iiinova — where your digital self keeps evolving

Reposted by Mehmet Şenol

İletişim Yayınları @iletisim.com.tr · 10/07/2025

Ateş'in Güneş'i üzerine: "Bu kitap, hem Galatasaray’ın hem Ateş-Güneş’in hem de Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 30’lu yıllar tarihidir dersek pek yanılmış olmayız." bit.ly/4loiCaz

041

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Buraya kadar okuyanlardaki sabrın önünde saygıyla eğiliyorum :-) /54

010

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Tevfik Fikret'in romantik yönünü anlatan bir gençlik hayali için bir zamanlar bir flood yapmıştım: x.com/mehmetsenol/...

x.com

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Son bir iki not... Tevfik Fikret'in, bugün "Galatasaray değerleri" olarak sınıflanan tanımlardaki damganın kalıcılığı o günlere bakıldığında daha iyi anlaşılabilir. Kulübü kuranlardaki etkisi ise çok büyüktü ve şu ilk şampiyonluk fotoğrafında ölümsüzleşmişti. /51

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Sonuçta yalnız bir adamdı; romantik bir devrimciydi. Kendisini takip edenlerle birlikte bugüne de kalıcı bir damga vurarak yaşadı ve sahneden sessiz sedasız çekildi. Ama o ve peşinden giden 58 öğrencinin asi ruhu hala yaşıyor işte.../50

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

"... hem ondan şiirler okuyup hem de başkalarına Fikret'ten şiirler okutmasaydı, sanıyorum Tevfik Fikret'i okul kitaplarında görme fırsatı bulamazdık," der. /49 (Abdulmecid Efendi ile)

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

2004 yılında kaybettiğimiz Serol Teber, "Eğer Mustafa Kemal özellikle cumhurbaşkanı olduktan sonra, Tevfik Fikret'e sahip çıkmasaydı, çok sevmeseydi ve hemen hemen her gece, her oturduğu masada Tevfik Fikret'i anıp...." /48

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Fikret artık son kez Aşiyan'a kapandı. /47

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Yalnız, içlerinden 58 kişi dönmemekte ısrar etti ve bunların kayıtlan okul idaresince silindi. Dönemeyenler arasında Galatasaray'ın ilk futbolcularından, ardından boksa geçerek dünya çapında meşhur olan Sabri Mahir de vardı. /46

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Öğrencilere gelince, okuldan ayrılmış olan öğrenciler geri dönmemekte hala ısrar ediyorlardı. Okul idaresinin günlerce gazetelerden yaptığı çağrıya uymadılar. Fakat sonunda Tevfik Fikret'in telkinleri, velilerin ısrar ve baskılarıyla zorunlu olarak derslerine geri döndüler./45

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

İstifa eden öğretmenler geri çağırıldı. Öğrencilerden ise boykota son vererek, bir an önce okula geri dönmeleri istendi. İki öğretmen geri dönmedi: Osmanlı edebiyat öğretmeni Süleyman Fehmi ve kavanin (kanun) öğretmeni Bahattin Bey. Onların yerine başkaları atandı. /44

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

İçişleri Bakanı Talat Bey' den haber gelmedi. Anlaşılan Tevfik Fikret'in üzerini İttihat ve Terakki tamamen çizmişti... /43

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Boykotu sürdüren öğrenciler haberi alınca Talimhane Meydanı'nda toplanarak Dahiliye Nazırı Talat Bey'e telgraf çektiler. Öğrenciler Tevfik Fikret'in geri dönüşüne kadar Ahmet Naim Bey'in müdürlüğe getirilmesini uygun karşılıyorlardı. Geç vakte kadar beklediler.../42

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Neyse, çok uzadı flood. Öğrenci "velisi" veliaht Abdülmecid de mektup yazınca bir "çözüm" açıklandı: İstifa eden öğretmenler yeniden memuriyete atanacak, Maarif Meclisi üyesi Ahmet Naim Bey müdürlüğe getirilecekti. Ama Tevfik Fikret'le ilgili tek bir bahis yoktu. /41

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Olayın yankıları sürüp giderken Tevfik Fikret de sessizliğini bozdu. Hüseyin Cahit'in Tanin'deki "Şairin Yerine Alim" yazısına cevabında istifaya mecbur bırakıldığını vurgulayarak, "Oğlu anadan ayıran eller kahrolsun!" ifadesiyle bitirdi. /40

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Sonunda İttihat ve Terakki Cemiyeti de harekete geçti ve olayla ilgili değerlendirme yaptıktan sonra bir açıklama yaptı. Açıklamada Tevfik Fikret ile istifa eden öğretmenler şiddetle eleştiriliyordu: /39

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Gazetede bu yazıyı okuyan boykotçu öğrenciler, cevap olarak gazeteye şu yazıyı gönderdiler: /38

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Elbette Emrullah Efendi'yi destekleyenler de vardı. Tevfik Fikret öğrencileri boykota teşvik etmekle suçlanıyordu: "Tevfik Fikret Bey'in talebeyi bir kelimeyle yerine iade etmesi ihtimali kabil olduğu halde sessiz kalmasını kendisinin ahlakı ile bağdaştıramıyorum.. " /37

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

"Mektep kapanmış kimin umurunda! Dersler okunmuyormuş kimin umurunda! Çocuklar avare olmuş, sokaklarda dolaşmaya başlamış, mektep bozulacakmış, kimin umurunda! Mesut memleket..." /36

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

14 Nisan Tanin'de yayımlanan bir yazıda velilerden biri, öğrencilerin bu durumunun büyük bir teessüre neden olduğunu fakat Maarif Nezareti'nin böyle önemli bir zamanda göstermiş olduğu lakayt tavrının çok daha üzücü olduğunu belirtiyor ve yazıyı şu şekilde bitiriyordu: /35

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Fakat öğrencilerin büyük çoğunluğu boykota devam ederek sabahtan akşama kadar sokaklarda dolaşmaya devam etti. Bazı veliler tek tek gazeteleri dolaşarak çözüm istiyor yazdıkları yazılarla ilgililere sesleniyordu /34

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Okulu terk eden Bulgar talebeleri ise hükümetler nezdinde bir sorun yaratabileceği endişesiyle, Bulgaristan Sefarethanesi Tercümanlığı tarafından derhal okula iade edilmişlerdi. /33

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Olay öğrenci velileri üzerinde de büyük bir şaşkınlık yaratmıştı. Gazetelerde 12 Nisan Salı sabahı boykot haberlerini okuyan veliler büyük bir telaşa kapılmış ve bazıları çocuğunun iyi olduğunu öğrenebilmek için okul binasına gelerek, çocuklarını beraberinde götürmüşlerdi. /32

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Talebelerin eylemini "haddini aşan bir hareket" olarak niteleyen diğer gazeteler ise, artık talebenin "zorlaması"yla görevine dönmesinin kötü örnek olacağını yazıyordu. /31

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Sultani öğrencilerinin boykotuna Robert Kolej öğrencilerinden de destek geldi. Robert Kolej öğrencileri Tanin gazetesine gönderdikleri bir yazıda, olaydan duydukları üzüntüyü dile getirerek, Sultani öğrencilerinin bu hareketlerinde arkalarında oldukları mesajını verdiler. /30

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Bir başka gazete de "ilim ve irfan sahibi Sultani öğrencilerinin kötü bir şey yapmayacakları konusunda emin olduklarını" ama esas sorumlunun "Sultani'nin idare ve tedrisatında değişiklik meydana gelmeyeceği konusunda öğrencileri ikna edemeyen nezaret" olduğunu yazıyordu. /29

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Boykot'un "terbiyeli dili", Fikret'i destekleyen gazeteleri de güçlendiriyordu. Aslında hoş hareket değildi ama "talebenin idareci ve öğretmenlerine hürmet ve sevgi beslemelerine ve bu duygularını gösteren davranış içine girmelerine de bir şey denilemez"di./28

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Böylece 12 Nisan Salı sabahı, aralarında veliaht Abdülmecid Efendi'nin oğlu Şehzade Ömer Faruk Efendi'nin de bulunduğu beş yüzden fazla öğrenci, düzenli bir şekilde ikişer ikişer okuldan çıkıp sokaklara dağıldı. Ülke topraklarının ilk öğrenci boykotu başlamıştı. /27

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Sonunda öğrenciler dersleri boykot etme kararı alarak, 12 Nisan Salı sabahından itibaren derse girmeyeceklerini ders nazırına bildirdi. Ayrıca boykot kararını bir telgrafla sadrazama şu şekilde ilettiler: /26

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

000

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

"Mektep kapanmış kimin umurunda! Dersler okunmuyormuş kimin umurunda! Çocuklar avare olmuş, sokaklarda dolaşmaya başlamış, mektep bozulacakmış, kimin umurunda! Mesut memleket..." /36

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Okulu terk eden Bulgar talebeleri ise hükümetler nezdinde bir sorun yaratabileceği endişesiyle, Bulgaristan Sefarethanesi Tercümanlığı tarafından derhal okula iade edilmişlerdi. /33

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Talebelerin eylemini "haddini aşan bir hareket" olarak niteleyen diğer gazeteler ise, artık talebenin "zorlaması"yla görevine dönmesinin kötü örnek olacağını yazıyordu. /31

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Okul idaresi tepkileri yatıştırmak için herhangi bir girişimde bulunmayı sessiz kalmayı tercih edince, hatta bu karmaşa içinde belletici Konstantis Efendi'nin gözdağı vermek amacıyla öğrencilerden birini dövünce sabırlar iyice taştı. /25

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Gazetelerde bunlar yazılırken esas gelişme okuldaydı. Bir kısım talebe derse girmeme kararı aldılar. Dahası Tevfik Fikret dönmediği takdirde ayrılacaklarını bildiren bir kağıt imzalayıp idareye bıraktılar. Okuldaki birçok öğretmen de rahatsızlıklarını idareye bildirmişti. /24

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Dönemin mizah gazetesi Karagöz'de Fikret'in istifasıyla başlayan öğrenci boykotuna ilişkin cesur bir karikatür. Binanın üzerinde Mektebi Sultani yazıyor. "Ne yapayım Hacivat! Bu baharın kuşları meclub-i Fikret! Başka çığırtkana gelmiyor." /23

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

İstifayla ok yaydan çıkmıştı bir kere. Matbuat her gün haber yorum yapıyor, Sadrazam olaya el koymaya çağırlııyordu. Dönemin mizah gazeteleri Karagöz ile Kalem'de öğrencilerin ve kamuoyunun Fikret'e beslediği sempatiyi gösteren birer karikatür çıkıyordu./22

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Bakan Emrullah Efendi'nin kararını "Şairin yerine ilim geldi" ibaresiyle açıklanmış olması, arkada yatan tavrı çok net gösteriyordu. Romantizm değil, "ilim" kisvesinde bir tür biat istiyorlardı... /21

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Öğrencilerin kendi aralarında tartışma grubu kurduğu, tiyatro yaptığı, yeni laboratuvarlarda deneyler yaptığı, modern sporları öğrendiği "ortam" ve onu yaratanlar (o ve okula getirdiği öğretmenler) istenmiyordu./20

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

Tevfik Fikret' in o güne kadar ektiği tohumların nasıl yeşerdiğini, bu dönüm noktasından sonra gelişen olaylar gösteriyor. Öncelikle bu istifanın arkasındaki dayatmayı görmüştü Fikret. İstenmeyen, mektebe getirmeye başladığı o sakıncalı kültürdü:/19

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

"Aylıklılar" kadrolu olanlar, "Ücretliler" ise asıl görevi başka yerde olup mektepte ders verenler... Bu ayrımla Fikret'in kurduğu kadro dağılıyordu Doğal olarak Fikret'in müdürlüğü kabul etme şartını da hükümsüz kılıyordu. Ayrıntıları geçiyorum; kitapta var. /18

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

İttihat ve Terakki ile Tevfik Fikret arasındaki anlaşmazlık, görünüşte "teknik" bir meseleden çıkmıştı. Yeni Eğitim Bakanı Emrullah Efendi yeni bir talimatnameyle Mekteb-i Sultani öğretmenlerini iki tipe ayırıyordu: "Aylıklı" ve "ücretli". /17

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

"Ne kaçması? Ben okulun önüne çıkacağım, ölümü çiğnemeden buradan içeriye kimse giremez," demesi ve beklemesi belki de o gün Taksim' deki Avcı taburunda bulunan grubun Galatasaray'a gelmemesinin sebeplerindendi./16

100

Mehmet Şenol @mehmetsenol.bsky.social · 14/04/2025

".....oranın, üstüne tiyatro salonu yapıyor dinsiz" diye yazılar yazdılar... 31 Mart Vakası'nın başrolündeki gericilerin "kafası kesilecek asıl gavur" dedikleri Fikret'i almak için mektebe geleceklerini haber alan İttihat ve Terakki yöneticilerinin uyarılarına.... /15

100