iiinova — where your digital self keeps evolving

De plannen van het kabinet om kinderopvang (bijna) gratis te maken, kunnen de vraag naar kinderopvang vergroten. De sector kampt de afgelopen jaren echter al met krapte. Wat zijn daarvan de gevolgen en wat betekent dat voor de kabinetsplannen? esb.nu/arbeidskrapt...

000

ESB @esb.nu · 30/09/2026

De huisgenoten van iemand die een basisinkomen krijgt, gaan minder werken. Dat concluderen Rhodes et al. op basis van een experiment waarbij 1.000 individuen drie jaar lang 1.000 dollar per maand ontvingen. esb.nu/basisinkomen...

100

ESB @esb.nu · 30/09/2026

Op Bonaire zullen er meer alleenstaanden onder de armoedegrens leven dan de officiële cijfers tonen, schrijven Nanne, van Bilsen en Mak. esb.nu/armoede-op-b...

000

ESB @esb.nu · 30/09/2026

Het nieuwe kabinet wil het Nederlands Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) oprichten. Dat biedt nauwelijks erkende maar veelbelovende kansen om het missiegestuurde innovatiebeleid te versterken, schrijft Janssen. esb.nu/nadi-is-prec...

011

ESB @esb.nu · 29/09/2026

Het gesprek over een hervorming van het stelsel van belastingen en toeslagen loopt al vele jaren. Een politieke discussie over de pijn die we bereid zijn om te accepteren, is nodig om een hervorming op gang te helpen, schrijven Jorna, Beens en Splint. esb.nu/versimpelen-...

020

ESB @esb.nu · 28/09/2026

Mensen beoordelen nieuws over gepolitiseerde onderwerpen, zoals klimaatverandering en publieke gezondheid, vaker correct wanneer de conclusie aansluit bij wat zij zelf vinden. Dit concluderen Kartal et al. op basis van een theoretisch model en een enquête-experiment. esb.nu/polarisatie-...

000

ESB @esb.nu · 25/09/2026

In 2025 stelde Trump importheffingen in op buitenlandse automerken. Bradley et al. tonen aan de hand van verkoopdata van acht miljoen tweedehandsauto’s, dat de prijs van tweedehands buitenlandse auto’s door deze importheffing 0,2 tot 0,6 procent steeg. esb.nu/importheffin...

000

ESB @esb.nu · 25/09/2026

De vergroening van de energie-intensieve industrie doet vrezen voor banenverlies in de sector. Vaak wordt gewezen op de huidige krappe arbeidsmarkt als vangnet. Maar hoe groot zijn de loopbaanrisico’s voor personeel als grote industriële werkgevers moeten sluiten? esb.nu/herplaatsing...

000

ESB @esb.nu · 24/09/2026

Europa zal zichzelf moeten versterken. Draghi constateert terecht dat Europa op technologisch vlak steeds verder achterblijft, wat in de huidige geopolitieke situatie ook gevolgen kan hebben voor het borgen van vrede en van gedeelde waarden, schrijft Hasekamp. esb.nu/schaven-aan-...

001

ESB @esb.nu · 24/09/2026

Nederland is nettobetaler aan de Europese Unie maar ontvangt vanuit verschillende EU-fondsen ook geld voor provinciale investeringen. Op de lange termijn leveren deze investeringen geld op en verminderen ze de regionale ongelijkheid, schrijft Ivanova. esb.nu/eu-fondsen-l...

111

ESB @esb.nu · 23/09/2026

Het elektriciteitssysteem wordt nog aangestuurd als honderd jaar geleden, terwijl zon, wind, batterijen en computers de aannames onder die aansturing hebben weggenomen. Hoe zou het net van de toekomst eruit moeten zien en wat levert dat op? esb.nu/lokaal-bepri...

121

ESB @esb.nu · 23/09/2026

Uit onderzoek van de HBO-Monitor blijkt dat ruim zestig procent van de hbo-gediplomeerden minimaal één keer per week op de werkvloer genAI gebruikt, schrijven Belfi, Hendrikse en Somers. esb.nu/type-ai-gebr...

000

ESB @esb.nu · 23/09/2026

Planologie en sectorale beleidsmaatregelen bepalen waar de schaarse grond in Nederland voor gebruikt wordt, maar zonder expliciete aandacht voor de grondmarkt blijft het ruimtelijk beleid fragmentarisch en onvoldoende toekomstgericht, schrijven Wellen en Dieleman. esb.nu/laat-economi...

000

ESB @esb.nu · 22/09/2026

In zijn ESB-artikel trekt Buitenhek de conclusie dat de kosten van bijna gratis kinderopvang veel hoger zijn dan de maatschappelijk baten. Hij negeert in zijn beschouwing echter belangrijke, maar vooraf moeilijker te kwantificeren baten, schrijven van Huizen en Plantenga. esb.nu/investeren-i...

000

ESB @esb.nu · 21/09/2026

De toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de EU in 2007 leidde tot meer arbeidsmigranten vanuit die landen, voornamelijk naar Italië. Toch tastte dit de werkgelegenheid van Italianen niet aan concluderen Dicandia en Vannutelli. esb.nu/arbeidsmigra...

000

ESB @esb.nu · 21/09/2026

Henry Abbink verruilde een positie als onderzoeker bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt in Maastricht voor een fellowship bij The School for Moral Ambition. Zo is hij terechtgekomen bij het Smoke Free Partnership in Brussel. esb.nu/economen-mog...

010

ESB @esb.nu · 18/09/2026

Van alle Nederlandse huishoudens heeft een op de tien (10 procent) minder dan 1.000 euro aan bank- en spaartegoeden. Daartegenover hebben bijna drie op de tien huishoudens (29 procent) 50.000 euro of meer, schrijven Krijnen, Oldeniel en Vervliet. esb.nu/een-op-tien-...

000

ESB @esb.nu · 18/09/2026

Het concept van planetaire grenzen wordt gepresenteerd als een set aan objectieve wetenschappelijk vastgestelde grenzen. Waar je de planetaire grens trekt, is echter afhankelijk van een normatief oordeel over aanvaardbaar risico, schrijft d'Ailly. esb.nu/planetaire-g...

000

ESB @esb.nu · 16/09/2026

Mannen kiezen een hoger salaris dan vrouwen wanneer zij hun eigen salaris mogen bepalen. Dat concluderen Harbring en Simons uit een experiment in Duitsland. esb.nu/bepaal-je-ei...

000

ESB @esb.nu · 16/09/2026

De regering wilde besparen op uitkeringen door het maximumdagloon te verlagen. Dit zou ook ouderschapsverlof raken. In hoeverre laten vaders en moeders hun verlofkeuze afhangen van de uitkeringshoogte en wat betekent dit voor de arbeidsmarktpositie van mannen en vrouwen? esb.nu/lager-ouders...

011

ESB @esb.nu · 15/09/2026

Het begrotingsbeleid van het ministerie van Financiën werd onlangs gekwalificeerd als ‘middeleeuws boekhouden'. Een verdere overgang naar een ander boekhoudstelsel leidt echter niet automatisch tot beter economisch beleid of extra investeringsruimte, schrijft Dicou. esb.nu/investeren-i...

010

ESB @esb.nu · 15/09/2026

Het kabinet wil met het vervangen van de kinderopvangtoeslag door bijna gratis kinderopvang vanaf 2029 drie doelen bereiken. Maar de benodigde 3,4 miljard euro per jaar lijkt niet op te wegen tegen deze potentiële baten, schrijft Buitenhek. esb.nu/kosten-bijna...

000

ESB @esb.nu · 15/09/2026

Vrouwen zijn in het afgelopen decennium veel meer uren gaan werken. Ging die toename binnen huishoudens hand in hand met een relatieve daling van arbeidsparticipatie van mannen? esb.nu/man-werkt-na...

000

ESB @esb.nu · 14/09/2026

Een Britse hervorming in 2014 die flexibel werken beter faciliteerde, vergrootte de kans dat mannen informele zorg binnen het huishouden gingen verlenen. Dat concluderen Costa-Font en Wang met een difference-in-differences-analyse. esb.nu/flexibel-wer...

000

ESB @esb.nu · 14/09/2026

Sport en bewegen zijn een belangrijk onderdeel van preventief gezondheidsbeleid. Veel interventies richten zich op het atieren van mensen om meer te bewegen. Maar vaak komen mensen met een intentie om te sporten die uiteindelijk niet na, zo tonen de Weerd et al. esb.nu/richt-beleid...

000

ESB @esb.nu · 11/09/2026

Nederland zet in op een verdere groei van duurzame energie. Zonne-energie speelt daarin een belangrijke rol. Naast zonnepanelen op daken en andere locaties in de bebouwde omgeving groeit ook de belangstelling voor zonneparken op water, schrijven Lamberink, Plegt en Stiemer. esb.nu/zonnepanelen...

000

ESB @esb.nu · 11/09/2026

Van Veggel et al. pleiten terecht voor meer aandacht van economen voor de Nederlandse beleidsreactie op de stijging van de zeespiegel. Maar de kennis start niet op nul: er zijn de laatste jaren al de nodige economische analyses verricht, schrijven Kind et al. esb.nu/grootschalig...

011

ESB @esb.nu · 11/09/2026

Bedrijven investeren steeds meer in immateriële activa en minder in materiële, waardoor ze minder leunen op externe financiering. Dit kan de doorwerking van monetair beleid via bedrijven verzwakken, schrijven Oomen, Galati en Haber. esb.nu/meer-immater...

021

ESB @esb.nu · 10/09/2026

We willen minder afhankelijk worden van andere landen, het verdienvermogen versterken, de toekomstige welvaart veiligstellen en bedrijven de ruimte geven om te investeren en te vernieuwen. Tegelijkertijd willen we ook onze leefomgeving verbeteren. Hoe bewaken we deze balans? esb.nu/innovatief-m...

010

ESB @esb.nu · 10/09/2026

De kosten van milieubeleid slaan direct bij bedrijven neer terwijl de baten vooral publiek zijn. De verleiding beleid te versoepelen is begrijpelijk. Maar milieubeleid dat bij tegenwind terugdeinst, creëert beleidsonzekerheid en werkt averechts, schrijven Van Rijn et al.. esb.nu/voor-economi...

111

ESB @esb.nu · 09/09/2026

Erfenissen van ouders worden in Nederland doorgaans gelijk verdeeld over de kinderen. Factoren als vermogen, afstand tot de ouders of verleende zorg zijn nauwelijks van invloed, schrijven Alessie, Angelini en Andreu. esb.nu/schenking-vo...

000

ESB @esb.nu · 09/09/2026

Koopwoningen in de uiterste regio’s van Nederland kennen gemiddeld een hoger energie-uitstoot per uitgeleende euro. De relatieve kosten van verduurzaming zijn daardoor hoger, schrijft Berkhout. esb.nu/co2-voetafdr...

011

ESB @esb.nu · 09/09/2026

Milieu en economie worden in het maatschappelijke debat vaak tegenover elkaar geplaatst. Maar door ze in samenhang te bezien, ontstaat het inzicht dat het versneld aanpakken van milieuproblemen economisch meer welvaart oplevert dan uitstel. Dat schrijft De Bruyn. esb.nu/aanpakken-va...

053

ESB @esb.nu · 08/09/2026

Het is zeer ongemakkelijk dat oliebedrijven flinke winsten behalen door de hoge benzineprijzen, maar er valt merkwaardig genoeg weinig aan te doen. Remedies, zoals een overwinstbelasting of prijsregulering, hebben echter meer nadelen dan voordelen, schrijft Canoy. esb.nu/moeilijk-om-...

010

ESB @esb.nu · 08/09/2026

Groen activisme overtuigt niet genoeg consumenten om hun gedrag te veranderen en het goeddoen van enkelen heeft niet genoeg schaal en impact om de problemen op milieugebied op te lossen. Overheidsingrijpen is cruciaal is voor een duurzamere economie, schrijft Poelhekke. esb.nu/effectief-mi...

054

ESB @esb.nu · 07/09/2026

Wereldwijd vertegenwoordigt de door AI bespaarde arbeidstijd jaarlijks ongeveer 2,7 biljoen dollar aan arbeidskosten, oftewel 3,4 procent van het bruto binnenlands product. Dit schatten Fan en Nguyen op basis van vijf enquêtemomenten tussen januari 2025 en februari 2026. esb.nu/besparing-do...

000

ESB @esb.nu · 04/09/2026

Gezamenlijke voogdij na een scheiding verbetert de schoolresultaten van de kinderen ten opzichte van gezinnen waar na scheiding één ouder voogdij heeft. Dit concluderen Canessa et al. op basis van Zweedse administratieve gegevens. esb.nu/gezamenlijk-...

000

ESB @esb.nu · 04/09/2026

De Europese fondsensector is sterk geconcentreerd in een klein aantal landen. Toezicht op sector de concentreert zich daardoor bij een klein aantal nationale toezichthouders, schrijven Bijlsma en Elsenburg. esb.nu/europese-fon...

000

ESB @esb.nu · 03/09/2026

Het eigen risico is al jaren een politiek en economisch twistpunt. Het raakt steeds verder uit beeld dat vanuit welvaartseconomisch perspectief het eigen risico vooral dient om ondoelmatig zorggebruik te beperken, schrijven Adang en Wouterse. esb.nu/differentiee...

010

ESB @esb.nu · 03/09/2026

Het consumentenvertrouwen in Nederland ligt al enkele jaren ruim onder het langjarig gemiddelde, terwijl de economische factoren die het consumentenvertrouwen traditioneel goed verklaren hier weinig aanleiding voor lijken te geven. Wat verklaart dit pessimisme dan wel? esb.nu/hoog-prijspe...

120

ESB @esb.nu · 02/09/2026

Campana et al. vinden dat het strengere toelatingsproces voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering leidde tot een afname van 33 procent in de kans om een aanvraag te doen. esb.nu/onterecht-ge...

000

ESB @esb.nu · 02/09/2026

Europese banken waren lang minder winstgevend dan Amerikaanse banken, maar het verschil in winstgevendheid is sinds de rentestijging van 2022 grotendeels verdwenen. Dit wijst op een grotere rentegevoeligheid van bankwinsten in Europa in vergelijking met Amerika. esb.nu/verschil-in-...

000

ESB @esb.nu · 02/09/2026

Sinds 1995 zijn bij een vrijwel gelijk gebleven aantal leerlingen de reële onderwijsuitgaven verdubbeld. Toch zijn de onderwijsresultaten niet verbeterd. Waar is het extra geld aan besteed en waarom heeft dat niet bijgedragen aan betere resultaten? esb.nu/verdubbeling...

022

ESB @esb.nu · 01/09/2026

Importheffingen kennen een heropleving. Economen zetten importheffingen vaak weg als plat protectionisme, maar voorspelbare importheffingen kunnen potentieel een doelmatig instrument zijn voor het terugdringen van aanhoudende handelstekorten, schrijft Dommerholt. esb.nu/importheffin...

000

ESB @esb.nu · 31/08/2026

De aankoop van vrijwillige CO2-rechten vertraagt de verduurzaming van bedrijven. Dat concluderen Panizza et al. esb.nu/co2-compensa...

000

ESB @esb.nu · 28/08/2026

Binnen één generatie neemt het verschil in vaardigheden tussen autochtone Nederlanders en personen met een niet-westerse migratieachtergrond af. Prokic-Breuer et al. tonen dit aan. esb.nu/vaardigheden...

000

ESB @esb.nu · 28/08/2026

Nederland heeft momenteel de krapste arbeidsmarkt van de Europese Unie. Daarentegen zijn bijvoorbeeld Roemenië en Spanje landen met een ruime arbeidsmarkt. esb.nu/nederland-he...

010

ESB @esb.nu · 27/08/2026

Klimaatverandering zorgt voor extremer weer. Er zullen niet alleen vaker droge periodes zijn, zoals we deze zomer hebben gezien, maar ook het risico op overstromingen neemt toe. Zijn we daar voldoende op voorbereid? esb.nu/de-nederland...

001

ESB @esb.nu · 27/08/2026

Zeespiegelstijging stelt Nederland voor strategische keuzes. Langetermijneffecten tot ver na 2100 vragen om nieuwe manieren van economisch denken én analyseren. Het is tijd dat economen zich nadrukkelijker mengen in het zeespiegeldebat. esb.nu/omgaan-met-z...

010

ESB @esb.nu · 26/08/2026

Vooral de top één-procent inkomensgroep van migranten vertrok na 2007 uit Nederland vanwege de versobering van de belastingmaatregelen voor expats, blijtk uit onderzoek van Giarola et al. esb.nu/vertrekkende...

000