محمدرضا نیکفر ـ نطق ۲۲ سپتامبر به یک بیانیه می‌ماند. نکته‌ی جدیدی ندارد اما جمع‌بندی عرضه می‌کند از آنچه ترامپیسم خوانده می‌شود. جهانی که او در این بیانیه تصویر می‌کند، چگونه جهانی است؟ در آن سرنوشت ا...

محمدرضا نیکفر − «چه می‌خواستیم، چه شد» و «نفهمیدیم از کجا خوردیم»، عبارت‌هایی هستند پراستفاده در برخورد با رخدادها. قضیه چیست؟ بر سیر رخدادها چه منطقی حاکم است؟

محمدرضا نیکفر ـ جنگ تمام نشده و حتًا شدت گرفته است. تشدید تحریم‌ها تشدید جنگ است با وسایلی دیگر. ممکن است فصل تازه به یورش نظامی شدیدتری با هدف انهدام زیرساخت‌ها راه برد. باید به راه حلی ممکن برای رفع...

محمدرضا نیکفر ـ طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و نهادهای بیگانه» که کلیات آن در مجلس تصویب شده، می‌گوید همه جاسوس‌ هستند، مگر آنکه به تأیید دستگاه اطلاعات، عکس آن ثابت شده باشد. زخم‌خورده از ن...

محمدرضا نیکفر ـ جنگ چه شدت بگیرد، چه در چرخه‌ی فرسایشی کنونی خود بماند، عواقب وخیمی برای کشور دارد. هیچ طرفی پیروز نخواهد شد. وظیفه‌ی لحظه، دفاع از مذاکره و صلح است. حق زندگی مقدم بر هر گونه ملاحظه‌ای...

محمدرضا نیکفر ـ از خامنه‌ای چه به جا مانده است؟ آیا منش او در فرمان‌روایی، با مرگ او به پایان رسیده است؟ این منش چیست؟ شرط‌های امکان آن، فراتر از ویژگی‌های فردی، چه بوده‌اند؟

محمدرضا نیکفر ـ در این مقطع، بهترین حالت ممکن کاهش فقر و فلاکت و فروکش کردن حس استیصال است. دشمن امید و آسودگی، هر نیرو و اقدامی است که تنش بیافریند و بخواهد وضعیت را دوباره به حالت جنگی درآورد.

YouTube video by گدار

محمدرضا نیکفر ـ اپوزیسیونیسم، به عنوان گفتمان «اپوزیسیون» چه ویژگی‌ها و منطقی دارد؟ چگونه شکل گرفته و به حدّ خود رسیده است؟ گفتاری ویدئویی.

محمدرضا نیکفر ـ مسئله‌های اصلی در موقعیت کنونی کدام‌اند؟ بدیل دو خط شکست‌طلبی و حل شدن در سیاست حکومت چیست؟ خط بدیل با چه خواسته‌هایی مشخص می‌شود؟

محمدرضا نیکفر ـ این عکس پل پیروزی است. مردم از پلی که به آنان و به کشور تعلق دارد، محافظت می‌کنند. یک جنبه‌ی سرشکستگی ایران رواج این فکر بود که بمباران کشور، پیروزی مردم است.

محمدرضا نیکفر ـ این نوشته تأملی است بر وضعیت جهان و منطقه‌ی خاورمیانه با توجه ویژه به شیوه‌ی جنگاوری‌ای که تجاوز به ایران یک جلوه‌گاه مهم آن است. نوشته،‌ جنگ علیه ایران را حاصل ترکیب فاجعه‌آور نظم‌ جه...

به قدرت رسیدن مجتبی خامنه‌ای، فرزند رهبر پیشین جمهوری اسلامی، تناقضی اساسی را در نظامی آشکار کرده که خود با شعار مخالفت با سلطنت موروثی در سال ۱۳۵۷ شکل گرفت. این تحول نشان می‌دهد که چگونه ساختار قدرت،...

محمدرضا نیکفر ـ تاب‌آوری در وضعیتی جنگی، آن هم در زیر سلطه‌ی استبداد، آن هم در حالتی که بخشی از هم‌میهنان از نفرت به رژیم به دل باختن به متجاوزان رسیده‌‌اند، کار بسیار مشکلی است. با وضعیتی یگانه از نظ...

محمدرضا نیکفر − در این یادداشت ابتدا بیانیه‌ی ۱۳ نوامبر چهار استاد آلمانی را بازخوانی می‌کنیم. سپس با هابرماس علیه هابرماس موضع می‌گیریم. در پایان موضع هابرماسی را ترک کرده و به نقطه‌ی ضعف آن برای موض...

محمدرضا نیکفر ـ خطوط کلی موقعیت جدیدی که با جنگ مشخص می‌شود چیست؟ چه چشم‌اندازی در برابر ما قرار دارد؟ چه کاری از ما برمی‌آید برای تاب‌آوری در برابر ناملایمات و فجایع امروز و فردا؟

محمدرضا نیکفر ـ ایران شکست خورد چون مردمش خود نتوانستند با وجود همه‌ی فداکاری‌ها، متحدانه مستبد را پایین بکشند و محاکمه کنند. در جنگ، یک کشور شکست می‌خورد، نه صرفاً یک رژیم.

محمدرضا نیکفر ـ خیزش دی ۱۴۰۴ می‌توانست به صورت فرصتی برای برهم زدن نظم موجود در شکلی رهایی‌بخش درآید اگر مسیر آن با اقدام‌های نمادینی گشوده می‌شد که بر ذخیره‌ی ارزشی جنبش می‌افزودند، همبستگی را تقویت ...

محمدرضا نیکفر − آنچه در این مجموعه می‌خوانید مقاله‌هایی هستند نوشته شده در دوره‌ی ۱۴۰۱−۱۴۰۴، با نظر به جنبش "زن، زندگی، آزادی" – قابل دانلود در قالب یک کتاب در فرمت PDF

دوره «گذار از استبداد به دموکراسی»، نخستین بار در بهار ۲۰۲۵ در دانشگاه ایران آکادمیا تدریس شده است و اکنون در دسترس عموم علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.

محمدرضا نیکفر ـ چالش اصلی جمهوری‌خواهی در ایران در مقطع کنونی چیست؟ اینکه فضای عمومی رسانه‌ای عمدتاً در اشغال ولایت‌مداران از دو نوع فقاهتی و سلطنتی است، تنها نشانه‌ی یک بیماری مزمن است. اصل مشکل چیست...

محمدرضا نیکفر ـ وضع از چه قرار است؟ خیزش دی‌ماه حاصل چه وضعیتی است؟ اکنون چه می‌توان کرد؟ تئوری تغییر چیست و پیش از آن باید چه نکته‌هایی را در مورد تئوری تغییر در نظر داشت؟

سه‌شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴، ۲۷ ژانویه ٢٠٢۶، در برنامه‌ای با موضوع «جهت‌یابی فکری و اخلاقی در وضعیت دردناک و پیچیده‌ی امروزین» همراه با پرستو فروهر، عبدالکریم لاهیجی و محمدرضا نیکفر اطلاعات بیشتر را در پُست م...

محمدرضا نیکفر – نکته‌هایی در موقعیت پیچیده‌ی کنونی؛ شاید ملاحظاتی نابهنگام جلوه کنند، چون دوره، دوره‌ی فروکاستن جهان پیچیده به یکی-دو عامل است. ملاحظاتی نابهنگام اما ضروری.

YouTube video by BBC Persian

YouTube video by BBC Persian

محمدرضا نیکفر ـ موقعیت خطیر کنونی را در نظر گیریم؛ در نظر گیریم که تنها با انرژی نفی، نمی‌توان به اثبات بدیل رسید؛ فرایندمحورانه فکر کنیم و مقتضیات هر مرحله را در نظر گیریم؛ به سوی برنامه‌ای مرحله‌‌ای...

محمدرضا نیکفر − معیار قضاوت در مورد هر گروهی این است که چه نگاهی دارد به مسئله‌های بنیادی استثمار، تبعیض، خشونت و حفظ محیط زیست.

محمدرضا نیکفر − کم‌آبی، استبداد ولایی و خطر جنگ همه دست به دست هم داده‌اند، و کشور و مردم را در موقعیت حاد و پیچیده‌ای قرار داده‌اند. سیاست سنتی «اپوزیسیونی» یا بی‌تأثیر است یا در خدمت تسریع وقوع فاجع...

YouTube video by GreenLeft

محمدرضا نیکفر − شایسته است هر آن کسی که «ژینا» را صدا زد، اینک «احمد» و «شاهو» را هم صدا زند. گرد این نام‌ها و یادهاست که همبستگی شکل می‌گیرد و مبارزه برای آزادی و کرامت انسانی گامی دیگر به پیش می‌نهد...

محمدرضا نیکفر – این مقاله با هدف ارائه یک جمع‌بند از جنبش «زن، زندگی، آزادی» نوشته شده است. هدف عمومی‌تر مقاله، تلاش برای درک روند جنبش‌های اجتماعی در ایران است.

YouTube video by Iran Academia

YouTube video by Iran Academia

محمدرضا نیکفر – سه سال از آغاز خیزش ژینا می‌گذرد. نام مهسا (ژینا) امینی عنوان دیگر جنبش «زن، زندگی، آزادی» است. نظر به ریشه‌دار بودن این جنبش و اینکه بنیاد تداوم آن چیست.

محمدرضا نیکفر ـ وارد دوره‌ی‌ پرشماریِ بیانیه‌ها شده‌ایم. آنها را از زاویه‌ی مضمون، مخاطب، پیوندپذیری و توان برانگیزانندگی ارزیابی کردیم.

محمدرضا نیکفر ـ در فضای سیاسی کنونی، سه موضع از هم قابل تفکیک هستند: موضع رژیم، موضع براندازان پیرو نتانیاهو و ترامپ، و یک موضع سوم که «خط سوم» یا «صدای سوم» خوانده می‌شود. توضیحی درباره‌ی این موضع.

YouTube video by IranazadiTV

YouTube video by رادیو آوای زن - Radio Avaye Zan

دوره «گذار از استبداد به دموکراسی» - ۱، نخستین بار در بهار ۲۰۲۵ در دانشگاه ایران آکادمیا تدریس شده است و اکنون در دسترس عموم علاقه‌مندان قرار می‌گیرد. این چهارمین کلاس از سلسله دوره‌های محمدرضا نیکفر ...

محمدرضا نیکفر − تأکید بر ضرورت رجوع به رأی مردم در مسائل اساسی مربوط به سرنوشت آنان، در ذات خود ولایت‌شکن است چون علیه تلقی از مردم به عنوان رعیت یا کلاً موجوداتی صغیر است که نمی‌توانند منافع خود را ت...

محمدرضا نیکفر − موقعیت‌های اضطرار و تنگنا ما را به سوی تنگ‌نظری می‌برند و فرهنگ شاید آن توانایی را نداشته باشد که ما را به مناعت طبع فراخواند. تأملی درباره نگرش پشتیبانان از بیان صدر اعظم آلمان در ستا...

محمدرضا نیکفر – یادداشتی به بهانه‌ی بیانیه‌ی جدید میرحسین موسوی. یادداشت توضیح می‌دهد که در وضعیت کنونی موضع‌گیری بهینه چیست.

محمدرضا نیکفر – تحلیل «بی‌بی» به عنوان نشانگر مرکزی در یک گفتمان جاری. در ادامه: فرود نمایش اسطوره‌ای از اوج دراماتیک خود، مگر اینکه «قهرمان» دست به حرکت خارق‌العاده‌ای بزند.

YouTube video by Barabari TV

مقاله سعید مدنی از زندان دماوند با عنوان «نرمالیزه کردن صلح در دنیای نرمالیزه شده با جنگ و خشونت» نویسنده: سعید مدنی تقدیم به جعفر پناهی