13 april 2023. Het hert was er al voordat Japanners in Japan gingen wonen. Volgens de Shinto-religie zijn herten boodschappers van de goden. In Nara lopen zo'n 1500 tamme herten los rond door de stad, voornamelijk in het park bij de bekende tempels. Daar worden ze gevoerd door toeristen die speciale 'koeken' voor de herten kopen bij kraampjes. Er zijn toeristen die dat niet helemaal snappen en zelf aan zo'n koek gaan knabbelen.

Tien minuten te vroeg op het station. Het is 17 graden veel te warm voor 6 oktober 6 uur 16. Op een bankje zit een man luid te praten tegen zijn collega naast hem. De collega kijkt voor zich uit. ‘Moet ik dit geleuter aanhoren, op dit tijdstip van de dag?’ Voor me loopt een jongen in een lichtgekleurde joggingbroek. Op zijn kont tekent zich een grote natte Rorschachvlek af.

Chris Bajema publiceerde een korte podcast na het overlijden van Paulien Cornelisse, zijn liefde. Ik twijfelde of ik hiernaar kon luisteren. Maar allemachtig.

Bij de kapper zit een dame met zwartgeverfd haar tegenover me. Ze vertelt. Ze zoekt een appartement en heeft eindelijk een bezichtiging. Ze staat tweede op de kandidatenlijst. Ze bekijkt het appartement en ziet het helemaal zitten. Maar ook de nummer één van de lijst loopt heel geïnteresseerd rond. Gespannen blijft de dame met het zwarte haar in de woonkamer wachten terwijl de nummer één door het appartement wordt geloodst.

Ik luister naar een podcast van Cal Newport waarin hij de huidige AI hypes onder de loep legt. Ik verbaas me erover dat de AI-moguls zo vrijelijk aan het woord komen om ons bang te maken voor hun spullen en ons tegelijkertijd een tool proberen te verkopen zonder duidelijke toepassing. Vroeger bedacht je een product omdat het ons op een bepaalde manier zou helpen.

12 april 2023. Regen. Volgens verwachting, daarom hebben we een dagje musea gepland. Gelukkig regent het niet heel hard. We redden het zonder paraplu. Daarna bezoeken we het Kasugataisha Museum. Hier is een kleine, fascinerende tentoonstelling met moderne videokunst: verstilde, geabstraheerde beelden van de rimpeling van wateroppervlak en een gekleurd raster. De beelden contrasteren met de rest van de collectie, die bestaat uit culturele schatten zoals enorme trommels voor boeddhistische rituelen, oude schilderingen op schermen, traditionele zwaarden en pantsers.

Ik loop door Grootschermer en zie een crispy schuurtje. De klimop die het kennelijk overwoekerd had, is eraf gescheurd en heeft een rafelig Mandelbrot-patroon op de stenen achtergelaten. Ik hoor iemand roepen. ‘Kan ik je misschien helpen?’ Ik doe een stapje opzij om recht voor het gebouw te staan en maak nog een foto. ‘Hé! Heb je hulp nodig?!’ Ik draai me om.

11 april 2023. Het is weer even knoeien in de bus. Opnieuw een ander systeem voor de kaartjes. De bus kruipt door de stad. We staan opeengepakt in het gangpad, dat te smal is voor toeristen met bagage. Een Frans meisje is druk met haar broertje en haar moeder in gesprek. Ze tetteren luidruchtig door de volle bus, wat vooral irritant is omdat de Japanners terughoudend zijn en gedempte toon praten.

10 april 2023. Onze hotelkamer heeft een raam dat open kan en uitzicht biedt op een ruimte van een meter of drie breed tussen het hotel en het volgende gebouw. We kijken tegen een blinde muur waarlangs met verwarmingsbuizen en waterafvoerpijpen naar beneden lopen. Het maakt niet uit. We zijn alleen in onze hotelkamer om uit te rusten, niet voor het uitzicht.

25 juli 2021. Ik begin met een saai stuk op de Spierdijkerweg tussen Spierdijk en De Goorn. In De Goorn ga ik de eerste weg linksaf, een nieuwe woonwijk in. Tesla-prots en schuurtjes van zwarte planken, onkruidvrije tuinen, mannen die nog het zand tussen de stenen van hun pas aangelegde oprijpad vegen. Met een slinger richting de Bobeldijk. Langs de weg vieren fluitenkruid en zuring hoogtij.

2 oktober 2023. 's Ochtends de pruimenboom gesnoeid. Volgens de aanwijzingen op snoeien.org, behalve dan dat ik de sproeiapparatuur er niet bij heb aangezet. Daarna W. naar huis gebracht en een rondje gelopen met het fototoestel. Door een dodelijk saaie wijk ten noorden van Alkmaar. Het is werk, moet je maar denken. Het laatste stuk snij ik voor straf af.

Ik zet mijn dochter af bij haar werk en parkeer even verderop in de Subangstraat, vrijwel onder Sloterdijk. Een kathedraal van pilaren onder het station. De alcoholisten staan op hun post en zijn begonnen met hun werk. Er staat een lange rij lege blikjes op een betonnen richel. Ik loop langs de Spaarndammerdijk en de volkstuintjes van Vereniging Sloterdijkermeer naar de Haarlemmerweg.

Op wandelvakantie is er weinig ruimte voor spullen zoals een camera en een laptop. Dan is het handig als je zoveel mogelijk met je smartphone doet — daar zou het ding uiteindelijk goed in moeten zijn. Dus experimenteerde ik een dag met alleen de smartphone. Resultaat (voor mij): Navigeren/route bijhouden: prima als er een app is voor de route (als het van een website moet: waardeloos.

Tegenover me in de trein zit een man in een linnen zomerpak, met een vinger in zijn oor, hardop te bellen. "Ik had wat ideetjes die ik wilde floaten." "..." "Ik sprak Berthold, maar ik ken zijn MO. Twee jaar heb ik aan de andere kant gezeten dus ik weet hoe dat gaat." "..." "Dat klinkt als een meeting die in principe vervelend is, en toch goed is verlopen." "..." "De club van Sanaan, die doet dat altijd wel heel professioneel."

9 april 2023. Vandaag gaan we relatief vroeg op pad om op tijd te zijn bij het bekende Fushimi Inari-tempelcomplex. Het is er zoals we hoopten nog rustig. De wandeling door de duizenden oranje torii, almaar heuvelopwaarts, is zwoegen. En de klim is een stuk langer dan we verwachtten. Hoe hoger we komen, hoe minder collega-toeristen er poseren voor fotomomenten.

Het duurde even i.v.m. een week Wandelon en andere bezigheden, maar hier is de nieuwe nieuwsbrief. Weer een rant over de AI-onzin die we regelmatig voorgeschoteld krijgen, wat ik las, over boeken in het Nederlands lezen, en meer gedachten over digital sovereignty. Zie mijn nieuwsbrief.

19 september Stevig ontbijt in onze Langelose B&B. We verlaten het Groot Frieslandpad weer. Onze bestemming is Noordlaren, net te ver van de reguliere route voor een dagtrip. We nemen de bus via Assen naar Gasteren. Hier stappen we uit om dwars over de Drentsche Aa naar Noordlaren te lopen. We stuiten direct op het hunebed met de prozaïsche naam…

17 september Rustdag. Wat doe je tijdens een rustdag? Je maakt een wandeling. We hebben een rondje over de Duurswouderheide uitgezocht. We wandelen door 't Oude Bosch naar de Freulevijver, genoemd naar de dame met de naam Eritia Ena Romelia Lycklama à Nijeholt. Er is een vreemd gebouwtje op de kop van de vijver. De Hervormde Kerk Duurswoude langs de weg heeft een begraafplaats.

13 september 2026 De inrichting van het bootje dat ons van Enkhuizen naar Stavoren brengt is wel een beetje van de vorige eeuw. Oubollige kunstbloemen op de tafel naast een bakje met de menukaart met een prozaïsche gehaktbal in de jus. En:Het nuttigen van eigen meegebrachte consumpties is aan boord niet toegestaan! Op het bordje in de kombuis wordt dit nog versterkt – hier is het niet slechts verboden eigen consumpties te nuttigen, nee: eigen consumpties zijn in het geheel niet toegestaan.

Dag 6: Wijnjewoude/Bakkeveen naar Langelo Regen als we onze B&B verlaten, regen onderweg, en een route die weinig te bieden heeft. Maar aan het eind van de wandeling: Langelo, een dorpje dat de saaie kilometers goedmaakt. Dag 7: Langelo naar Noordlaren Deze dag begint niet met wandelen maar met de bus die recht voor onze B&B vertrekt, via Assen naar Gasteren.

Een Wandelon rustdag: een korte wandeling van 8,5 kilometer door 't Oude Bos en over de Duurswouder Heide tussen Wijnjewoude en Bakkeveen. Wat vooral opvalt: de paddenstoelen. Overal, en sommige exemplaren eekhoorntjesbrood (?) belachelijk groot.

Wandeling 4 van Wandelon, onze tocht langs het Groot Frieslandpad. Zestien kilometer vandaag, van Olterterp naar Wijnjewoude. Af en toe een bui, verder een mooie route door bos en over heide. In Wijnjewoude nog even gewinkeld. Op het laatste stukje naar onze B&B te pakken genomen door een brute regenbui, precies te laat om op tijd om droog binnen te zitten. Aan de positieve kant: hebben we onze regencapes een keer getest.

Deze week wandel ik samen met mijn dochter een stuk van het Groot Frieslandpad. We nemen de boot van Enkhuizen naar Stavoren en wandelen vanaf daar het pad verder. Volg onze wandeling op YouTube — de eerste dagen staan hier al:

L.F. Céline's De brug van Londen is een ware tombola. Het is een bevrijding om het uit te hebben, maar het is tegelijkertijd verslavend. De lezer spoelt door een stroomversnelling van het ene bloedstollende moment naar het volgende, snakt het hele boek door naar een rustpunt dat maar niet komt. Hijgend legt hij het weg, maar het smaakt naar meer.

We wandelen een stukje van het LAW Vogeltrekpad. Het begint bij het NIVON in Bergen. Het eerste stuk gaat door de bossen van Bergen aan Zee. We steken de Zeeweg over, en volgen het pad door de PWN duinen. Links en rechts staan hier in de schrale grond taaie krinkeleikjes, die te weinig voedsel krijgen om flink door te groeien. Als mensen die krom groeien bij de Engelse ziekte.

Nieuw boek - nu verkrijgbaar! 912 uur Japan Een reisverslag van 38 dagen door Japan — van Tokyo tot Shikoku, per trein, te voet en met een paraplu. In maart en april 2023 reisde ik bijna zes weken door Japan. Ik keek rond, liep veel, fotografeerde en schreef op wat me opviel: tempels en treinen, stille straten en drukke steden, rituelen, landschappen en alledaagse momenten.

A publisher goes bankrupt and gets rescued. A camera finds a new owner. And a question about whether the number of possible photographs is actually infinite.

Neil Postman schreef dat een transitie naar visuele media de neergang van de aandacht voor lezen zou inhouden. Boeken, essays, lange artikelen, dat zijn media waarvoor je moeite moet doen, en die dus geen hapklare ‘messages’ zijn. The Medium is The Message, schreef McLuhan. Nu lijken we steeds een punt te bereiken met nieuwe media waarbij we bedenken: what’s next.

In het Fotomuseum Den Haag is een expositie van het werk van de Italiaanse straat/documentair fotografe Letizia Battaglia te zien. Rauwe beelden van de strijd met de maffia in Italie maar ook empatische beelden van de mensen in de straten van Palermo. De vormgeving van een 'bos' van foto's in lichtbakken nodigt uit tot dwalen: je loopt door het bos en blijft nieuwe dingen ontdekken.

Vorige week begon ik een Engelstalige newsletter. Twee edities inmiddels: Not Dead Yet — elke paar jaar wordt iets dood verklaard. Fysieke boeken, schrijven, Europa, mainframes. Vrijwel altijd prematuur. Over Gerrit Krols De man achter het raam, en 912 uur Japan dat eindelijk af is. En On Butter, Websites as Art, and Old Notebooks, over websites als kunstwerk, een cloud-platform gebouwd op een gerecyclede laptop, en notebooks die ik nog steeds niet heb uitgetypt. Not Dead Yet On Butter, Websites as Art, and Old Notebooks Volledig hier.

A Japanese bestseller about food and murder, websites as art, and the gap between notebooks and text files.

Ok, het weer. Eindelijk regen. Eerst niet eens verfrissend: het blijft klef, het wordt misschien wel kleffer - maar wel verlossend. Het is nog benauwd in huis. Deuren en ramen staan open. De regen ruist op de parasol op het terras. Druppels vallen op het dak. Water gorgelt in de dakgoot. Het rommelt zelfs hoog in de wolken. In de loop van de week zwaardere buien en van mij mag het wel alweer wat minder.

On books, AI, mainframes, and a solar eclipse

In september ga ik een week wandelen met mijn dochter. We moeten een beetje trainen dus wandelden we vorig weekend een stuk. Met een gevulde rugzak om het een echte training te maken. Ik vul de rugzak thuis met een kilo of zes aan kleding, nog wat losse spullen zoals batterijen, regencape en water. Ik haal mijn dochter op. In de auto appt ze me.

In de NRC van 8 augustus staat een stukje over The Infinity Machine van Sebastian Mallaby, de biografie van Demis Hassabis, hoofd research bij Alphabet, het moederbedrijf van Google. Het is een bijzonder stukje dat het gespleten karakter van Hassabis en zijn godcomplex goed weergeeft. Net als de voormalige halfgod Ray Kurzweil denkt hij dat de singulariteit dichtbij is. Nog een paar jaar en dan is het zo ver.

Er staat nauwelijks wind. Alleen de steile heuveltjes in de duinen langs de Woudweg tussen Het Woud en Bergen aan Zee zijn een uitdaging. Langs de boulevard van Bergen aan Zee zoeken badgasten parkeerplekken op minimale afstand van de strandopgangen. Audi’s, Range Rovers en Porsches rijden hoopvolle rondjes op zoek naar parkeerverlaters. We rijden de klinkerweg op die omhoog gaat naar Landgoed Huize Glory, op de heuvel die over Bergen aan Zee uitkijkt.

De boeken van de afgelopen week. De troost van de filosofie Alain de Botton, uit de ramsh van mijn zoon geplukt en herlezen. We proberen ons aan te passen en aardig gevonden te worden, zegt De Botton, maar de wijsgeer zwicht niet voor impopulariteit en verkettering door de staat. In de wijsgeren vindt hij een tegenwicht tegen de slaafse neiging om maatschappelijk goedgekeurde gewoontes en denkbeelden te volgen.

Voor de "Virtual Reality experience lock-out game" staan we voor een gesloten deur bovenaan een betonnen trappetje van vier treden in een steeg in de Rotterdamse binnenstad. Via een geheim telefoonnummer krijgen we een wachtwoord doorgestuurd. Na het noemen van het wachtwoord door een klein raampje in de deur worden we naar binnen gelaten. Een man in een kostuum uit de jaren dertig van de vorige eeuw, met mouwophouders als meest in het oog springende detail, leidt ons een trap af naar een kleine donkere ruimte met een bar en tafeltjes.

Zelfs lezen is lastig bij een temperatuur van tegen de 35 graden Celsius. Toch las ik afgelopen week een paar boeken uit. G.H. Hardy – Apologie van een wiskundige Ergens las ik dat Ionica Smeets het boek Apologie van een wiskundige aanraadde - ik denk in Het Exacte Verhaal. G.H. Hardy was een bekende Britse wiskundige en Nobelprijswinnaar. Hij richt zich in het boekje, een flink essay, met een relatief lang voorwoord van C.P.

9 april 2023. Vandaag gaan we relatief vroeg op pad om op tijd te zijn bij het bekende Fushimi Inari-tempelcomplex. Het is er zoals we hoopten nog rustig. De wandeling door de duizenden oranje torii heuvelopwaarts is zwoegen. Onze benen branden. Anderen passeren ons met gemak. De klim is een stuk langer dan we verwachtten. Hoe hoger we komen, hoe minder collega-toeristen er poseren voor fotomomenten.

8 april 2023. Gisteren zagen we een bakkerij tegenover ons hotel. Sinds we in Japan zijn, hebben we geen knapperig brood meer gegeten, en we verheugen ons op een vers pistoletje of een ander fris broodje. Maar de tafeltjes in de bakkerij blijken vol te liggen met zacht, zoet brood: currybroodjes, chocoladebroodjes, tonijnsaladebroodjes. Een wirwar aan smaken. Een beetje teleurgesteld kopen we broodjes met tonijnsalade — die gelukkig erg lekker blijken te zijn.

7 april 2023. Na het ontbijt checken we uit. Het regent weer – of nog steeds. We rennen door de regen naar het station, vlak bij het hotel. Daar ontdekken we dat de trein naar Okayama is geannuleerd door de hevige regenval. Er rijdt vandaag geen enkele trein door de bergen van het binnenland naar het noorden.Er is een bus geregeld die ons naar Awa Ikeda, in het noorden van het eiland, zal brengen.

Gisteravond. In de heivlakte voor ons huisje hupt een golden retriever voorbij. Zijn baasje, een gebogen oude man schuifelt onzeker op zijn benen achter de hond aan. Hij roept de hond. De hond kijkt om maar loopt door. De man roept nog eens. De hond draait zich om. De man wankelt naar de hond. De hond springt naar hem toe en blijft kwispelend voor hem staan.

Ik ben niet zo’n vogelaar, maar het achtergrondconcert op de vroege ochtend in West aan Zee is indrukwekkend en divers. Een minuutje Merlin levert een fraaie verzameling vogels op: grasmus, fazant, wulp, boerenzwaluw, groenling, huismus, koekoek, putter, kneu, barmsijs, kokmeeuw, scholekster, kauw, grauwe gans, winterkoning. Later langs het strand. Hier is niks, en ik loop met een fototoestel en maak foto’s van niks.

Christine Webb is een leerling van Frans de Waal. Ze schreef een boek met de grappige naam De Arrogante Aap. Ik vond het lastig te lezen. Het is zo'n boek dat één idee helemaal uitspint in verschillende richtingen, voorziet van wetenschappelijke onderbouwing en een web van citaten. Ik heb daar al snel genoeg van. Ik scande het door op zoek naar een volgend idee, maar het komt niet.

Het reisverslag van onze reis door Japan krijgt langzaam de vorm van een boek. 163 pagina's tot nu toe in Affinity Publisher. Palatino als lettertype, 6×9 inch, foto's afgewisseld met tekst. Met die opmaak gaan ook de details waar je niet eerder bij stilstaat. Waar komt de copyrightpagina. Wat staat er op de titelpagina. Hoe ziet de inhoudsopgave eruit — alleen plaatsnamen, of ook de datums.

6 april 2023. Het weerbericht voorspelt de hele dag regen. Tot halverwege de middag blijft het gelukkig beperkt tot lichte motregen. Kochi staat bekend om zijn papiermakerij: Tosa washi, een traditionele manier van papier maken.In Ino, een plaatsje op 10 minuten met de trein van Kochi, is een papiermuseum, dat het traditionele papierproductieproces laat zien. Door de lichte motregen wandelen we door het kleine, een beetje vervallen plaatsje Ino.

5 april 2023. Ontbijt in een steriele ontbijtzaal. Op de achtergrond klinkt ondefinieerbare klassieke pianomuziek, alsof iemand een cd heeft ingedrukt en erbij is weggelopen. De tafels staan anderhalve meter uit elkaar, waardoor je je voelt als de enige gast in een verlaten hotel. Een groot raam biedt uitzicht over de straat voor het hotel. Het is bewolkt. De voorspelling: regen.

4 april 2023. In Japan voelen langeafstandstreinen aan als een upgrade. Ze zijn comfortabel en ruim, zonder gedoe met eerste of tweede klas. Iedereen heeft een zitplaats. Het doet me denken aan onze Nederlandse intercity’s, die eigenlijk meer lijken op de Japanse forensentreinen rond de steden: vaak vol, vaak staan. Maar wel minder schoon.