021’deki bir söyleşisinde Ali Bilge, bu rejimde memnuniyetsizlerin kendilerini ifade etmelerinin zorlaştığından bahisle, bir “memnuniyetsizler ittifakı kurulması” gereğinden söz etmiş...

032

Reposted by Perktas

DirenenAkademi @direnenakademi.bsky.social · 30/10/2025

Fırat İlker hocanın vücutta biriken kimyasallar hakkındaki dersinin kitap ve izleme/dinleme önerileriyle Utku @perktas.bsky.social hocanın direnen doğa ve iklim krizi dersininkileri de artık websitemizde, gözden kaçmasın! 👇 direnenakademi.wordpress.com/2024/03/06/d... #AçıkBilim

direnenakademi.wordpress.com

Derslerden okuma ve izleme tavsiyeleri

Cem Say – Yapay Zeka Devrimi Betül Tanbay – Herkes İçin Matematik “Herkes İçin Matematik” (Türk Matematik Derneği) Ali Nesin’in matematik kitapları Can Candan – …

011

Perktas @perktas.bsky.social · 26/10/2025

İklim krizi nedeniyle yaşam ağacının dalları inceliyor, bazıları kırılıyor. Fakat bu, yaşamın ilk sarsılışı değil. Her defasında yeniden filizlenmeyi başardı; kök hiç kaybolmadı. 3,8 milyar yıldır süren bu direncin hikâyesi Direnen Akademi’de. @direnenakademi.bsky.social

021

Perktas @perktas.bsky.social · 14/10/2025

M.Ö. 4004’ten Derin Zamana - "Bu gerilim, bilginlerin karmaşık ve zorlama açıklamalara başvurmalarına yol açarken, evrim kuramı bilimsel kanıtların yarattığı bu baskının doğal sonucu olarak kendini gösterecekti." @birikimdergisi.bsky.social birikimdergisi.com/guncel/12184...

birikimdergisi.com

M.Ö. 4004’ten Derin Zamana: Bilimin Dönüştürdüğü Kutsal Dünya Görüşü - Utku Perktaş

Batı düşünce tarihi genellikle büyük kırılmalarla anılır: Kopernik, Newton, Darwin. Ancak bu devrimlerin her biri, yüzyıllar süren ve geleneksel inanç sistemleriyle bilimin bulgularını uzlaştırma çaba...

000

Perktas @perktas.bsky.social · 12/10/2025

Bilimin görünmeyen yüzlerinden biri zorbalığın sessizliği. Bu sessizlik yalnızca gücün yanlış kullanımına değil, insanın kendi güvensizliklerine de ayna tutuyor. Ve belki de bilimin asıl krizi tam burada: vicdanla bilgi arasındaki mesafede. @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2025/10/12/b...

yetkinreport.com

Bilimin Görünmeyen Yüzü: Zorbalığın Sessizliğinden Bilimin Eşitlik Arayışına - Yetkin Report

Akademik zorbalığın artık küçük düşürmek değil, e-posta zincirlerinden, toplantı davetlerinden dışlamak, sessizliğe boğmak şekilleri de var.

010

Perktas @perktas.bsky.social · 05/10/2025

Jane Goodall’ı kaybettik; ama onun umudu ve doğa sevgisi yaşamaya devam ediyor. 💚 Goodall’ın başlattığı dayanışma ve umut, dünyanın dört bir yanında yankı buluyor. Bilime bıraktığı en büyük miraslardan biri ise, kültürün yalnızca insana özgü olmadığını göstermesi. yetkinreport.com/2025/10/05/j...

yetkinreport.com

Jane Goodall: Umudun İzinde Bir Yaşam Öyküsü - Yetkin Report

Jane Goodall’ın bilime getirdiği bakış açısı, sadece şempanzelerin insan benzeri duyguları ve sosyal bağları olduğunu ortaya koymakla kalmadı.

020

Perktas @perktas.bsky.social · 10/09/2025

🌊 Neptün topları bize bir şey anlatıyor: Deniz, plastiği filtreleyip kıyıya atıyor, bizse aynı plastiği tuzla ve balıkla soframıza geri alıyoruz. Görünmez plastik artık görünür bir tehdide dönüştü. 🍽️⚠️ Yeni yazım Yetkin Report’da… #mikroplastik #Akdeniz yetkinreport.com/2025/09/10/s...

yetkinreport.com

Soframızdaki Görünmez Plastik Tehlikesi - Yetkin Report

Türkiye Akdeniz’de plastik kirliliğinden en çok etkilenen ülkelerden. Bu yalnızca çevresel değil, gıda güvenliği ve halk sağlığı sorunu da.

010

Reposted by Perktas

W. P. Mueller @wpmueller.bsky.social · 07/09/2025

#ornithology nsojournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/...

076

Perktas @perktas.bsky.social · 07/09/2025

🌊 Akdeniz kıyısında gördüğünüz o lifli, sarımtırak toplar… Sessiz kahraman Neptün topları, mikroplastikleri yakalayıp kıyıya taşıyor. Doğa hem uyarıyor hem temizliyor 🌱 @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2025/09/07/a...

yetkinreport.com

Akdeniz'de Mikroplastik Kirliğinin Doğal Savaşcısı: Neptün Topları - Yetkin Report

Akdeniz'de Posidonia Oceanicalardan oluşan deniz çayırları doğal bir filtre gibi çalışıp mikroplastikleri yakalayarak kıyıya kadar taşıyor.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 04/09/2025

🌍 Antroposen’de Türkiye: Çevre Düşüncesi, Bellek ve Yeni Cereyanlar Antroposen Sohbetler’in bu haftaki bölümünde Tanıl Bora ile birlikte Türkiye’de çevre düşüncesinin izlerini sürdük. Dinleyin, paylaşın, düşünün… çünkü ekoloji yalnızca doğa değil, aynı zamanda hafıza, siyaset ve gelecek demek. 🌱

031

Perktas @perktas.bsky.social · 31/08/2025

Orman yangınlarını yazın, selleri kışın hatırlıyoruz. Ama asıl kayıp sessizce oluyor: ormanların seyrelmesi. Yeni uydu teknolojisi bu sessiz kayıpları piksel piksel görünür kılıyor. 🌍🔥🌳 Bu, hem alarm hem de erken önlem için bir fırsat. @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2025/08/31/t...

000

Perktas @perktas.bsky.social · 29/08/2025

Krizler masalı değil; uyarı fısıltısı. Yazdığım “Kırılgan Uygarlık: Çöküşbilime Giriş”, dünyanın “henüz geç değil” söyleminin ardındaki sessiz alarmına kulak vermeye davet ediyor: aciliyetle, ama özgürlük ve adaleti çiğnemeden. İçimize işleyecek bir sorgu. birikimdergisi.com/guncel/12147...

birikimdergisi.com

Kırılgan Uygarlık: Çöküşbilime Giriş - Utku Perktaş

Oysa ekolojik çöküş yalnızca insanın değil, insan-dışı canlıların da varoluş meselesi. Kitapta yer alan geniş veri ve referanslar (tür kayıpları, ekosistem çöküşleri, biyosferdeki geri dönülmez eşikle...

000

Perktas @perktas.bsky.social · 27/08/2025

In my radio program Antroposen Sohbetler, I explore how city lights disrupt nature’s rhythms. A new Science study shows birds sing nearly an hour longer under bright skies—evolution unfolding in our streets. 🌌🕊️ @apacikradyo.com.tr apacikradyo.com.tr/antroposen-s... pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40839731/

apacikradyo.com.tr

Geceyi Kaybeden Kuşlar

Antroposen Sohbetler'de Utku Perktaş, şehirlerin ışıklarıyla birlikte doğanın ritminin nasıl değiştiğini ele alıyor.

010

Perktas @perktas.bsky.social · 23/08/2025

Among the small songbirds of the Mediterranean, Subalpine Warblers are not one, but three distinct lineages: Eastern, Western, and Moltoni. 🐦 Our new study shows that gene flow between them is very limited, revealing their evolutionary independence. #ornithology www.sciencedirect.com/science/arti...

021

Perktas @perktas.bsky.social · 20/08/2025

🔥Yangın artık sadece ekolojik bir olay değil; hafızayı, siyaseti, kentleri ve geleceğimizi yakıyor. Alevler büyüdükçe kelimeler de çoğalıyor. Gölgeler kayboluyor, Akdeniz’in ortak geleceği yeniden yazılıyor. @yetkinreport.bsky.social #ormanyangını #iklimkrizi yetkinreport.com/2025/08/20/o...

yetkinreport.com

Orman Yangınlarıyla Alev Alan Akdeniz’in Geleceği ve Yangın Dili - Yetkin Report

Orman yangınları artık “olağan afet” kategorisinden çıkıp, küresel ısınmanın ekosistemde yol açtığı tahribatın simgesine dönüştü.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 07/08/2025

Üniversite, temsilin yalnızca görünür olmakla sınırlı kalmayıp; hafızayla beslenip sorumlulukla taşındığı yerde gerçekten yaşar ve geleceğe tutunur. @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2025/08/07/s...

yetkinreport.com

Sahte Diploma, Temsil Krizi ve Üniversitenin Hafıza Kaybı - Yetkin Report

Sahte diploma skandalı üniversitenin yalnızca bilgi değil, güven ve temsil değeri üretme erozyonunu da gözler önüne seriyor.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 20/07/2025

“Makbul: Beğenilen, istenilen, uygun görülen.” Ama ya düşünce, uygunluk kriterlerinin dışındaysa? 🎓 Özgür üniversite, makbul üniversitenin gölgesinde nasıl siliniyor? - yetkinreport.com/2025/07/20/o... @yetkinreport.bsky.social

yetkinreport.com

Özgür üniversite, makbul üniversitenin gölgesinde - Yetkin Report

Gençlik "makbul öğrenci" kalıplarına sığmıyor. Özgür akademisyen ise makbul akademisyenin gölgesinde silikleşiyor.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 04/07/2025

Yasa çıktı ama doğa hâlâ savunmasız. Türkiye’nin yeni iklim yasası, doğayı korumaktan çok “kirletme hakkını” düzenliyor. Artık karbon kredisi, kirletmenin maliyeti değil bahanesi. Ve bir de şu soru: İklim yasası mı, karbon ayrıcalığı mı? yetkinreport.com/2025/07/04/i... @yetkinreport.bsky.social

yetkinreport.com

İklim Yasası: İklim Krizi Derinleşirken, Türkiye Neyi Yasalaştırıyor? - Yetkin Report

Türkiye sonunda bir iklim yasası çıkardı ama tartışmalar da beraberinde geldi. Hükümet iklimi ticarileştirmekle suçlanıyor.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 01/07/2025

Bu yazı, susturulan ya da susturulmak istenen seslere dair içimde birikenleri paylaşma ihtiyacından doğdu. Belki de bu, yalnız kalmaması gereken seslere uzaktan da olsa dikkatle kulak verme biçimi. Ve sessizleştirilmeye karşı, dayanışmanın söze dökülmüş bir ifadesi. yetkinreport.com/2025/07/01/g...

yetkinreport.com

Gazetecilik Susarsa, Bilim de Susar - Yetkin Report

Utku Perktaş: "Ben bir gazeteci değilim, bilim insanıyım. Ama hakikate ulaşma ve gerçeği paylaşma çabamızın ortak olduğuna inanıyorum."

000

Perktas @perktas.bsky.social · 09/06/2025

Bir üniversitenin gücü sadece rakamlarda değil, inşa ettiği düşünsel ve etik kültürde yatar. Ve rektörlük, sadece bir yönetim makamı değil, bir temsil makamıdır. Peki, bugün rektör profilleri bu temsilin neresinde? Yeni yazım… 👇 ✍️ 🎓 @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2025/06/09/a...

yetkinreport.com

Akademik karnesi zayıf olan üniversite rektörlerinin temsil sorunu - Yetkin Report

Akademik karnesi zayıf üniversite rektörleri kurumsal temsil ve akademik liderlik sorunlarına yol açıyor. Ölçü sadece makale sayısı olamaz.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 05/06/2025

İklim işçileri işsiz, iklim mültecileri evsiz. Penguenler bile sendikasız kaldı. Dışkılarıyla bulut yapıyorlardı, ona da karıştık. Sonuç: Daha az bulut, daha çok ısınma. #İklimKrizi #DünyaÇevreGünü @yetkinreport.bsky.social yetkinreport.com/2025/06/05/c...

yetkinreport.com

Çevre gününde işlerine son verilen sessiz iklim işçileri - Yetkin Report

Trabzon'daki sel felaketinden Güney kutbundaki penguenlere kadar iklim değişikliği bizi bir felaketin gelmekte olduğu yönünde uyarıyor.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 25/05/2025

Yılanboyun, göçmen güvercin, büyük alk ve süper mercanlar... Altıncı Yok Oluş’un eşiğinde doğayla yüzleşmenin tam zamanı. Yeni yazım... - Türler yok oluyor, biyoçeşitlilik çöküyor, insan bunun neresinde? @yetkinreport.bsky.social 🔗 yetkinreport.com/2025/05/25/t... #Biyoçeşitlilik #AltıncıYokOluş

yetkinreport.com

Türler yok oluyor, biyoçeşitlilik çöküyor, insan bunun neresinde? - Yetkin Report

Türler tükendikçe bioçeşitlilik azalıyor, doğanın dengesi hızla değişiyor. İnsan-merkezli kalkınma anlayışıyla bindiğimiz dalı kesiyoruz.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 13/05/2025

"Türkiye’de akademik mücadele izleri: ODTÜ ve Boğaziçi örnekleri" Bu yazı, “Özgür Düşüncenin Soluklandığı Yerler” başlığıyla başladığım üçlemenin son halkası. Gündüz Vassaf’ın katkılarıyla şekillendi. Akademik özgürlük, suskunlukla değil, dayanışmayla yaşar. yetkinreport.com/2025/05/05/t...

yetkinreport.com

Türkiye’de akademik mücadele izleri: ODTÜ ve Boğaziçi örnekleri - Yetkin Report

Akademik özgürlük yukarıdan bahşedilmez; tabandan, dayanışma, mücadele ile ve kimi zaman da yalnızca bir avuç insanın inadıyla inşa edilir.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 07/05/2025

“Inanç, egitim ve milli gelirle ters orantili. Istisna çivisi çikan düzende iktidarlarini dinle bayrak sömürüsünde geçmisin küllerinde kivilcim arayan politikacilar. Dinlerini yaristiranlar erdem yoksunlugunda, bizim ahlakimiz bize yeter.” 👉 t24.com.tr/yazarlar/gun...

t24.com.tr

Papa’dan bana ne?

İnanç, eğitim ve milli gelirle ters orantılı. İstisna çivisi çıkan düzende iktidarlarını dinle bayrak sömürüsünde geçmişin küllerinde kıvılcım arayan politikacılar. Dinlerini yarıştıranlar erdem yoksu...

000

Perktas @perktas.bsky.social · 05/05/2025

📘 Yeni yazım Yetkin Report’ta: Türkiye’de akademik mücadele izleri: ODTÜ ve Boğaziçi örnekleri Bu yazı, Gündüz Vassaf’ın katkılarıyla şekillendi. Akademik özgürlük, suskunlukla değil, dayanışmayla yaşar. yetkinreport.com/2025/05/05/t...

yetkinreport.com

Türkiye’de akademik mücadele izleri: ODTÜ ve Boğaziçi örnekleri - Yetkin Report

Akademik özgürlük yukarıdan bahşedilmez; tabandan, dayanışma, mücadele ile ve kimi zaman da yalnızca bir avuç insanın inadıyla inşa edilir.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 27/04/2025

🎙️ Biyoçeşitliliği Korumak, Hikâyeleri Korumaktır: Bir Resim, Bin Tür 📻 Antroposen Sohbetler, 29 Nisan Salı günü saat 19.00’da, Açık Dergi içinde Apaçık Radyo’da! 🎧 Kaçırmayın… @acikradyo #biyoçeşitlilik #doğatarihi #sanat #szabolcskokay #biodiversity #artandnature #antroposensohbetler

110

Perktas @perktas.bsky.social · 26/04/2025

Bir yere ait olmak için önce onun dilini öğrenmeliyiz. Dil kaybı → Bilgi kaybı → Doğayla bağın kopması. Her varlık bir 'kim'dir, bir 'şey' değil. Belki de Türlerin Demokrasisi böyle başlar.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 14/04/2025

Akademi görünmez olduğunda… Yöneticilik deneyimimden yola çıkarak, Türkiye üniversitelerinde sessizce büyüyen kırılmalar ne düzeyde sorusunu yanıtlamaya çalıştım. Atama kültürünün gölgesinde şekillenen temsil krizi ne düzeyde ve akademik etik nasıl aşınıyor? yetkinreport.com/2025/04/14/g...

yetkinreport.com

Görülmeyen akademi: atama kültürünün gölgesinde üniversite - Yetkin Report

Atama kültürü akademiyi bürokratikleştiriyor, sessizce çürütüp dağıtıyor. Üniversite yüksek lise ya da bir kurum değil, bir vaattir.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 08/04/2025

Bugün Apaçık Radyo'da Açık Dergi içinde Antroposen Sohbetler var ve konu "Ormanın Dili: Çeşitlilik, İklim ve Birlikte Yaşam," kaçırmayın! @apacikradyo.com.tr #diversirty #biodiversity #climatechange #climatecrisis

010

Perktas @perktas.bsky.social · 21/12/2024

Some ideas close an era and open a new one because their time has come. Knowledge builds, someone expresses it, and the idea becomes timeless. Darwin and Wallace presented such an idea 165 years ago—its significance only fully grasped after Darwin’s passing.

000

Perktas @perktas.bsky.social · 18/12/2024

🌍 Mediterranean Biodiversity & Climate Change My PhD student Can Elverici’s research explores the demographic history of endemic Mediterranean vertebrates (amphibians, reptiles, birds, mammals) and the impacts of climate change on their distributions. 🌱🐦

121

Perktas @perktas.bsky.social · 18/12/2024

1950’lerden Farklı Bir Koruma Hikayesi 🦉 - Charles Tunnicliffe tarafından 1950’lerde hazırlanan ve RSPB’nin yayımladığı afiş, baykuşların korunmasına dikkat çekmek için tasarlanmış. Ancak bu afiş o kadar ciddiye alınmış ki insanlar baykuşları polis karakollarına teslim etmeye başlamış!

000

Perktas @perktas.bsky.social · 18/12/2024

🌍 Akdeniz Havzası: Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliğinin Dinamikleri - Doktora öğrencim Can Elverici’nin tezi, Akdeniz’deki endemik omurgalıların (amfibiler, sürüngenler, kuşlar, memeliler) geçmiş ve gelecekteki coğrafi dağılımlarını ve iklim değişikliğinin etkilerini ele alıyor. 🌱🐦

110