Onderzoekers van Amsterdam UMC zijn er als eersten in geslaagd de anatomie van de kleine hersenen veel gedetailleerder in beeld te brengen dan tot nu toe mogelijk was. Dat biedt zicht op toekomstige behandelmogelijkheden voor een groot aantal aandoeningen.

Psychiater en hoogleraar Stress en veerkracht Christiaan Vinkers van Amsterdam UMC ontvangt een prestigieuze ERC Consolidator grant van bijna 3 miljoen euro voor zijn project RHYTHM. In dit vijf jaar durende onderzoek wil hij ontrafelen of en hoe het 24-uurs ritme van het ‘stresshormoon’ cortisol bepaalt waarom sommige mensen beter tegen stress kunnen dan anderen. Kennis over dat ritme kan helpen om depressie en angststoornissen beter te behandelen. Ook bijzonder hoogleraar Katja van den Hurk Donorgezondheid ontvangt een ERC Consolidator grant om diepgravend onderzoek te doen naar de gezondheid van mensen die (vaak) plasma doneren.

‘Doe je ogen maar even dicht,’ zegt kunstenaar Nieke Koek in het MeeMaakAtelier bij de poli Anesthesiologie van Amsterdam UMC, op locatie AMC. ‘Welke kleur heeft je pijn? Voelt hij warm of koud?’ Samen met patiënten geeft ze pijn een vorm in klei – soms rond, soms scherp en stekelig. Anesthesioloog Frank Wille, die mensen met chronische pijnklachten behandelt, is bij het project betrokken. Pijnpatienten kunnen met hun geboetseerde vorm bij hem op consult komen. ‘Er is in de medische wereld behoefte aan het zichtbaar kunnen maken van pijn.’

Onderzoekers van het Cancer Center Amsterdam, onderdeel van Amsterdam UMC, hebben een verrassende ontdekking gedaan: cellen van alvleesklierkanker blijken zelf het vrouwelijk hormoon oestrogeen te kunnen aanmaken. Hierdoor verandert het bindweefsel rondom de tumorcellen en kan de tumorgroei worden afgeremd. Deze kennis biedt nieuwe mogelijkheden voor behandeling van deze uiterst agressieve vorm van kanker.

In tegenstelling tot wat blijkt uit eerdere onderzoeken hebben transgender vrouwen die het hormoon oestradiol gebruiken voor hun transitie, géén verhoogd risico op een hartinfarct en een beroerte in vergelijking met mannen uit de algehele Nederlandse bevolking. Dit blijkt uit een grootschalige studie van Amsterdam UMC met data van ruim 4.000 transgender personen.

Tot nu toe was het vaak lastig om Foetaal Alcohol Syndroom (FAS) vast te stellen, een aandoening bij kinderen veroorzaakt door alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Onderzoekers van Amsterdam UMC vonden een uniek DNA-patroon dat gebruikt wordt in een inmiddels beschikbare laboratoriumtest. “Daarmee kunnen we kinderen met een ernstige vorm van FAS beter herkennen en ze eerder de juiste behandeling geven”, aldus onderzoeksleider Peter Henneman van Amsterdam UMC.

Bij de helft van de patiënten met een erfelijke hartziekte is de oorzaak onbekend. Om die toch op te sporen zijn veel meer patiëntengegevens nodig. Het CardioResource-project gaat daarom alle bestaande en nieuwe patiëntendata binnen Nederland toegankelijk maken voor onderzoekers en artsen. Met die gegevens kunnen zij de diagnoses en behandelingen van patiënten met erfelijke hartziekten verbeteren.

Verwijderen van alvleesklierkanker via een kijkoperatie werkt even goed als een meer ingrijpende openbuikoperatie, en patiënten leven daarna even lang. Dat blijkt uit de grote internationale DIPLOMA-studie, uitgevoerd in 35 ziekenhuizen in 12 landen en gecoördineerd vanuit het Amsterdam UMC Cancer Center Amsterdam.

Het is een bijzondere ontdekking van professor Elena Levtchenko, specialist in kindernierziekten bij het Emma Kinderbuikcentrum van Amsterdam UMC, en haar collega’s: de urine van vroeggeboren baby’s blijkt stamcellen te bevatten die bruikbaar zijn om slechte kwaliteit van donornieren te verbeteren.

In Geef om je hersenen vragen we om aandacht voor hersenonderzoek. Een programma met indrukwekkende verhalen en alles over de werking van ons brein.

Vrouwen onder de 30 jaar met baarmoederhalskanker blijken vaak niet gevaccineerd met het HPV-vaccin. Uit een nieuwe Nederlandse studie, gepresenteerd op International HPV Awareness Day, blijkt dat sle...

1 op de 12 mensen lijdt aan een zeldzame genetische aandoening. Toch is onderzoek en zorg voor deze aandoeningen behoorlijk versnipperd. Daarom is Emma Center for Personalized Medicine (Emma CPM) opge...