Windenergie is een essentieel onderdeel van de energietransitie. Windturbines veroorzaken echter problemen voor vogels, omdat deze door aanvaringen met de rotorbladen gedood kunnen worden. Kennis over het vlieggedrag helpt om het aanvaringsrisico te kwantificeren en de effectiviteit van mitigerende maatregelen te toetsen.

Een berm waar na het maaien bloemen kunnen bloeien en waar niet alles tegelijk wordt afgemaaid: het klinkt als goed nieuws voor de natuur. Maar hoe weten we of ecologisch bermbeheer werkt? Komen er inderdaad meer bloemen, vlinders en andere insecten en welke manier van maaien levert de hoogste biodiversiteit op? Monitoring is het antwoord. Leer bermen monitoren tijdens de komende Kennisdag.

Wilde kardinaalsmuts steelt de show, duinfranjehoed speelt in stuifzand.

In het kalkrijke Zuid-Limburg leven landslakken die je nergens anders in ons land ziet. Ook de verdere provincie is rijk. In een onlangs verschenen boek zijn alle meer dan honderd soorten uit heel Limburg uitgebreid behandeld en op de kaart gezet. Een groots eindproduct van een meer dan 25 jaar durend mammoetproject. Is het project nu afgerond? Nee, want er is alweer nieuws!

Motmuggen zijn kleine mugjes met harige vleugeltjes die zijwaarts uitsteken. Tot voor kort was er nog maar weinig bekend over de soorten in Nederland. Tot Weia Reinboud geïntrigeerd raakte door deze minibeestjes. Inmiddels heeft ze zich verdiept in de Nederlandse soorten. Ze heeft een veldgids samengesteld waarmee geïnteresseerden zelf motmuggen kunnen determineren.

Vogeltrek in volle gang: notenkraker en smelleken zijn zeldzame doortrekkers en dwaalgasten.

Vogelbescherming Nederland organiseerde dit jaar voor de 31e keer de Euro Birdwatch. Op meer dan 126 plekken in ons land werd vandaag geteld en vlogen er een half miljoen vogels over. Er werden 208 soorten geteld, de meest bijzondere waarneming is een notenkraker bij een trektelpost in Twente.

Paardenmosselen zijn fantastische rifbouwers. Daarom zetten de ecologen van Rewilding Dogger Bank ze in voor rifherstel op de Doggersbank. Met een coalitie van natuurorganisaties uit Nederland, Ierland, Duitsland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk werken ze aan herstel van de kraamkamer van de Noordzee. Maar hoe zorg je dat de paardenmosselen hun hun rifbouwwerk starten? Dat wist niemand.

Gekielde loofslak steeds vaker te zien en die rode wandelende bolletjes zijn fluweelmijten.

Voor de derde aflevering van Nederland op 1×1 kilometer reizen we af naar kilometerhok 149-491 in Almere. Een woonwijk met watergangen, groenstroken en fietspaden, waar in het voorjaar van 2026 onderzoek werd gedaan naar amfibieën en straatkolken. Het onderzoek laat zien hoe data uit de NDFF, gemeentelijke gegevens en veldwerk elkaar kunnen helpen bij het opsporen van knelpunten voor amfibieën.

Nieuw onderzoek van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en partnerinstituten laat zien hoe natuurlijke patronen in kustgraslanden zoutstress herverdelen, waardoor de vegetatie ook onder steeds zoutere omstandigheden productief kan blijven. Een dergelijk mechanisme kan de veerkracht van ecosystemen tegen klimaatgerelateerde stress vergroten.

Om de constant veranderende vogelbevolking van Nederland in beeld te brengen, start Sovon Vogelonderzoek Nederland op 1 december 2026 het veldwerk voor een nieuwe Vogelatlas. Deze nieuwe atlas bouwt voort op de Vogelatlas uit 2018 met grotendeels dezelfde methode. Tel ook mee en meld je aan!

Adders zoeken hun overwinteringsplekken op en adderzeenaald steeds talrijker.

De gewone pad heeft het moeilijk in onze dorpen en steden. In achttien jaar nam de soort met zo’n 40 procent af. Tijdens de voorjaarstrek vormen het drukke verkeer, hoge stoepranden en straatkolken levensgevaarlijke obstakels. Het project Pad uit de Put helpt gemeenten die obstakels aan te pakken. In 2027 gaan twaalf geselecteerde gemeenten aan de slag om hun wijken padvriendelijker te maken.

In tuinen, sloten, stadsparken, boerenerven, natuurgebieden en zelfs midden in woonwijken leeft een verborgen wereld aan wilde buren. Vaak ongemerkt delen wij ons landschap met egels, vleermuizen, marters, reeën, hazen, dassen en talloze andere wilde zoogdieren. De inzendingen voor de fotowedstrijd ‘De verborgen buren van Nederland’ brachten dit mooi in beeld, maar wie zijn de winnaars?

Houtpantserjuffers zijn nog tot ver in oktober en zelfs, afhankelijk van de weersomstandigheden, nog tot in november te zien. Ze zijn op veel plaatsen te vinden en komen eigenlijk overal in Nederland voor. Deze juffers stellen geen hoge eisen aan de kwaliteit van het water. Het belangrijkste is dat er bomen, struiken of struikachtige kruiden langs de waterkant staan.

Vermiljoenhoutzwam valt goed op en eikentakstromakelkje is een klein bruin paddenstoeltje.

Met 151 deelnemers was er grote belangstelling voor de online kennis- en inspiratiesessie over het herstel van kleinschalig agrarisch cultuurlandschap op maandag 22 september. Tijdens de bijeenkomst stond de vraag centraal hoe landschapselementen kunnen bijdragen aan biodiversiteitsherstel én tegelijkertijd passen binnen een toekomstbestendige agrarische bedrijfsvoering.

Een beverdam, een ondergelopen grasland en een beek die minder snel stroomt. Bevers zijn echte landschapsbouwers. Met hun dammen houden ze water vast en veranderen ze hun omgeving. Kunnen ze daarmee ook helpen tegen droogte? “Op kleine schaal in beekdalen wel”, zegt Staatsbosbeheer-ecoloog Judith Bosman. “Maar de bever is geen wondermiddel.”

Kustplanten Engels gras en zulte nu in bloei.

Het is zonder overdrijving een van de grotere succesverhalen in vogelland Nederland: de opmars van de roodborsttapuit. Zelfs op het boerenland nemen de aantallen van deze vogelsoort toe. Onderzoeker Herman van Oosten keek drie jaar lang naar roodborsttapuiten op het Planken Wambuis en in het Wageningse Binnenveld.

Na acht jaar afwezigheid zijn dit jaar Adelaarsvarens met sporen gevonden en dat is bijzonder! Varenliefhebbers weten allang dat ze goed moeten opletten in goede wijnjaren. Waarom bloeit Adelaarsvaren dit jaar en wat is de link met goede wijnjaren?

Springspin met snor en huisspin zoekt date op het web.

Er klinken voorzichtig positieve geluiden over de stikstofvoorstellen van het kabinet Jetten, maar wie de inhoud bekijkt, ziet opvallend veel overeenkomsten met eerdere gestrande voorstellen. De gebreken zijn altijd hetzelfde: te weinig reductie, vrijblijvend natuurherstel, geen juridische borging en geen goede monitoring, wat noodzakelijke bijsturing onmogelijk maakt.

In het oude stroomdallandschap van Landgoed Junne, rondom het esdorp Junne, ligt het biologische akkerbouwbedrijf Bio Akker van Chris Antuma. Chris heeft op een aanzienlijk deel van zijn percelen een ANLb-beheerovereenkomst liggen, op ruim 10 van de totale 60 hectare.

Wie begin augustus langs een bloedende boom liep, kon zomaar tientallen atalanta’s tegenkomen. Op verschillende plekken werden grote aantallen van deze opvallende vlinders gezien, allemaal druk bezig op de stam. Wat zoeken al die vlinders daar?

Wens distelvlinders een goede reis en laat groene knolamaniet links liggen.

De prijs voor het beste Nederlandstalige natuurboek gaat dit jaar naar ‘Archief van mogelijk verlies’ van de Vlaamse Tine Hens. De prijs is uitgereikt tijdens een live-uitzending van het NPO Radio 1-programma Vroege Vogels van BNNVARA bij landgoed Oostbroek in De Bilt. Tine Hens beschrijft de natuur en hoe we die dreigen te verliezen als we de vernietiging niet omzetten in herstel en goede zorg.

Bij het woord kokervisie (of tunnelvisie) horen mensen die in de vaste overtuiging leven dat alleen hun eigen kijk ergens op juist is. Duikers missen gelukkig zulke oogkleppen en de onwil om verder te kijken. De treurige toestand van kokerbewonende anemonen in de Oosterschelde viel ze daarom al snel op.

Er zijn tal van acties waarbij grote aantallen jongeren zich verbinden met natuur. Tijdens het Heimans en Thijsse Symposium op 7 november delen organisaties hun ervaringen: wat werkt, welke uitdagingen komen zij tegen en wat kunnen we ervan leren? Een middag vol inspirerende voorbeelden, inzichten en praktische lessen voor iedereen die nieuwsgierig is naar het thema jongeren en jeugd voor natuur.

Kleverige kampvuurtjes in het naaldbos en gewoon elfenbankje breekt de boel af.

De natuur heeft deze zomer flinke klappen gehad door de droogte. Op tal van plekken is de vitaliteit van bomen sterk verslechterd, ook planten en gras hadden het zwaar. De komende maanden blijkt of en hoe de natuur zich herstelt, en wat nieuwe weersextremen, zoals de hitte aankomende week, met haar doen. Leg die reactie vast met de vernieuwde GrowApp, die nu gewoon in je browser werkt.

Onderzoek in Leiden laat zien dat bloeiende berken lokaal voor veel berkenpollen in de lucht kunnen zorgen, ondanks dat hun pollen ook over grote afstanden worden verspreid. Op 25 meter van de bomen werd veel minder berkenpollen gemeten dan dichterbij. Daarom adviseren we om sterk allergene bomen als berken niet in grote aantallen bij elkaar of dicht bij drukbezochte plekken te planten.

Nederland is kampioen water afvoeren. Maar wat als dat water ineens hard nodig is? Volgens Jacob Knegtel van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zijn we niet alleen te goed geworden in water wegwerken. Onderweg raakten we ook de kennis kwijt hoe je mét de natuur leeft. Wat kunnen we van het landschap van vroeger leren nu we water juist willen vasthouden?

Stabiele zuurstofisotopen blijken baanbrekend bij het dateren van historisch hout. Onderzoekers van Naturalis en de RCE hebben aan de hand van zuurstofisotopen een referentiekalender voor Nederland ontwikkeld. Waar voorheen duizenden stukken hout uit historische gebouwen en archeologische voorwerpen uit de periode 1300 tot 1600 ongedateerd bleven, is daar nu verandering in gekomen.

Vogeltrek in volle gang: bontbekplevieren en draaihalzen op doorreis.

Spreeuwenwolken behoren tot de meest spectaculaire natuurverschijnselen in het najaar. De vogels overnachten in grote groepen en voordat ze hun slaapplaatsen bezetten, dansen ze in steeds grotere groepen door de lucht. Ga ook eens kijken naar zo’n indrukwekkende vliegshow.

Op 10 en 11 september stonden in Swalmen, gemeente Roermond, samenwerking, kennisuitwisseling en natuurbrandbestrijding centraal. Natuurbeheerders kwamen tijdens deze oefening rechtstreeks in contact met Nederlandse en Duitse brandweer tijdens de natuurbrandoefeningen van het Interreg-project Natu(u)rbrandmanagement. En dat leverde waardevolle inzichten op aan beide kanten.

Kleine inktzwammen die op dood hout zwermen en vliegpiek van de bruine winterjuffer neemt nu langzaam af.

Onlangs is het rapport '20 jaar Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris P.Gaertn.)' uitgekomen. Hierin bundelt Esther Hegt, initiatiefnemer van jakobskruiskruid.com, al haar kennis over deze plant die zij sinds de oprichting van de website heeft verzameld. Haar doel: feiten en fabels in kaart brengen en meer nuance brengen in de maatschappelijke discussie.

Interesse in onderzoek naar hoe de natuur werkt? Op zaterdag 3 oktober opent het Nederlands Instituut voor Ecologie in Wageningen de deuren voor het publiek. Iedereen is welkom van 11.00 tot 17.00 uur. De grote Open Dag wordt maar eens in de drie jaar georganiseerd dus mis het niet!

De nazomer, in september en begin oktober, is de tijd waarin veel gouduilen actief zijn. De eerste, de essengouduil, is al over de top, maar de andere gouduilen zijn nu en de komende weken nog volop te zien. Ze komen op licht, maar ook op smeer, en ze komen verspreid door het land voor.

Zoek de piepkleine tonnetjesmycena en wat doet dat beukennootje daar?

Wie door een bos loopt, ziet vooral het levende bos. Bomen, struiken, kruiden en mossen bepalen het beeld. Maar onder onze voeten gebeurt nog veel meer. Ieder jaar valt een enorme hoeveelheid dood plantenmateriaal op de bosbodem: bladeren, naalden, twijgen en uiteindelijk ook hout. Er zijn aanwijzingen dat er in dit deel van het bos iets aan het veranderen is.

Het grootse ven op de Veluwe, de Gerritsfles, blijkt van nature in omvang te groeien. In de recente hete en droge zomers valt het ven niet droog, maar treedt er wel flinke verzuring en zuurstofgebrek op in het water. Ook is de watermacrofauna dramatisch achteruitgegaan. Hoe deze zaken met elkaar samenhangen staat nu beschreven in twee artikelen in De Levende Natuur.

De geelpoothoornaar komt inmiddels in vrijwel heel het land voor. De komende maanden zullen steeds meer mensen een nest opmerken of per ongeluk een nest verstoren. Een aantal tips: check op aanwezigheid van een nest. Blijf er vervolgens uit de buurt. Verstoor het nest niet. Ga het niet zelf verwijderen. Als je wordt aangevallen, probeer zo snel mogelijk weg te komen van het nest.

Nazomerdagen met kleine vuurvlinder en bont zandoogje.

Misschien wel het meest fascinerende natuurfenomeen dat we kennen: de vogeltrek. Ieder voorjaar vliegen miljarden vogels van hun wintergebieden naar de broedgebieden en in het najaar weer terug. Maar waarom doen ze dat? En hóe doen ze dat? En waar en wanneer kun je iets van dit spektakel meekrijgen?

Afgelopen weekend is de egel weer in heel Nederland veel geteld. De Egeltelling is niet alleen hét moment om dit stekelige en nuttige dier in de schijnwerpers te zetten, maar ook om erachter te komen waar de egel precies voorkomt. Door mee te doen aan de Egeltelling zorgen we er samen voor dat we steeds meer inzicht krijgen in de verspreiding van de egel in Nederland.

Kerkuilen kunnen nog aan het nestelen zijn en jonge zandhagedissen blijven nog even wakker.