Öznel deneyimin mahrem dünyası -yani, hisleriniz, düşünceleriniz ve umutlarınız- nesnel beyin biliminin soğuk ve katı verileri bağlamında nasıl tanımlanabilir? Zihin felsefecisi Joseph Levine, pratik ...

On yıllardır Metro-Goldwyn-Mayer Stüdyoları’nın filmleri, çelenkle çevrili kükreyen aslan Leo ve Ars gratia artis — “sanat sanat içindir” — sloganıyla açılmaktadır. MGM’nin devasa bir para kazanma mak...

Giriş Felsefenin metafizik ve epistemoloji alanlarında gördüğümüz Solipsizm, gerçek olduğu bilinebilecek tek şeyin zihin olduğu (veya kişinin kendi zihni olduğu) ve zihnin dışındaki herhangi bir şeye ...

1) Sonsuz Geçmişe Yönelik İtirazlar 1.1. Tamamlanmış, Bilfiil Sonsuzluklar Kimileri geçmişin sonsuz olamayacağını savunur, çünkü (i) Bilfiil bir sonsuzluk olamaz. Eğer geçmiş sonsuz olsaydı, bu bir bi...

Yabancı topraklarda bir gezgin olduğunuzu hayal edin. Yerel biri size gelip, anlamadığınız bir dilde hızlı hızlı konuşmaya başladı. Samimi gözüküyor ve bir yere doğru işaret ediyor. Ama siz, ne kadar ...

Herhangi bir büyük şehrin caddelerinde yürürken, 18. yüzyıldaki bir kaşifin ömrü boyunca gördüğünden daha fazla çeşitlilikle karşılaşmanız muhtemeldir. Toplumun nasıl işlemesi gerektiğine dair çok far...

Eğer bir bilim insanına bilim felsefesi hakkında bir soru sorarsanız, cevabın bir ya da iki tane filozof içermesi büyük bir olasılıktır. Avusturya doğumlu filozof Karl Popper’ın (1902-94) ismi büyük i...

Steven Shapin’in kitabı Bilimsel Devrim’in (1996) ilk cümlelerini tekrarlamak gerekirse, bilim-din çatışması diye bir şey yoktur ve bu yazı da bununla ilgili. Ancak bu yazı, “çatışma anlatısı” ile ilg...

Felsefenin en temel alanlarından biri olan epistemoloji, bilginin doğası, kaynakları ve sınırları gibi meselelerle ilgilenir. Bir şeyi bilmek ne demektir? Gerçekten de üzerine düşünene dek basit bir s...

“Vergi hırsızlıktır” liberteryenler arasında popüler bir slogandır. Devleti, devlet dışı aktörlerle aynı ahlaki standartlara tabi tutmamız gerektiği düşüncesini yansıtır. Diyelim ki yoksullara yardım ...

Erdem Teorisi olarak da bilinen Erdem Etiği; davranışlar hakkında kuralları esas alan Deontoloji veya davranışların sonuçlarına odaklanan Sonuçculuk’tan farklı olarak bireylerin mizaçlarını ve karakte...

İnsan bilincini ortaya çıkartan şey nedir? Beynin bazı bölgeleri diğer bölgelerinden daha mı önemlidir? Bilim insanları bu tür sorulara derinlikli cevaplar aramaya 35 yıl önce başladı. Araştırmalar il...

Bir eylemin ahlaken kabul edilebilir olup olmadığına karar vermenin en iyi yolu nedir? Bu yazımızda ahlak kuramları ve en makul ahlak anlayışının ne türden bir şey olacağını ele alacağız. Bir eylemin ...

Şayet zamanı 1000 yıl ileri alıp 3000'lerde bir üniversitenin doğa bilimleri ders kitabına gözlerinizi çevirseydiniz, orada ne görürdünüz? Mevcut bilimsel teorilerimizin çoğunu o kitapta bulacağımızı ...

Neredeyse tüm ülkeler, kendi yurttaşları olmayan çoğu insanın ülkelerine girişini zorlaştırır. Tabi ki nerede doğduğunuzla da ilişkili olarak, birçok ülkeye yalnızca ziyaretçi olarak girmek adına giri...

Editör Notu: Bu içerik, Addison tarafından kaleme alınmış olan felsefe idealizm yazı dizisinin ikincisidir. Berkeley’in Öznel İdealizm felsefesi üzerine olan birinci denemeyi buradan okuyabilirsiniz. ...

Daha önce hiç başka birinin davranışı sizde utanç duygusu uyandırdı mı? Burada kastettiğim şey, birisi tarafından sizi utandırmak için bilerek yapılmış bir şey değil. Daha ziyade, söz konusu kişinin ç...

1. Ayrım Kimileri estetik dediğimiz şeyi, en geniş anlamıyla, yani sanat felsefesini de kapsayan bir alan olarak görse dahi estetik ile sanat kavramlarının birbirlerinden hangi noktalarda ve ne şekild...

Ben Shapiro çok satan kitabı "Tarihin Sağ (Doğru) Yanı: Akıl ve Ahlaki Gaye Batı'yı Nasıl Büyük Yaptı"yla birlikte Milliyetçiliğin Erdemi'nin yazarı Yoram Hazony, postmodernizm eleştirmeni Stephen Hic...

Kozmologlar, bilgisayarda yapılan modellemelerimizin Evren'e daha çok benzemesini sağlamak adına madde ve enerjinin yaklaşık %96'sının doğrudan algılayamadığımız ve tespit edemediğimiz hallerde olduğu...

İslam inancını felsefi olarak araştırmak, öncelikle İslam inancının gerçekliğini desteklemek için verilebilecek rasyonel argümanların bir değerlendirmesini de içerir. İslam inancının özü, Tanrı'dan (A...

Hem büyük entelektüellerce (Platon’dan Marx’a) hem de ortalama vatandaşça kabul gören yaygın bir kanı mevcuttur: insanlar genel olarak kolay kandırılabilir, yönlendirilebilir, manipule edilebilir varl...

Otonoetik Bilinç ve İnsanın Varoluşsal Çıkmazı Tüm canlılar gibi insanlar da, yapı taşları yüksek bir iş birliği ve düşük bir çatışma ortamında çalışan fizyolojik bütünlükler olarak işlev gören organi...

Sağduyu bize yalnızca canlıların içsel bir hayatı olduğunu söyler. Yani tavşanlar, kaplanlar ve farelerin duyguları, duyumları ve deneyimleri vardır; tablolar ve kayalar ve moleküllerin ise yoktur. Pa...

Dini deneyimler, bazılarının Tanrı ya da tanrılar, melekler, Nirvana veya diğer ruhani varlıklar ve güçler gibi ruhani gerçeklikler olarak nitelendirdiği şeylerle yaşandığı iddia edilen karşılaşmalard...

Egemenlik, tarih boyunca farklı anlamlara sahip olsa da belli bir temel/spesifik anlama sahiptir: belli bir toprak parçası üzerindeki en üst otoriteye sahip olmak. Egemenlik, modern bir siyasal otorit...

Analitik Marksizm kimileri için Marksizm’in ‘neredeyse’ toptan reddi kimileri içinse radikal bir güncelleme anlamına geliyor. Bu yöndeki tartışmalar geçmişte bir dönem yoğun bir şekilde tartışılmış ol...

Immanuel Wallerstein, geleneksel sosyal bilimin muktedirlerin çıkarlarını yansıttığına inanan yaratıcı bir düşünürdü. 1930’da, sonradan dünya ekonomisinin başkenti olarak tanımlayacağı New York’ta doğ...

1. Giriş Bu yazı dizisinde analitik felsefe adı verilen felsefe geleneğini dört döneme ayırarak analitik felsefenin tarihinde önemli yeri olan pozisyonlar, filozoflar ve argümanlar hakkında bilgi verm...

“Bilinç, beyindeki bir süreçtir” tezi, makul bir bilimsel hipotez olup, sadece mantıksal gerekçelerle reddedilemez. İki ayrı tür gözlemin, bağımsız fakat bağdaşık iki ayrı süreç değil; daha ziyade, ay...

Giriş Felsefenin bilime önsel ve hatta bilimden daha imtiyazlı bir statüye sahip olduğu yaygın bir kabuldür. Bilgi problemini, "ilk felsefe" olarak da adlandırılan bu dogma ekseninde işleyen gelenekse...

Geleneksel epistemoloji bilgi ve rasyonalite için, doğa bilimlerinin tedarik edebileceği herhangi bir delilden daha rasyonel olduğu düşünülen a priori gerekçeler bulmayı amaçlar. Descartes’ın “ilk fel...

Bugünlerde yapay zekâ hakkında, özellikle de sohbet botları konusunda her yerden bir şeyler duyduğunuza eminim. Hepimiz haberlerden, sosyal medyadan, iş arkadaşlarınızdan, hatta belki büyükannemizden ...

Düşünce tarihi içerisinde Tanrı’nın varlığı ve yokluğu üzerine çok sayıda yöntem ve anlayışın geliştirildiği herkes tarafından bilinen bir olduğudur. Söz gelimi a priori yada a posteriori diyebileceği...

"O da diğer politikacıların aynısı çıktı." Solcu Başbakan Alexis Tsipras’ın daha evvel şiddetli bir şekilde karşı çıktığı türden bir ekonomik kurtarma paketini kabul etmesinin hemen ardından Atina’da ...

Bu makalede geleneksel Hristiyan görüşün Tanrı tasavvurunu desteklemek amacıyla Richard Swinburne tarafından ileri sürülen apriori bir argümanı ele alacağım ve onun çeşitli açılardan başarısız olduğun...

Bu çalışmada beraber yer alacağım önemli insanların kimler olduğuna bakarken, yeterli bir katkıda bulunabilmek için ne yazmam gerektiğini düşünmek zorunda olduğumu fark ettim. Paola Cavalieri şempanze...