Sign in

Pan Mózg

@panmozg.bsky.social
83 followers 5 following 606 posts

Opowieści z czaszki

PostsRepliesMedia
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
W przypadku ADHD dominująca hipoteza dotyczy dysregulacji uwalniania dopaminy, a rola defektów transportu aksonalnego jest tu najmniej zbadana, jednak biorąc pod uwagę, jak bardzo neurony dopaminergiczne polegają na precyzyjnej logistyce wewnątrzkomórkowej, ten kierunek badań wydaje się obiecujący.
010
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
W depresji białko BDNF i jego receptor TrkB, kluczowe dla neuroplastyczności, są transportowane do synaps przez kompleksy kinezyn, zaburzenia tego transportu mogą więc zakłócać szlaki istotne dla nastroju, choć bezpośredni dowód u ludzi pozostaje przedmiotem badań.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
W chorobie Parkinsona zaburzenia aksonalnego uwalniania dopaminy pojawiają się jeszcze przed śmiercią neuronów dopaminergicznych, co sugeruje, że problem logistyki poprzedza utratę samych komórek.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
Mechanizm ten jest coraz lepiej udokumentowany w kontekście konkretnych chorób. W chorobie Alzheimera obniżone stężenie TRIM46 w AIS obserwuje się w neuronach z akumulacją tau.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
Innymi słowy, magazyn nadal miał towar, lecz dostawa do kluczowego punktu została przerwana. Badanie to wpisuje się w szerszy nurt neurobiologii, według którego źródłem problemów może być nie brak składnika, lecz awaria łańcucha dostaw wewnątrz neuronu.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
Oprócz kanonicznego kompleksu KIF3A/B/KAP3 badacze zidentyfikowali homodimeryczny kompleks KIF3B/B/KAP3, który preferencyjnie wiąże się z TRIM46 i transportuje go właśnie do AIS. Gdy zabrakło KIF3B, całkowita ilość TRIM46 w komórce nie spadła, ale białko nie docierało tam, gdzie było potrzebne.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
obszaru ważnego dla polaryzacji neuronu i inicjacji sygnału elektrycznego. Odkrycie polega na tym, że kinezyna2 nie jest jednym, jednolitym silnikiem, ale tworzy wyspecjalizowane podtypy poprzez zmianę składu swoich części.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
Akson to długa trasa dostawcza, a początkowy segment aksonu (AIS) to jedno z kluczowych miejsc docelowych, do których ładunek musi dotrzeć precyzyjnie i na czas. W tym konkretnym badaniu takim ładunkiem było białko TRIM46, kluczowe dla organizacji AIS,
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
Mikrotubule działają jak wewnętrzne autostrady, po których przemieszczają się białka motoryczne transportujące różne ładunki. Kinezyny są więc jak ciężarówki kurierskie, a ich ładunkiem mogą być białka, pęcherzyki i inne składniki potrzebne w konkretnych miejscach komórki nerwowej.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
nie tyle zbyt mała produkcja potrzebnych składników, ile ich niedostarczenie pod właściwy adres w neuronie. Ciało komórki można porównać do fabryki i centralnego magazynu, w którym powstają albo są przygotowywane elementy potrzebne do działania neuronu.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 12/04/2026
W badaniu opublikowanym w Journal of Cell Biology rupress.org/jcb/article/... dotyczącym kinezyny-2 pokazano, że w części zaburzeń neurologicznych problemem może być nie sam „produkt", lecz komórkowa logistyka,
rupress.org
The KIF3B/B/KAP3 tail domain specifically facilitates TRIM46 transport to the axon initial segment
Neurons rely on molecular motors to deliver proteins to precise locations. This study shows that kinesin-2 motors form heterogeneous assemblies with distin
221
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Najciekawsze jest, że percepcja i wyobraźnia wyglądają tu nie jak dwa oddzielne systemy, ale jak jeden mechanizm działający w dwóch trybach,a jeśli taki mechanizm da się zapisać w liczbach i częściowo odtworzyć, to pytanie o prywatność naszych obrazów mentalnych przestaje być czystym science fiction
010
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
To nie były idealne kopie, tylko najbardziej prawdopodobne rekonstrukcje, ale i tak wystarczyły, by pokazać coś ważnego. Granica między widzeniem a wyobrażeniem jest znacznie mniej wyraźna, niż podpowiada intuicja.
110
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Badacze połączyli te zapisy neuronalne z AI, żeby opisać obrazy jako zestawy cech i sprawdzić, czy da się przewidzieć reakcję mózgu na nowe bodźce. Zadziałało to także w drugą stronę, na podstawie aktywności neuronów udało się odtworzyć przybliżone obrazy tego, co człowiek widział lub wyobrażał.
110
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Wynik był mocny. Wyobraźnia nie działa jak osobny świat, tylko jako częściowa reaktywacja tych samych neuronów, które wcześniej brały udział w widzeniu. Innymi słowy, mózg nie rysuje obrazu od zera, raczej rekonstruuje go z tych samych „cegiełek”, tylko uruchamianych od środka.
110
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Najpierw pokazywano uczestnikom obrazy i zapisywano, które neurony reagują na konkretne cechy i kategorie obiektów. Potem proszono część z nich, by wyobrazili sobie te same rzeczy z pamięci, a zespół sprawdzał, czy aktywuje się ten sam wzorzec neuronalny.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
którzy mieli elektrody wszczepione do mózgu w ramach diagnostyki przed leczeniem. Dzięki temu badacze mogli śledzić pracę pojedynczych neuronów w korze skroniowej brzusznej, ważnej dla rozpoznawania obiektów.
100
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Twój mózg nie tylko widzi świat, potrafi też odtworzyć go na tyle wiernie, że naukowcy zaczynają czytać ten proces jak kod. W badaniu opublikowanym 9 kwietnia 2026 roku na łamach Science, wykorzystano rzadką sytuację kliniczną pacjentów z padaczką,
210
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Mechanizm jest więc uniwersalny. Dziś wiemy, że ta tożsamość nie jest zapisana w jednej magicznej komórce, lecz w rzadkiej sieci współpracujących neuronów, statystycznie od 1000 do 10000, które mogą reagować bardzo selektywnie na konkretny koncept/osobę. Ale właśnie ta selektywność robi wrażenie
050
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
To sugeruje coś nieoczywistego: mózg na wyższym poziomie nie zapisuje świata jako zbioru kształtów i kolorów, lecz jako znaczenia, skojarzenia i tożsamości. Podobne komórki znaleziono dla Halle Berry, Billa Clintona, a w polskich badaniach dr Kamińskiego dla Olgi Tokarczuk i Wołodymyra Zełenskiego.
160
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Odkrycie pojawiło się podczas badań pacjentów z padaczką, którym wszczepiono elektrody do mózgu w celach klinicznych. Kiedy pokazywano im zdjęcia różnych ludzi i miejsc, jeden neuron u jednego pacjenta reagował wyjątkowo silnie właśnie na Jennifer Aniston.
160
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
To potoczna nazwa komórki nerwowej, która uaktywniała się, gdy badany rozpoznawał bodźce związane z tą aktorką. Nie jedno konkretne zdjęcie, nie układ pikseli, lecz cały koncept osoby, którą zna, pamięta i odróżnia od innych.
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 11/04/2026
Webb ma swój teleskop, Kopernik krater na Księżycu, a Jennifer Aniston... neuron nazwany swoim nazwiskiem! Brzmi absurdalnie, ale w neuronauce naprawdę funkcjonuje określenie „neuron Jennifer Aniston".
5181
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 09/04/2026
Jest dokładnie odwrotnie. Jedna wspiera drugą, np. łącząc bodźce z zewnątrz z naszymi wewnętrznymi wspomnieniami i kreatywnością. www.pnas.org/doi/abs/10.1...
010
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 09/04/2026
Nauka znowu po swojemu traktuje naszą potrzebę systematyzacji, olewając podział na DMN i TPN twardą granicą. Po raz kolejny okazuje się, że natura najczęściej wybiera gradient zamiast kontrastu. Z najnowszego badania wynika, że sieć domyślna wcale nie wyklucza sieci wykonawczej.
110
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 05/02/2026
Zgadza się, bo to tylko near death experience. Nie ma narzędzi by zbadać after death experience, jeszcze... 😉
010
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 05/02/2026
Natomiast w badaniach nad NDE w skali Greysona pytanie o percepcję czasu ma 3 odpowiedzi: 1 Czas płynął normalnie. 2 Czas zdawał się płynąć szybciej lub wolniej 3 Wszystko zdawało się dziać naraz, czas się zatrzymał lub przestał istnieć. Większość badanych zaznaczało ostatnią odpowiedź.
110
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 05/02/2026
W normalnej temperaturze i bez interwencji przyjmuje się przedziały czasowe kolejno dla faz: 1 0-60s 2 1-2.5m 3 2.5-5m 4 powyżej 5m Przy czym ten czas może się wydłużać i to znacznie dzięki reanimacji lub hipotermii. Proces jest odwracalny dopóki żyją mitochondria w neuronach.
110
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 05/02/2026
Tak, można tak to ująć, choć jest to raczej efekt uboczny wynikający z nadpodaży neuromodulatorów, ale czy np. w wysokim stresie, gdy przełączamy się na widzenie tunelowe, a świat subiektywnie zwalnia, też jesteśmy na haju?
000
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
To dobrze tłumaczy wrażenie unoszenia się nad np. salą operacyjną. Człowiek słyszy głosy dookoła siebie, a mózg konfabuluje obraz z góry co z punktu widzenia akustyki jest logiczne.
060
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Przypis do tekstu o umieraniu: Napisałem, że wzrok wyłącza się razem ze słuchem, ale w świetle najnowszych badań muszę dokonać korekty. Słuch może być aktywny do samego końca.
271
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
lub całkowicie wyeliminować fazę wizyjną i/lub emocjonalną. Ostatecznie, neurotanatologia wskazuje, że umieranie to proces fizyczny, w którym biologia do samego końca podlega prawom termodynamiki i ewolucji, a duchowe aspekty doświadczenia są emergentną własnością walczącej o przetrwanie materii.
250
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Ekscytotoksyczność glutaminianowa ostatecznie niszczy strukturę sieci, kończąc możliwość generowania jakichkolwiek stanów fenomenologicznych. Doświadczenie nie jest uniwersalne. Genetyka, w tym polimorfizmy MAO-A, COMT oraz farmakoterapia np. SSRI, benzodiazepiny mogą radykalnie spłycić
140
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Mózg, przechodząc od stanu wysoce zorganizowanego do stanu równowagi termodynamicznej czyli śmierci, mija punkt krytyczny maksymalnej złożoności i chaosu. Wizje NDE mogą być manifestacją tej turbulencji informacyjnej, a nie funkcjonalną adaptacją.
130
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
W ostatniej fazie IV walka systemu o utrzymanie niskiej entropii kończy się porażką energetyczną. Wyczerpanie ATP zatrzymuje pompy jonowe, co prowadzi do fali depolaryzacji. Z perspektywy teorii złożoności, NDE może być interpretowane jako stan przejściowy systemu dynamicznego.
130
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
ale częściej jest artefaktem halucynacyjnym. Choć badanie van Lommel sugeruje, że ~5% reanimowanych pacjentów raportuje wysoce spójne NDE z sekwencją czasową, którą trudno wyjaśnić chaosem. Należy także dodać, że 70% pacjentów skutecznie reanimowanych i przebadanych w ogóle nie raportuje NDE.
130
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Raporty o widzeniu zmarłych w nieznanych okolicznościach mogą wynikać z faktu, że w stanie wysokiej entropii, mózg generuje symulacje oparte na probabilistyce, a nie tylko pamięci. System "zgaduje" najbardziej prawdopodobny scenariusz, co czasem przypadkowo pokrywa się z rzeczywistością,
130
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Bardziej prawdopodobne jest, że w trakcie agonii mózg generuje chaotyczne, fragmentaryczne wspomnienia, a dopiero w przypadku reanimacji, powracająca świadomość zszywa te fragmenty w spójną narrację, nadając im strukturę chronologiczną.
170
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Zgodnie z FEP, system pozbawiony danych wejściowych musi polegać wyłącznie na modelach wewnętrznych, aby zminimalizować niepewność. Istnieje uzasadniona wątpliwość, czy "panoramiczny przegląd życia" jest spójnym doświadczeniem w czasie rzeczywistym.
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
lecz raczej chemiczny szum, który system poznawczy próbuje zinterpretować. W fazie III załamanie się hamowania GABAergicznego prowadzi do globalnej, nieskoordynowanej synchronizacji w paśmie Gamma. W tym stanie mózg traci dopływ danych z zewnątrz przez zatrzymanie pracy siatkówki i ślimaka.
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Nadmiar cząsteczki dostaje się na receptory serotoninowe, co, w połączeniu z dysocjacyjnym działaniem dynorfin i przeciwbólowym działaniem betaendorfin, tworzy specyficzny profil neurochemiczny. Nie jest to celowa projekcja zaświatów,
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
że ewolucyjna funkcja tego procesu jest czysto metaboliczna, czyli DMT jako agonista receptora Sigma-1 stabilizuje retikulum endoplazmatyczne w obliczu stresu oksydacyjnego. Prawdopodobne halucynogenne działanie DMT może być skutkiem ubocznym tej neuroprotekcji.
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
W efekcie postępującego niedokrwienia, szlaki metaboliczne ulegają deregulacji, co prowadzi do akumulacji substancji o potencjale psychoaktywnym. Neurony korowe inicjują syntezę N,N-dimetylotryptaminy. Najbardziej parsymoniczna hipoteza zakłada,
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
z przejściem mózgu na ciała ketonowe, spowodowanym reakcją organizmu na brak apetytu, skutkującym reakcją obronną na głód) , jednak funkcjonalnie podczas umierania jest to mechaniczna reakcja stresowa, mająca na celu wymuszenie restartu metabolicznego. Faza II to agonalny koktajl neurochemiczny.
160
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Fenomenologicznie może to korelować ze stanem hiperczujności lub terminalną jasnością umysłu (tu pojawia się jednak problem, bo ją obserwuje się czasem nawet do dwóch tygodni przed śmiercią u osób z zaawansowaną demencją, co może korelować, według jednej z hipotez,
160
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
rejestrowane przez pień mózgu jako katastrofalny błąd homeostatyczny. System reaguje zgodnie z zasadą minimalizacji wolnej energii. Aby zredukować rosnącą entropię, następuje masowy wyrzut noradrenaliny i dopaminy. Odpowiada to drastycznemu wzrostowi wagi precyzji na sygnałach interoceptywnych.
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
W momencie zatrzymania krążenia, system neuronalny wchodzi w stan krytyczny, charakteryzujący się kaskadową mobilizacją zasobów metabolicznych. Faza I to wzrost błędu predykcji i mobilizacja katecholaminowa. Nagłe ustanie dopływu tlenu i glukozy jest
150
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 03/02/2026
Zrobimy sobie dzisiaj symulację umierania w perspektywie neurobiologii w duchu Zasady Wolnej Energii Karla Fristona. Śmierć mózgu nie jest prostym wygaszeniem aktywności, lecz gwałtownym przejściem fazowym układu złożonego, oddalającego się od stanu równowagi termodynamicznej.
3182
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 29/01/2026
Jatrogenność edukacyjna jest realna i poważna. Zanim coś utrwalisz w swojej wizji siebie, swojej psychiki czy swoich możliwości, sprawdź źródło.
041
Pan Mózg @panmozg.bsky.social · 29/01/2026
Dlatego przed taką „edukacją” należy przestrzegać prewencyjnie. Ten tekst nie ma na celu zawstydzenia autora kanału ani jego widzów. Ma na celu ochronę przed tą szczególną pułapką współczesności, w której pewny siebie głos i dobra produkcja wideo mogą przysłonić brak faktycznej wiedzy.
140