iiinova — where your digital self keeps evolving

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 09/10/2026

Een nieuwe Koptekst, want ook dat gaat door. Over Kafka, Zürau (nu Siřem) en het geluk. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

We passeerden Heidenau, waar CDU en AfD hadden besloten dat er geen stolpersteinen meer mogen worden geplaatst

020

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 08/10/2026

De verontwaardiging immers is net een virtuele munt die niets meer waard is en waarin iedereen toch blijft handelen. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

We passeerden Heidenau, waar CDU en AfD hadden besloten dat er geen stolpersteinen meer mogen worden geplaatst

010

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 07/10/2026

Ik schreef een brief aan H, de man die op 24 mei 2023 tot mij kwam en nu, ruim drie jaar later, een roman is, althans hoofdpersonage in een roman. Romantici zouden zeggen dat ik H kwijt wilde raken, maar ik denk dat ik H dicht bij me wilde houden.

121

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 02/10/2026

Mijn portet van Mark Twain, de man die het als journalist met de waarheid niet zo nauw nam en die later als romanschrijver dichter op de werkelijkheid zat dan menig lezer misschien zou willen, is er nu ook voor de Duitstaligen, en wel onder de titel Die Arglosen im Ausland. Een waar genoegen.

020

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 30/09/2026

Waar ik ook keek, naar medereizigers, naar buiten, naar de conducteur, ik zag niets dan innovatie. @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

Ik ben dol op mensen die niet al twintig keer gereïncarneerd zijn, ze hebben toch iets fris

011

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 29/09/2026

De eindtijdverkondigingen met AI in de hoofdrol vliegen ons om de oren. In mijn nieuwe column voor @dekanttekening.bsky.social schrijf ik over AI en de dreigingen ervan. Hoe uniek en reëel zijn die dreigingen? Te lezen via onderstaande link. dekanttekening.nl/columns/uits...

dekanttekening.nl

Uitstel van het uitroeien - de Kanttekening

Ezra Klein schreef in september in The New York Times dat het niet zo heel veel uitmaakt of je naar het einde van de klif toe wandelt of dat je erheen rent: te pletter vallen is te pletter vallen. Het...

170

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 27/09/2026

Paul - mijn assistent wil je contacteren. - hoe kan dat het best? Niet bang zijn. Dat om te beginnen

010

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 27/09/2026

Nog altijd te lezen in @volkskrant.nl: mijn essay over het boek The Age of Hitler and How We Will Survive It van de Britse historicus Alec Ryrie, herinneringscultuur, het Westerse universalisme, Jan Oegema’s ‘blijvende sacralisering’ en de Führer als Christen.

020

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 26/09/2026

Vanwege het honderdjarig bestaan van het Vossius, de middelbare school die ik uiteindelijk nooit zou afmaken, leek het me goed enkele mensen te interviewen die direct betrokken waren bij die ene, belangrijkste zomer van al mijn zomers, de zomer van 1986. @parool.nl buff.ly/UuWSGgz

030

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 26/09/2026

Ik veracht de nostalgie, dat zwelgen in vervalsingen, maar het zoeken naar de verloren tijd, een klein historisch onderzoek naar het eigen verleden en dat van enkele naasten, kan nuttig zijn.

120

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 25/09/2026

En wat betekent ‘Nooit Meer Auschwitz’ precies, behalve dan de vaststelling dat het voor ieder weer wat anders betekent en dat veel mensen het onverdraaglijk vinden dat er geen eenduidige interpretatie van die slogan bestaat? www.volkskrant.nl/boeken/lang-...

volkskrant.nl

Lang was Hitler het morele anti-ijkpunt: alles wat we níét wilden zijn. Dat tijdperk is nu voorbij

Ooit was Jezus het morele ijkpunt. Na de Tweede Wereldoorlog wilden we het tegenovergestelde van Hitler zijn. Met de groei van extreemrechts lijkt dat ten einde. Hoe vinden we een nieuw fundament?

170

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 24/09/2026

Een nieuwe week, een nieuwe Koptekst. Zie de link hieronder of de krant van gisteren. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

Omdat het zo warm was, dwaalde ik door de stad als een hongerige hond, al wist ik zelf niet waarnaar ik op zoek was

111

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 22/09/2026

'... Yes van Nadav Lapid, die ik eindelijk had gezien. Een satire op de Israëlische samenleving en misschien wel op het geloof in overwinningen an sich. Maar helemaal zonder geloof in overwinningen gaat het niet' Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

001

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 22/09/2026

Criminelen en andere meer of minder merkwaardige lezers die geen abonnement op Boston Review hebben kunnen het artikel ook online lezen. Paywall-free. Echt. Uw identiteit en creditcardgegevens zijn veilig bij Boston Review. Uw diepste verlangens vast ook maar dat is voor een andere keer.

120

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 22/09/2026

Sinds kort te lezen in @bostonreview.bsky.social: de Engelse vertaling van mijn interview met Omer Bartov. Over het (vermeende) lot van het zionisme, straffeloosheid en herinneringscultuur.

110

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 16/09/2026

Mijn nieuwe Koptekst is er weer. Over verplichtingen, de peetvader annex briefschrijver, gangmakers, coïtus op hoge leeftijd en een werkelijk briljante poging tot hofmakerij. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

Ik vroeg wat het peetvaderschap inhield en het antwoord luidde: ‘Eén keer per jaar een lange brief schrijven’

030

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 15/09/2026

Het antwoord luidde: ‘Als je zo oud bent als ik, moet je alleen nog seks hebben als je echt niets beters te doen hebt.’ Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

001

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 10/09/2026

Na het stempelen begon het tekenen van bomen. ‘Kijk naar buiten,’ zei Han, ‘genoeg bomen.’ Ik keek en dacht: als Han een seriemoordenaar is dan is dit de perfecte plek om wat lijken discreet te laten verdwijnen. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

De meeste kunstenaars zijn corrupt van nature. Ik zeg dit zonder oordeel

010

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 09/09/2026

'Han vond duidelijk dat mijn vriendin en mijn zoon meer talent hadden dan ik, wat wellicht niet onterecht was. Maar misschien werd hij meegesleept door andermans schoonheid en charme. Dat mag ook.' Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

011

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 01/09/2026

Om de angst te bezweren riep ik bij elke botsing luid: ‘Hoppakee.’ Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

011

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 03/09/2026

In Wenen bezwoer ik de angst met de kreet ‘Hoppakkee’, ontmoette ik mijn vriend George en genoot ik van de laatste paar levende takjes van het universalisme. U leest erover in mijn Koptekst van deze week. @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

De zoon leefde op Bratwurst. Niet koosjer, vermoedelijk ook niet gezond, maar ik ben coulant van nature

060

Reposted by Arnon Grunberg

Boston Review @bostonreview.bsky.social · 02/09/2026

“The debate about whether the Holocaust is unique is a non-debate. It had unique aspects. What is unique about Gaza is impunity.” Now online from our new issue, @arnonyy.bsky.social talks to @omerbartov.bsky.social about memory politics, the fate of Zionism, and Israel’s “moral abyss”:

bostonreview.net

The Stranglehold of Memory

A conversation with Omer Bartov on the fate of Zionism, the “non-debate” about the uniqueness of the Holocaust, and impunity for Israel’s genocide in Gaza.

073

Reposted by Arnon Grunberg

De Balie @debalie.bsky.social · 31/08/2026

Who was Anne Frank as a historical person, and how does her life relate to the global icon she has become? This Wednesday at De Balie, Arnon Grunberg (@arnonyy.bsky.social) speaks with Ruth Franklin about her book The Many Lives of Anne Frank. Tickets and more info: debalie.nl/programma/ar...

debalie.nl

Arnon Grunberg meets Ruth Franklin

Who was Anne Frank as a historical person, and how does her life relate to the global icon she has become? Ruth Franklin speaks with Arnon Grunberg on her book The Many Lives of Anne Frank. Anne Fran...

022

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 29/08/2026

American Workers First was een slogan die ik deze zomer zag op een Amerikaans ministerie in Washington DC. Met de gedachte dat Nederlanders eerst komen, is ook Wilders groot geworden, tot hij zichzelf overbodig maakte (zijn ideologie is nog springlevend). dekanttekening.nl/columns/de-p...

dekanttekening.nl

De politiek van vernedering | de Kanttekening

041

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 27/08/2026

Als ik beweer dat de mens een vluchtdier is, komt dat ook omdat ik de jagers heb leren liefhebben. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

Ik wendde mij tot de bejaarden, want ik kan innemend zijn: ‘Jullie zijn een prachtig stel, mag ik jullie een Bellini aanbieden?

010

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 26/08/2026

'Het getuigt niet van overdreven wijsheid om te stellen dat leven een aaneenschakeling is van opwellingen.' Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

031

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 20/08/2026

'Eén object was er dat hem deed denken aan een vliegtuig en dat hem om die reden net kon bekoren. Het vliegtuig heeft zijn hart gestolen, hij droeg mij op een privévliegtuig aan te schaffen.’ Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

001

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 19/08/2026

Eindelijk bezocht ik de tentoonstelling van Marcel Duchamp in het Museum of Modern Art, met mijn zoon, die ik had verleid met de woorden ‘het is lekker koel in het MoMA.’ www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

De verdwenen genieën, je zou er een dierentuin mee kunnen vullen

100

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 17/08/2026

Holdens Monolog enthält keine der vertrauten Anklagen: den Zweiten Weltkrieg, Politik, Chancengleichheit, Rassismus, den Status der Frauen. Für ihn ist klar: Man kann die Welt nicht verbessern. Man kann sie nur ablehnen und vor ihr fliehen. www.nzz.ch/feuilleton/b...

nzz.ch

Was es heisst, erwachsen zu werden: «Der Fänger im Roggen» wird 75 Jahre alt

Vor 75 Jahren ist Jerome D. Salingers Roman erstmals erschienen. Noch immer ist er der Klassiker unter den Büchern, in denen es um die Ablehnung der Erwachsenenwelt geht.

020

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 14/08/2026

Nog altijd geloven velen dat beter onderwijs de oplossing is voor talloze problemen, dat de eigen cultuur fantastisch is, waarna men alleen kan concluderen dat mensen hun goedbedoelde vergissingen blijven recyclen met een hardnekkigheid die heroïsch genoemd zou kunnen worden. buff.ly/6qOXuWf

groene.nl

Voor Walter Benjamin was eerst het marxisme en toen de joodse mystiek de weg naar verlossing

Met zijn karakterisering van de geschiedenis als een oneindige opeenstapeling van puinhopen, rekende Walter Benjamin af met het optimistische historisch materialisme. Misschien bood de joodse mystiek…

030

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 13/08/2026

Hij zag het falen van de vader als een spel, dat heb ik maar zo gelaten. De jongen was gelukkig. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

Die soldaten lummelen voor de veiligheid van de inwoners van Washington

020

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 12/08/2026

'Wie in de puinhopen wil wonen, oftewel wie zich thuis wil voelen op deze wereld, die moet leren griezelen.' 'Monter leren griezelen.' Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @groene.nl #WalterBenjamin www.groene.nl/artikel/over...

001

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 12/08/2026

‘Papa is niet altijd een praktisch mens’, zei ik voorzichtig - Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

011

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 10/08/2026

Charlotte Delbo 10 augustus 1913 - 1 maart 1985 Lezer, u staat op het punt het universum van Delbo te be- treden. Breng uw leven mee - Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social #CharlotteDelbo #Auschwitz

021

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 04/08/2026

'Elke zomer biedt nieuwe kansen, vooral in het pretpark.’ Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

011

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 29/07/2026

Een tijd lang ben ik gefascineerd geweest door de jockey: klein van stuk, betrekkelijk mager, een verlengstuk van het paard, zoals de schrijver een verlengstuk is van de tekst. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

De ene zomer is die van de gesneuvelde dromen, de volgende die van de muggen. Ik bleef monter

020

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 28/07/2026

'De ene zomer is die van de gesneuvelde dromen, de volgende die van de muggen.’ Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

011

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 27/07/2026

Men wil het circus, het spektakel. Hoe meer het burgerlijke midden zegt: ‘U flirt met de ondergang’, hoe aantrekkelijker die ondergang wordt.

dekanttekening.nl

We moeten het over Duitsland hebben | de Kanttekening

We moeten het even over Duitsland hebben; je zou bijna vergeten dat het land nog bestaat.

262

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 26/07/2026

Geloof en ongeloof. Dat is het onderwerp van de vijfde, laatste aflevering van Het filosofisch kwintet. Met Patrick Loobuyck, Bregje Hofstede, Dave Vliegenthart en Margot Brouwer. Straks om 12:10 op tv, op NPO 1. www.human.nl/het-filosofi... @human.nl

human.nl

Kijk Het filosofisch kwintet: geloof en ongeloof

De ontworsteling van het geloof was voor oudere generaties een ongelofelijke strijd. Toch blijkt God nooit helemaal te zijn verdwenen, uit onze rituelen, uit onze instituties en misschien ook wel…

1132

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 23/07/2026

In de stad was het heet geweest, de airco was nog altijd kapot, ik overwoog een nieuwe te kopen, maar East Branch bracht ook verkoeling.

volkskrant.nl

Mijn zoon liet spraakberichten achter op mijn telefoon waarvan ik wist dat ze door mijn ziel sneden

020

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 21/07/2026

‘Je kunt ook om het ongemak heenlopen.’ Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

011

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 16/07/2026

Een ander merkte op dat ik zo Europees was, omdat ik mij beperkte tot ventilatoren in plaats van airco. Maar de airco was vooral kapot. Dat lijkt me overigens een goede definitie van de Europeaan: een kapotte Amerikaan. www.volkskrant.nl/columns-opin...

volkskrant.nl

Dat lijkt me een goede definitie van de Europeaan: een kapotte Amerikaan

150

Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social · 15/07/2026

Het gesprek dat ik in de Arminiuskerk in Rotterdam voerde met Simon Dikker Hupkes en Alain Verheij is sinds kort beschikbaar als podcast. Over zingeving, verlossing en vergeving en de vraag of men de Bergrede moet aanvliegen als een bouillonblokje zoals Stefan Paas eens stelde.

open.spotify.com

Luister terug: Arnon Grunberg x Alain Verheij

Debatpodium Arminius · Episode

030

Reposted by Arnon Grunberg

🇺🇦 paul q. brussée @paulbrussee.bsky.social · 15/07/2026

'Zeg mij wat u zoekt en ik zeg u wie u bent. De godzoekers, de roemzoekers, de geldzoekers, de sekszoekers, de gezondheidszoekers en de gezelligheidszoekers.’ Arnon Grunberg @arnonyy.bsky.social @volkskrant.nl www.volkskrant.nl/columns-opin...

001