Samenwerking LOADS, Royal Vriesco en De Harmonie De Harmonie, Royal Vriesco en LOADS Collection slaan de handen ineen voor de inrichting van TOON, de nieuwe stadszaal van De Harmonie. Royal Vriesco en LOADS Collection maken speciaal voor deze ruimte ontworpen designgordijnen. Daarmee dragen zij bij aan een open, toegankelijke en toekomstgerichte plek waar De Harmonie samen met inwoners, makers en organisaties uit Leeuwarden en omgeving aan de programmering werkt.

De Stichting Sociale Veiligheid Podiumkunsten lanceert vandaag de handreiking Beschermd Besturen. De publicatie richt zich op de sociale veiligheid van directeur-bestuurders in de podiumkunsten en helpt bestuurders en toezichthouders om zorgvuldig om te gaan met situaties rond ongewenste omgangsvormen en grensoverschrijdend gedrag. De aandacht voor sociale veiligheid op de werkvloer is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Daarbij is veel aandacht voor de positie van medewerkers, terwijl de positie van de directeur-bestuurder vaak onderbelicht blijft.

Jan van Aken, Monsterzicht | 320 p. | Querido, € 27,99 De nieuwe historische roman van Jan Van Aken speelt zich af in een nabij verleden: de jaren 1937-1939, toen niet alleen het nazisme in opkomst was, maar ook de psychoanalyse van Carl Gustav Jung. Van Aken weet die twee in Monsterzicht mooi met elkaar te verbinden. Wie is gek, wat is normaal en wie zijn de monsters?

Het Holland Festival viert in 2027 zijn tachtigste editie. Al acht decennia heeft het festival tot doel om grootschalige en vernieuwende podiumkunsten te presenteren van toonaangevende makers uit de hele wereld. In 1947 ontstaan vanuit de noodzaak tot herstel, begrip en verbinding is het festival uitgegroeid tot een vaste waarde in het internationale podiumkunstenveld. Emily Ansenk, directeur Holland Festival over de komende editie: 

In een Heerenveense autowerkplaats is deze week door theatergezelschap Tryater begonnen met de opbouw voor voorstelling Fierder nei it Noarden, die op vrijdag 9 oktober in première gaat. Vrijdagavond 25 september is de crew verhuisd van de repetities in het theaterpand in Leeuwarden naar de garage van Haaima, waar de reeks aftrapt om daarna langs Drachten en Leeuwarden te trekken.

Wanneer? Dinsdag 29 september om 10:00 (dag voor start Kinderboekenweek!) Waar? Hoofdkantoor Facebook Nederland - Jollemanhof 15 in Amsterdam Wat is er aan de hand? AI-bedrijven gaan massaal aan de haal met creatief werk. De teksten van schrijvers, journalisten en vertalers worden gebruikt voor het trainen van AI-taalmodellen. Dit gebeurt onder andere via zogenaamde shadow libraries: illegale online verzamelingen waarin boeken en andere auteursrechtelijk beschermde teksten zonder toestemming van rechthebbenden zijn gekopieerd en verspreid. 

Fictie | Rollende stenen | Merijn de Boer | Querido, € 21,99 | 192 blz. Ole Bakker, de hoofdpersoon van Merijn de Boers nieuwe roman Rollende stenen, wil grootmoedig de nummer 2 zijn, zodat zijn vriendin carrière kan maken. Maar dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. ‘Als mij werd gevraagd : “Wat wil je bereiken in het leven?”, dan antwoordde ik, naar waarheid en tevredenheid: “Niets.” Ole Bakker, de ik-verteller van…

Een ontspoorde jongen die zijn traumatische verleden van zich af schrijft en op eigen kracht uitgroeit tot een bestsellerschrijver – dat klinkt als een heldenverhaal. Maar kom bij Lex Paleaux (49) niet aan met bewondering of medelijden. ‘Ik zou zó graag eens waarachtig blij willen zijn.’ ‘Ik doe het niet meer, maar in mijn vroegere leven had ik jou nu al drie keer kunnen rollen,’ zegt Paleaux met een knipoog.

We lezen een roman, waarderen een opiniestuk en vertrouwen op ons eigen oordeel, totdat een AI-detector er een verdacht percentage naast zet. Het werk is niet veranderd, onze blik wel. Wat gebeurt er als de machine uiteindelijk bepaalt wat wij nog als menselijk vertrouwen?

Pretty Girls van MATZER vanaf 22 oktober in theaters door het hele land Van 22 oktober t/m 20 december toert MATZER Theaterproducties door het land met Pretty Girls — een thriller over liefde, verlies en een bewust verzwegen geschiedenis op het snijvlak van theater en onderzoeksjournalistiek. Anne-Chris Schulting, Billy de Walle en Jelle Hoekstra vormen de cast. Tekst & regie: Melissa Knollenburg.

Die Robin Goudsmit. Op het Boekfest keek ik ademloos toe hoe zij soepel tussen schrijvers laveerde en van onderwerp naar onderwerp ging. Rouw was het thema in de Ronda van Tivoli Vredenburg. Helpt schrijven bij rouw? Lara Taveirne (Wolf) en Femme van den Berg (Dag voor dag voor dag) zaten rechts van Goudsmit. Eva Posthuma de Boer (

Het Filiaal theatermakers brengt bekroonde jeugdboek van Tjibbe Veldkamp naar het toneel  Stel, je bent nog niet geboren, maar je mag al wel even op de wereld zijn als voorschot op je leven. Dat overkomt Adem. In een fictieve Oost-Europese stad vol corruptie en gevaar krijgt hij als elfjarige jongen een bijzondere opdracht: hij moet zijn toekomstige ouders bij elkaar zien te brengen.

Fictie | Afscheid van Zsömle | László Krasznahorkai | Vertaald door Mari Alföldy | Wereldbibliotheek, € 26,99 | 253 blz. Een verhaal van 252 pagina’s, verteld in slechts enkele zinnen – alleen de heel grote schrijvers weten dat tot een leesbaar verhaal te maken. De nieuwe roman van László Krasznahorkai, die vorig jaar de Nobelprijs voor de Literatuur won, is niet alleen bijzonder van vorm, maar bovendien zeer actueel van inhoud.

In een week tijd 250 kilometer (hard)lopen door de Sahara: elk jaar doen er honderden mensen aan de Marathon de Sables, een van de zwaarste hardloopraces die er bestaan. Journaliste Hasna El Maroudi raakte ruim vijftien jaar geleden al geobsedeerd door het idee zelf ook eens mee te doen aan deze ultratrail in Marokko. Wat begon als een sportieve droom mondde uit in een zoektocht naar haar voorouders – en naar zichzelf.

Een rapportcijfer 7 voor sociale veiligheid, en tegelijk zes meldingen en dertig vertrekkende medewerkers. Het Stimuleringsfonds is niet het eerste geval. Waarom zien toezichthouders het steeds pas als de pers belt of het probleem te groot is geworden?

De heer J. (Jörgen) Tjon A Fong is benoemd als voorzitter van de Raad voor Cultuur. De ministerraad heeft daarmee ingestemd op voorstel van minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De benoeming gaat in op 1 januari 2027 voor een periode van vier jaar. De heer Tjon A Fong is momenteel crossmediaal eindredacteur bij Omroep MAX en voorzitter van de Amsterdamse Kunstraad.

De première op 9 oktober in Heerenveen van de voorstelling Fierder nei it Noarden is uitverkocht. Voor de overige data dat het gezelschap de intieme voorstelling in de Heerenveense autowerkplaats brengt, zijn nog enkele kaarten. Fierder nei it Noarden vertrekt daarna naar garages in Drachten en Leeuwarden. Uitverkochte première Met de uitverkochte première is de autowerkplaats van Haaima in Heerenveen op deze vrijdagavond gevuld met honderden bezoekers die het muzikaal ondersteunde verhaal volgen van Gabe, die zijn verstoorde relatie met moeder Sunny probeert te reconstrueren.

Van 5 t/m 11 oktober vindt de Week van de Toegankelijkheid plaats, een initiatief van Ieder(in), het landelijke netwerk voor mensen met een beperking of chronische ziekte. In deze week staat de vraag centraal hoe de samenleving toegankelijker kan worden, fysiek, digitaal én sociaal. ZID Theater sluit hierbij aan met de landelijke tour van Fade Out (Powered by ZID), een indringende dansvoorstelling van danser en choreograaf Issam Zemmouri, die leeft met een erfelijke oogaandoening en nog circa 4% zicht heeft.

Met de theatervoorstelling Als vader vechten is onderzoekt Het NUT hoe je opgroeit zonder rolmodel en wat het betekent om zelf ouder te worden. Vanaf 14 oktober staat Het NUT voor de twintigste keer met een voorstelling en aansluitend diner op een bijzondere locatie in Utrecht. In 2026 onderzoekt het theatergezelschap de toekomst van mannelijkheid. Niet als vaststaand gegeven, maar als iets vloeibaars, meervoudigs en iets wat ons allemaal aangaat.

Yanaika Zomer, Heremietdagen | 294 p. | De Bezige Bij, € 23,99 Schrijver, dichter en journalist Yanaika Zomer (46) maakte twee jaar geleden indruk met haar poëziedebuut U heeft nog 43 ongelezen gedichten. Nu is er haar romandebuut, Heremietdagen, die draait om een vrouw wier bestaan op zijn grondvesten komt staan te schudden. De 37-jarige Meira, docente Engelse literatuur, is gelukkig getrouwd met de knappe Samuel, met wie ze twee jonge kinderen heeft.

Kun je nog van muziek genieten als je niet meer vanzelf kunt horen? Joke Veltman, zelf professioneel musicus, verloor haar gehoor en kreeg van de ziekenhuis (UMC Utrecht) waar ze revalideerde de mededeling dat spraak nog wel te verstaan zou zijn, maar dat ze muziek moest vergeten. Het Cochleair Implantaat dat ze ingebracht had gekregen, heeft een te lage resolutie om de klankrijkdom van muziek over te brengen naar de drieduizend trilhaartjes in het binnenoor.

'Maar de zwarte man dan?' Volgens Qian van Binsbergen, maakster van de driedelige documentaire De Witte Man, was dat een veelgehoord commentaar op de vertoning van haar serie, de afgelopen drie weken. Typische reactie van een witte man (m/v/x), vertelde ze tijdens een live q&a in Tivoli Vredenburg op maandag 14 september. Haar documentaire ging immers niet over specifieke mannen met een bepaalde huidkleur, maar om het systeem dat de witte, westerse man al flink wat eeuwen een vanzelfsprekende machtspositie geeft, in ieder geval sinds de Romeinen in het huidige Engeland het Keltische…

Blijkt uit nieuw onderzoek onder 700 auteurs Schrijvers en vertalers ontvangen vaak slechts enkele centen per beluisterd boek en profiteren nauwelijks van de toenemende populariteit van luisterboeken. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van de Auteursbond en Stichting Lira onder bijna 700 auteurs. Wie wél een vergoeding ontvangt, kan door ondoorzichtige royalty-overzichten meestal niet nagaan waar dat bedrag op gebaseerd is.

De afgelopen decennia worden kunstenaars steeds meer gestimuleerd na te denken over de zakelijke aspecten van hun praktijk. Teruglopende subsidies en verscherpte concurrentie maken dat ondernemerschap onder kunstenaars hernieuwde aandacht verdient. Wat wordt er anno 2026 van een kunstenaar verwacht aan zakelijke vaardigheden? Welke kansen en uitdagingen ondervinden makers? En hoe vormt cultuurbeleid zich het beste naar de kunstenaar als ondernemer?

"Ik hou van gecompliceerde verhalen. Mijn voorbeeld is Tsjechov. Zijn personages zijn ook enorm gelaagd." Regisseur en schrijver Evgeniya Rudyuk reageert hiermee op opmerkingen uit het publiek tijdens het gesprek na de voorstelling "Queer Quark" in CC Amstel. De missie is geslaagd. Haar naamloze hoofdpersonage, gespeeld door Natalia Perel, vertelt een verhaal waarvan ze een deel aan het eind weer ontkent.

Een sterke publieke omroep die klaar is voor de toekomst. Dat is het doel van het wetsvoorstel voor de hervorming en modernisering van de publieke omroep dat minister Letschert (OCW) vandaag in internetconsultatie brengt. Nu big tech met hun enorme bereik en kapitaalkracht steeds meer bepalen wat Nederlanders zien, horen en delen, is een onafhankelijke, zichtbare en toegankelijke publieke omroep belangrijker dan ooit.

Nieuw Geneco heeft op 11 september tijdens de Gaudeamus Festival de Nieuw Geneco Fair Practice Award 2026 uitgereikt aan Koor Het Zingend Hart en Dianto Reed Quintet voor hun tomeloze inzet en commitment aan een eerlijke en duurzame praktijk in de nieuwe muziek. Met de uitreiking van de Nieuw Geneco Fair Practice Award richt de beroepsvereniging Nieuw Geneco (Genootschap Nederlandse Componisten) de aandacht op fair practice, honorarium richtlijnen en goed opdrachtgeverschap in de nieuwe muziek.

Volgens Ted Gioia, een muziekjournalist die ik vertrouw, staan we aan het begin van een apocalyps. De man heeft wel vaker gelijk gehad en hij hoeft alleen maar te verwijzen naar mensen aan de top van BIg Tech zelf. De mannen (altijd weer die mannen) hebben in hun enorme datacenters algoritmes gebouwd die ze niet meer zelf onder controle hebben.

Bekroonde jeugdboeken komen tot leven op het podium, terwijl nieuwe PISA-cijfers de urgentie van leesvaardigheid laten zien. Op de dag nadat nieuwe PISA-cijfers opnieuw een daling van de leesvaardigheid onder Nederlandse jongeren laten zien, start Het Filiaal theatermakers het Mooie Boeken Seizoen 2026–2027. Het Utrechtse theatergezelschap brengt vijf bekroonde jeugdboeken van Annet Schaap, Pim Lammers en Tjibbe Veldkamp naar het theater.

Cyberveiligheid is in de cultuursector allang geen onderwerp meer voor de IT-afdeling alleen. Kunstmatige intelligentie, cloudplatformen en digitale afhankelijkheid hebben het speelveld ingrijpend veranderd. Waarom de nieuwe Cybersecurity Scan van DEN daarom belangrijker is dan ooit.

Op zondag 22 november 2026 gaat EN NOU GAAN WE EVEN HELEMAAL UIT ONZE PLAAT (een topshow) (6+) van Maas theater en dans en Acteursgroep Wunderbaum in première in Theater Zuidplein in Rotterdam. Het is de eerste keer dat Maas en Wunderbaum samenwerken aan een voorstelling voor de grote zaal én de eerste keer dat Wunderbaum een voorstelling maakt voor jong publiek.

De Noord-Brabantse cultuursector is sterk betrokken bij de samenleving. Met veel aandacht voor publieksactiviteiten, grote verbondenheid bij maatschappelijke projecten, een financieel gezond verenigingsleven en een groeiend bereik van kinderen en jongeren met cultuureducatie. Tegelijkertijd is de culturele infrastructuur relatief bescheiden, blijft cultuurbeoefening achter ten opzichte van andere provincies en is er sprake van ongelijkheid in cultuurparticipatie. De Brabantse cultuursector toont zich financieel veerkrachtig met groeiende eigen inkomsten en veel aanbod, maar is ook kwetsbaar met flink stijgende uitgaven, terwijl overheidsuitgaven aan cultuur niet in hetzelfde tempo meegroeien.

Minister Letschert start vandaag de procedure om de erkenning van Ongehoord Nederland (ON!) in trekken. Dat heeft zij zojuist aan ON! zelf en aan de Tweede Kamer aangekondigd. Minister Letschert: “Er zijn duidelijke regels voor omroepen die met belastinggeld programma’s willen maken. En als je die steeds niet nakomt, dan houdt het een keer op. Het is geen makkelijk besluit, maar ik kan niet anders dan concluderen dat Ongehoord Nederland zich niet meer houdt aan de wettelijke regels voor de publieke omroep.

Dominique Vleeshouwers (34) is al slagwerker sinds hij op de basisschool een drumstel in elkaar zette van potjes en flesjes. Na een klassieke opleiding op het Conservatorium van Amsterdam ontwikkelde hij zich verder tot een muzikant die alles wat geluid kan maken inzet voor zijn kunst. Hij reisde de wereld over en vond overeenkomsten in het slagwerk dat mensen gebruiken en de taal waarin ze met elkaar spreken.

In *El corazón de Ester*, dat in het Teatro Vittoria zijn Italiaanse nationale première beleefde als onderdeel van Short Theatre 2026, kruipt de Spaanse kunstenaar Alberto Cortés in de huid van Ester, een 19e-eeuwse vrouw die langzaam verdwijnt naarmate ze zich aan haar minnaars overgeeft. Er staan slechts vijftig voorstellingen op het programma: bij elke voorstelling verliest Cortés een stukje van zichzelf, als weerspiegeling van haar verdwijning. Een dubbelzinnig, masochistisch ritueel dat de relatie tussen theater en liefde, kunstenaar en publiek ter discussie stelt en (met evenveel ironie als onbehagen) de vraag in scène zet wat het vandaag de dag betekent om theater te maken en te bekijken.

Zojuist verliet ik Paradiso waar het jaarlijkse Kunsten’92 debat deze keer gewijd was aan AI. Wat me opviel: behalve de vraag/het commentaar vanaf het balkon van Paradiso, dat onversterkt helaas niet te volgen was, werd er niet ingegaan op de uiterst interessante observaties en adviezen van Payal Arora, Hoogleraar Inclusieve AI Culturen aan de Universiteit Utrecht en oprichter van 

Is kunst de Zomergast die zich een jaar lang hunkerend voorbereidt op wat die allemaal over zichzelf gaat vertellen in die drie uur dat die de camera's op zich gericht weet, of is kunst Janine Abbring, die zich uitstekend voorbereid op een gesprek van drie uur met haar gast, de samenleving, en wat zij, en met haar ook wij, de kijkers, allemaal van die samenleving wil weten?

De thuisbasis van ICK Dans Amsterdam opent de deuren voor publiek, buurt, makers en partners Op vrijdag 11 september viert Space for Dance Art aan de Rijnlandlaan in Amsterdam haar vijfjarig bestaan. Onder de titel House in Motion opent de thuisbasis van ICK Dans Amsterdam haar deuren voor een feestelijke ontmoeting met publiek, buurtgenoten, makers, partners en iedereen die nieuwsgierig is naar dit bijzondere huis voor hedendaagse dans.

AMSTERDAM, 3 september 2026 - Met de bevestiging van een beschermingsplaat rond de eeuwenoude Jan van Speijk-plaquette op de historische jongensbinnenplaats startten afgelopen donderdag 3 september de bouwwerkzaamheden voor de renovatie van het Amsterdam Museum. Het museum zal de komende jaren grondig worden gerenoveerd, waarbij het behouden van de monumentale aspecten en de rijke historie van het pand centraal staat.

Adam Khazhmuradov, Hendrickx Ntela en Ciro Monoarfa Goudsmit presenteren van 14 t/m 17 oktober hun works-in-progress tijdens Welcome To Our Guesthouse. Van woensdag 14 tot en met zaterdag 17 oktober presenteert Theater Rotterdam de tiende editie van Welcome To Our Guesthouse. Voor het jaarlijkse artist-in-residenceprogramma zijn dit jaar Adam Khazhmuradov, Hendrickx Ntela en Ciro Monoarfa Goudsmit geselecteerd. Een maand lang krijgen zij de ruimte om…

Eerste editie van een nieuw netwerk- en ontmoetingsprogramma voor makers en muziekprofessionals vindt plaats op zaterdag 21 november Op zaterdag 21 november 2026 presenteert November Music de eerste editie van NMConnects, een nieuw netwerk- en ontmoetingsprogramma voor makers en professionals binnen de hedendaagse muziek. Het programma wordt ontwikkeld door November Music in nauwe samenwerking met Buma Cultuur. Van 16.00 tot 18.00 uur komen componisten, musici, programmeurs, producenten en vertegenwoordigers van culturele organisaties samen in Theater aan de Parade en de Azijnfabriek in ’s-Hertogenbosch.

Op zaterdag 17 oktober 2026 gaat Let’s Flow (10+) van Maas theater en dans in première in het Maaspodium in Rotterdam. Dezemuzikale, fysieke en ontroerende voorstelling van bekroond maker Sue-Ann Bel gaat over wat er in je lijf gebeurt als je bloedt en vloeit, en wat er gebeurt als dat niet langer een geheim kan blijven. Na de première gaat de voorstelling op tour door Nederland.

In de theaterzaal van Tryater in Leeuwarden wordt in september de laatste hand gelegd aan de reisvoorstelling Fierder nei it Noarden. Regisseur, cast en crew repeteren er volop voor de uitvoeringen die vanaf 7 oktober in autowerkplaatsen in Heerenveen, Drachten en Leeuwarden te zien zijn. De rauwe, van live soundtrack voorziene voorstelling over ouder-kindrelaties, geestelijk welzijn en ingewikkelde liefde trekt al flink belangstelling bij de kaartverkoop.

De Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK) maakt met trots de genomineerden voor de NAPK Duurzaamheid Award 2026 bekend. Met deze prijs zet de NAPK organisaties en/of personen in de podiumkunstensector in het zonnetje die zich op inspirerende wijze inzetten voor een duurzame toekomst. De jury heeft dit jaar vijf genomineerden geselecteerd die ieder op unieke wijze bijdragen aan verduurzaming binnen de sector:

Guido van Nispen schrijft: "Terwijl het debat over AI vaak draait om technologie en auteursrechten, voltrekt zich in Brussel een veel fundamentelere verschuiving. Een ogenschijnlijk technische Kamerbrief laat zien dat Europa cultuur, journalistiek en democratische weerbaarheid steeds meer als één samenhangend geheel begint te beschouwen."

November Music Festival 2026 maakt het volledige programma bekend met onder anderen Thomas Azier als Artist in Residence, Roomful of Teeth en Reinier Baas. De 34e editie van November Music vindt plaats van 20 t/m 29 november 2026 in ’s-Hertogenbosch. November Music daagt makers uit om Theater aan de Parade, de Verkadefabriek en nieuwe plekken in Den Bosch te gebruiken als podium.

Vanaf donderdag 3 september tot en met 11 december viert het Amsterdam Museum zijn 100-jarig bestaan met een feestelijk jubileumprogramma dat honderd dagen duurt. Met het Amsterdam Museum Festival vol activiteiten door de hele stad nodigt het museum alle Amsterdammers uit om dit jubileum mee te vieren. Het grotendeels gratis programma omvat onder meer workshops, rondleidingen door het Collectiecentrum, een jubileumboek, een podcastcastserie en een symposium.

"Waarom zou je ‘s morgens opstaan en je niet suïcideren?" Goeie vraag voor een psychiater en het was maar één van de talloze opmerkelijke momenten tijdens de allerlaatste uitzending van Zomergasten, op 30 augustus 2026. Misschien door geen 'kwartaaldrinker' te worden en het te houden bij een paar light-ipa's per dag? Voor de geestelijke gezondheid? Jim van Os, beroemd en voor sommigen berucht psychiater, zorgde ervoor dat deze finale nog lang zal naklinken.